Polityki AI wydawców naukowych 2026: Elsevier, Springer, IEEE, Wiley

Pięciu dużych wydawców pozwala autorom na AI jako narzędzie pomocnicze, ale różnią się tym, co trzeba zadeklarować i gdzie. Tabela, różnice i prompt do deklaracji.

Tekst: Piotr Olszewski12.11.20266 min czytania

Polityki AI wydawców naukowych 2026: Elsevier, Springer, IEEE, Wiley

Spis treści 6

Porównanie: co wolno autorowi i gdzie to zadeklarować
Najważniejsze różnice w szczegółach
Jak przygotować deklarację - krok po kroku
Gotowy prompt do skopiowania
Najczęstsze pytania
Źródła

👁 116 przeczytań

w skrócie

Żaden z pięciu wydawców - Elsevier, Springer Nature, IEEE, Wiley i Taylor & Francis - nie uznaje AI za autora i każdy wymaga, by człowiek wziął pełną odpowiedzialność za treść.
Springer Nature jako jedyny dzieli użycie AI na trzy poziomy ryzyka: zielony, bursztynowy i czerwony, i jako jedyny wymaga deklaracji nawet przy zwykłej korekcie językowej.
Polityki zmieniają się często - Elsevier aktualizował swoją w czerwcu 2026, a Wiley w lipcu 2026 - dlatego przed zgłoszeniem trzeba sprawdzić aktualną instrukcję konkretnego czasopisma.

Pięciu dużych wydawców naukowych pozwala autorom używać AI jako narzędzia pomocniczego, ale żaden nie uznaje jej za autora i każdy wymaga, żeby człowiek wziął pełną odpowiedzialność za treść. Różnią się szczegółami: Elsevier, Wiley i IEEE zwalniają z deklaracji zwykłą korektę językową, a Springer Nature w nowej polityce opartej na poziomach ryzyka każe opisać także takie użycie.

To tekst z serii AI w edukacji, pisany z myślą o doktorantach, którzy wysyłają pierwsze artykuły. Stan na 12 października 2026 - polityki zmieniają się często (Elsevier aktualizował swoją w czerwcu 2026, Wiley w lipcu 2026), więc przed zgłoszeniem zawsze otwórz aktualną stronę i instrukcję konkretnego czasopisma.

Porównanie: co wolno autorowi i gdzie to zadeklarować

Wydawca	Deklaracja autora	Bez deklaracji	Recenzenci
Elsevier (aktualizacja: czerwiec 2026)	Osobna sekcja „Declaration of generative AI and AI-assisted technologies in the manuscript preparation process” tuż przed bibliografią, publikowana w artykule	Podstawowe sprawdzanie gramatyki, pisowni i interpunkcji	Nie wgrywają manuskryptów do narzędzi AI (poufność, prawa autorów); użycie AI ujawniają w recenzji
Springer Nature	Przy użyciu „zielonym” i „bursztynowym” trzeba opisać użycie i potwierdzić odpowiedzialność autora; grafika z AI - opis w podpisie i w AI Declaration	Brak takiej kategorii w nowej polityce (wcześniejsza wersja zwalniała korektę językową)	Nie wgrywają manuskryptu do publicznych lub niezabezpieczonych narzędzi, nie generują całych recenzji ani rekomendacji
IEEE	W podziękowaniach (Acknowledgments): system AI, sekcje z treścią z AI i poziom użycia	Edycja i poprawa gramatyki - zwykle poza zakresem polityki, ujawnienie zalecane, nie wymagane	Zakaz przetwarzania informacji o manuskrypcie na publicznej platformie AI w celu napisania recenzji
Wiley (aktualizacja: lipiec 2026)	Ujawnienie użycia przy zgłoszeniu manuskryptu, zgodnie z instrukcją czasopisma	Narzędzia używane wyłącznie do pisowni, gramatyki i ogólnej redakcji	Nie wgrywają manuskryptów ani ich części (także rycin i tabel) do narzędzi AI
Taylor & Francis	Osobne oświadczenie w artykule: pełna nazwa narzędzia z wersją, sposób i powód użycia	Nie podano wyjątku w odczytanym tekście	Nie wgrywają plików, obrazów ani informacji z nieopublikowanych manuskryptów; nie generują recenzji AI

Wspólny mianownik jest prosty: AI nie może być autorem (wszyscy pięciu mówią to wprost), autor odpowiada za każde zdanie, cytat i analizę, a recenzent nie wkleja cudzej pracy do publicznego czatu.

Najważniejsze różnice w szczegółach

Elsevier: obrazy mają osobne zasady

Elsevier dopuszcza AI przy streszczaniu literatury, porządkowaniu treści i poprawie języka. Dla grafiki rozróżnia kilka przypadków:

ilustracje objaśniające (schematy, drzewa decyzyjne, diagramy koncepcyjne) - dozwolone, z opisem w podpisie;
wizualizacje danych - dozwolone, jeśli powstają wprost z danych i w odtwarzalny sposób;
pierwotne obrazy badawcze (np. mikroskopia, skany) - zakazane;
graphical abstract - zakazany;
okładki - tylko za zgodą redakcji i wydawcy.

Wydawca proponuje też gotową formułę deklaracji: autor użył narzędzia [nazwa] w celu [powód], potem przejrzał i poprawił treść i bierze za nią pełną odpowiedzialność.

