Otwarte modele AI: Muse Spark Open, DeepSeek V4.1, Step 5 i Nemotron 3.5 - przegląd i test

👁 118 przeczytań

Między 15 a 17 października 2026 Meta, DeepSeek, StepFun i Nvidia udostępniły wagi czterech dużych modeli językowych, a Black Forest Labs dołożył otwarty model obrazu, który działa na karcie z 8 GB. Takiego wysypu otwartych modeli nie było od miesięcy. W tym przewodniku zbieram wszystko w jednym miejscu: co wyszło, na jakiej licencji, ile pamięci trzeba, ile kosztuje API w złotych i jak te modele poradziły sobie w moim teście po polsku z 19 października.

Co wyszło: cztery modele w trzy dni

Wszystkie cztery to modele typu mixture-of-experts: mają setki miliardów parametrów, ale przy każdym tokenie pracuje tylko ich część. Wszystkie przyjmują tekst i obraz, Nemotron także krótkie wideo, i wszystkie mają okno 1 mln tokenów. Producenci ustawiają je pod agentów: długie zadania, narzędzia, programowanie.

Mój test po polsku

19 października dałem każdemu modelowi 12 krótkich zadań po polsku z jedną poprawną odpowiedzią, przez API OpenRoutera, z oceną automatyczną. Pełny opis metody i wszystkich odpowiedzi jest w tekście Test otwartych modeli po polsku.

Wszystkie błędy to puste odpowiedzi: model rozumował tak długo, że wyczerpał limit 6000 tokenów i nie napisał wyniku. Żaden model nie podał w tym teście złej odpowiedzi wprost.

Ile kosztuje API

Ceny z OpenRoutera z 19.10.2026 w USD, przeliczone po kursie NBP z 16.10 (3,8827 zł). Nemotron 3.5 Super VL ma też darmowy wariant z limitami, a Nvidia udostępnia bezpłatne API do testów na build.nvidia.com.

Czy uruchomisz je u siebie

Na domowej karcie z 24 GB, takiej jak moja RTX 4090, żaden z tej czwórki nie ruszy. Ten sam tydzień przyniósł jednak dwa modele do domu:

• Nemotron 3.5 Bolt 74B-A9B 24GB - mniejszy brat Super VL, skrojony pod 24 GB pamięci, z plikiem GGUF dla llama.cpp, Ollamy i LM Studio. Nvidia zapowiada też Bolt E4B na 4 GB na 23 października.
• FLUX 3 Image Klein od Black Forest Labs - otwarty model obrazu z 5,6 mld parametrów, który na mojej karcie zajął 7,5 GB i robił obraz w 6-7 s. Test: FLUX 3 Image Klein lokalnie.

Więcej o modelach na własny komputer: Lokalne AI.

Muse Spark Open (Meta)

Meta nazywa go najmocniejszym amerykańskim modelem z otwartymi wagami. Najlepiej wypada w zadaniach z narzędziami (MCP-Atlas 89,2, JobBench 61,8), słabiej w kodzie i wiedzy, a w indeksie Artificial Analysis ma 39 punktów wobec 45 dla GLM-5.3. Licencja pozwala na użycie komercyjne i dostrajanie, ale wymaga napisu „Built with Muse Spark Open”, a firmy z ponad 20 mln USD przychodu sprzedające modele przez API muszą podpisać osobną umowę z Metą. Najmocniejszy model Mety, Muse Wonder, zostaje zamknięty. Więcej: Muse Spark Open - wagi, licencja, cena.

DeepSeek V4.1 Flash 1017

Aktualizacja wrześniowego V4.1 Flash z wyraźnie lepszymi wynikami w zadaniach agentów: 77,0 w DeepSWE v1.1 i 42,3 w Terminal-Bench 4.0 według DeepSeeka. W API działa pod starym identyfikatorem deepseek-flash bez zmiany ceny, a wagi są na licencji MIT. Razem z modelem DeepSeek otworzył Search API i Fetch API za 0,75 USD za 1000 wywołań, płatne od 31 października. Więcej: DeepSeek V4.1 Flash 1017.

Step 5 Preview (StepFun)

Model, który 20 września wyszedł jako API, 15 października dostał otwarte wagi w BF16 i FP8, a Nvidia dołożyła wersję NVFP4. Licencja StepFun Model License 1.0 pozwala na użycie komercyjne bez opłat, z obowiązkiem dołączania licencji przy rozpowszechnianiu. Po polsku ma problem z kończeniem rozumowania, co pokazały oba moje testy. Pełny opis modelu: Step 5 Preview od StepFun.

Nemotron 3.5 Super VL (Nvidia)

Model wizyjno-językowy z 120 mld parametrów, destylowany z największego Nemotron 3 Ultra. Przyjmuje tekst, obrazy, dokumenty, zrzuty ekranu i klipy wideo do 2 minut. Nvidia udostępniła razem z wagami dane treningowe, przepisy i środowiska do uczenia ze wzmocnieniem, co jest rzadkie nawet wśród otwartych modeli. W moim teście był drugi pod względem szybkości i bezbłędny, a na OpenRouterze jest najtańszy z czwórki.

Który wybrać

• Tanie zadania po polsku przez API - DeepSeek V4.1 Flash 1017 albo Nemotron 3.5 Super VL.
• Najprostsza licencja do własnego produktu - DeepSeek (MIT).
• Agenci i narzędzia, model z USA - Muse Spark Open, jeśli zaakceptujesz warunki licencji Mety.
• Obraz, dokumenty i wideo na wejściu - Nemotron 3.5 Super VL.
• Coś na własną kartę 24 GB - Nemotron 3.5 Bolt 24GB albo modele z przewodnika Lokalne AI.

Najczęstsze pytania

Czym różnią się otwarte wagi od open source?

Otwarte wagi oznaczają, że możesz pobrać i uruchomić gotowy model. Nie zawsze dostajesz dane treningowe i kod treningu. Z tej czwórki dane i przepisy treningowe udostępniła tylko Nvidia.

Czy mogę użyć tych modeli w firmie?

Tak, wszystkie cztery licencje pozwalają na użycie komercyjne bez opłat. Warunki ma Muse Spark Open (napis „Built with Muse Spark Open” i umowa z Metą przy sprzedaży modeli przez API powyżej 20 mln USD przychodu). Przy Step 5 i Nemotronie przy rozpowszechnianiu trzeba dołączyć tekst licencji.

Który z nich najlepiej mówi po polsku?

W moim teście na 12 zadaniach bezbłędne były DeepSeek V4.1 Flash 1017 i Nemotron 3.5 Super VL. To krótkie zadania z jedną odpowiedzią, nie test pisania długich tekstów.

Czy któryś działa na RTX 4090?

Z dużej czwórki żaden. Na 24 GB pójdzie Nemotron 3.5 Bolt 74B-A9B 24GB, a z obrazów FLUX 3 Image Klein.