Springer Nature: trzy poziomy ryzyka

Nowa polityka dzieli użycie na trzy kategorie:

zielona (niskie ryzyko): redakcja językowa, poprawa czytelności, formatowanie, tłumaczenie, streszczanie tekstu napisanego przez autora;
bursztynowa (ostrożnie): konspekty, szkice sekcji na podstawie materiału autora, alternatywne sformułowania, pomoc w zarządzaniu bibliografią, grafika oparta na sprawdzalnych danych;
czerwona (zakaz): samodzielne pisanie wyników lub dyskusji przez AI, generowanie twierdzeń naukowych i interpretacji, dane albo ryciny udające empiryczne, AI jako autor.

Uwaga: na stronach części czasopism Springer wciąż wisi starsze sformułowanie (np. o zwolnieniu korekty językowej z deklaracji). Jeśli instrukcja czasopisma i ogólna polityka mówią co innego, zapytaj redakcję.

IEEE: deklaracja w podziękowaniach

IEEE chce wskazania systemu AI i konkretnych sekcji artykułu, w których jest treść z AI, wraz z poziomem użycia. Przy narzędziach do gramatyki zaleca wyłączyć z poprawek bibliografię, żeby narzędzie jej nie zniekształciło.

Taylor & Francis: lista dozwolonych i zakazanych zastosowań

T&F wymienia wprost dozwolone zastosowania: redakcję językową, generowanie i sprawdzanie pomysłów, klasyfikację literatury, pomoc przy kodzie, wizualizacje danych i ilustracje koncepcyjne. Zakazuje m.in. tekstu lub kodu bez rzetelnej rewizji, danych syntetycznych zastępujących brakujące dane, generowanych obrazów wyników i manipulowania obrazami.

Jak przygotować deklarację - krok po kroku

Zbierz fakty od całego zespołu. Autor korespondencyjny często nie wie, że współautor tłumaczył fragment albo pisał kod z pomocą modelu. Zapytaj o czynności, nie o opinie.
Opisz czynność, nie produkt. „Użyto ChatGPT” nic nie mówi. Ten sam model mógł poprawić przecinki albo zaproponować interpretację wyników - to dwie różne kategorie u Springer Nature i dwie różne sytuacje u każdego wydawcy.
Oddziel tekst od badania. Pomoc w redakcji to co innego niż użycie modelu do klasyfikowania danych czy pisania kodu analizy. To drugie opisz tak, żeby czytelnik mógł ocenić metodę.
Otwórz instrukcję czasopisma. Sprawdź, gdzie ma trafić deklaracja (przed bibliografią, w podziękowaniach, w formularzu) i zapisz datę odczytu.
Uzgodnij manuskrypt z formularzem. Jeśli formularz mówi o korekcie, a deklaracja o szkicowaniu sekcji, redakcja to zauważy.
Powtórz kontrolę przy zmianie czasopisma. Nowy wydawca to nowe miejsce i nowy zakres deklaracji.

Gotowe wzory oświadczeń dla rozprawy i artykułu są w tekście deklaracja użycia AI.

Gotowy prompt do skopiowania

Na podstawie mojej notatki przygotuj szkic deklaracji użycia AI do artykułu.
Czasopismo: [nazwa], wydawca: [nazwa].
Wymagania z instrukcji dla autorów (wklejony fragment): [fragment].
Moja notatka - co faktycznie robiło AI: [narzędzie, wersja, czynności, kto sprawdzał wynik].
Zasady:
- nie wymyślaj nazw modeli, dat ani zakresu kontroli;
- brakujące informacje oznacz [DO UZUPEŁNIENIA];
- oddziel redakcję językową od użycia AI w badaniu (kod, analiza, grafika);
- nie dopisuj zapewnień, których nie ma w notatce.

Najczęstsze pytania

Czy można wpisać ChatGPT jako współautora?

Nie. Elsevier, Springer Nature, IEEE, Wiley i Taylor & Francis wykluczają AI z autorstwa, bo nie może wziąć odpowiedzialności za treść.

Czy trzeba deklarować poprawę gramatyki przez AI?

U Elsevier i Wiley nie, u IEEE jest to zalecane, ale niewymagane. Springer Nature w nowej polityce każe opisać także redakcję językową, a T&F nie podaje wyjątku - sprawdź instrukcję czasopisma.

Gdzie umieścić deklarację użycia AI w artykule?

Elsevier - w osobnej sekcji przed bibliografią, IEEE - w podziękowaniach, Springer Nature - w AI Declaration (grafika dodatkowo w podpisie). Pozostali odsyłają do instrukcji czasopisma.

Czy recenzent może użyć AI do recenzji?

Nie może wgrać manuskryptu do publicznego narzędzia AI - zabraniają tego wszyscy pięciu wydawców. Springer Nature i Elsevier dopuszczają ograniczoną pomoc (np. w języku recenzji), ale z ujawnieniem i bez delegowania oceny.

Czy AI może tworzyć ryciny do artykułu?

Ilustracje koncepcyjne i wizualizacje z prawdziwych danych - zwykle tak, z opisem. Obrazy udające wyniki badań i manipulacja obrazami badawczymi są zakazane.

Czytasz Promptowego częściej? Dodaj go do preferowanych źródeł w Google, a nowe teksty będą wyżej w Twoich wynikach.

Źródła

Zobacz też

Autor

Piotr Olszewski

Twórca i autor Promptowego, polskiego serwisu o sztucznej inteligencji. Codziennie śledzi premiery modeli, narzędzia i regulacje AI, i tłumaczy je prostym, konkretnym językiem.

O mnie →Wszystkie teksty →