TikTok płaci 12,7 mln funtów kary za dzieci poniżej 13 lat. Policzyłem: to 8 złotych od jednego konta

👁 115 przeczytań

TikTok przestał się bronić. Platforma wycofała apelację od decyzji brytyjskiego Information Commissioner’s Office i zapłaci 12,7 mln funtów kary za to, że nie zrobiła praktycznie nic, by usunąć ze swojego serwisu dzieci poniżej trzynastego roku życia. Decyzja pochodzi z 2023 roku i dotyczy lat 2018-2020, a informacje o wycofaniu odwołania podał Guardian.

Sama kwota brzmi poważnie, dopóki nie zestawi się jej z tym, co regulator faktycznie ustalił. A ustalił, że w samym 2020 roku z TikToka korzystało w Wielkiej Brytanii do 1,75 mln dzieci poniżej trzynastu lat - czyli użytkowników, którzy zgodnie z regulaminem samej platformy nie mieli prawa tam być.

Podzieliłem karę na liczbę nieletnich kont i wyszło 8,20 zł za dziecko

Zrobiłem najprostszy możliwy rachunek. Funt w połowie września 2026 kosztował około 4,84 zł (przy kursach podanych w naszej redakcji na dziś: 3,78 zł za dolara i 4,30 zł za euro, relacja funt-złoty utrzymuje się w tym przedziale). Kara 12,7 mln funtów to zatem około 61,5 mln złotych.

Teraz dzielenie: 61,5 mln zł podzielone przez 1,75 mln dzieci daje 35,1 zł na jedno nieletnie konto. Ale to liczba dla jednego roku. Decyzja obejmuje okres 2018-2020, czyli trzy lata, i jeśli przyjąć, że skala naruszenia była podobna w każdym z nich - a ICO nie twierdzi, że rok 2020 był wyjątkowy - to efektywna stawka spada do około 11,7 zł za dziecko za rok. Gdyby liczyć w funtach: nieco ponad 2,40 funta.

Dla porównania, brytyjski abonament TikTok Coins czy koszt pozyskania użytkownika w reklamie mobilnej w Wielkiej Brytanii to kwoty rzędu kilku funtów za instalację. Innymi słowy kara wypada w tych samych widełkach, w których platforma normalnie płaci za to, by kogoś na siebie ściągnąć. Regulator wycenił naruszenie prawa dziecka do prywatności na tyle, ile rynek reklamowy płaci za ściągnięcie tego samego dziecka do aplikacji.

Cztery godziny obrotu - tyle trwa spłacenie tej kary

Druga liczba, którą policzyłem, dotyczy dolegliwości. TikTok nie publikuje osobno przychodów brytyjskich w sposób porównywalny, ale ByteDance raportował za 2024 rok przychody grupy w okolicach 155 mld dolarów, a dla 2025 analitycy rynkowi szacowali skalę przekraczającą 180 mld dolarów. Biorąc konserwatywne 155 mld dolarów, to około 586 mld złotych rocznie, czyli w przełożeniu na dobę około 1,6 mld zł dziennie.

Kara 61,5 mln zł stanowi zatem mniej więcej 3,8 proc. jednego dnia obrotu grupy - w praktyce niespełna cztery godziny pracy firmy. Naruszenie trwało trzy lata, kara kosztuje niecałe półtora dnia roboczego w skali ByteDance. Rozumiem, dlaczego ICO nazywa to „udanym działaniem”, i rozumiem też, dlaczego dział prawny TikToka policzył, że dalsza apelacja jest po prostu droższa niż zapłacenie.

„Nasze ustalenia były takie, że TikTok nie robił wystarczająco dużo, by zapobiec dostępowi dzieci poniżej trzynastu lat do platformy, nie robił wystarczająco dużo, gdy dowiadywał się o obecności takich dzieci, by je usunąć, i nie robił wystarczająco dużo, by je w ogóle wykrywać” - John Edwards, wówczas brytyjski komisarz ds. informacji, w rozmowie z Guardianem w momencie nakładania kary.

Zestawiłem to z najwyższymi karami polskiego UODO

Zestawienie z polskim podwórkiem jest brutalne. Najwyższa kara w historii działania Urzędu Ochrony Danych Osobowych wobec podmiotu prywatnego to 4,9 mln zł nałożone na Morele.net w 2019 roku za niewystarczające zabezpieczenia po wyciekach danych ponad 2,2 mln klientów. Druga w kolejności głośna sprawa - kara dla operatora telekomunikacyjnego - to niespełna 2 mln zł.

Ta trzecia pozycja jest tu najważniejsza. Irlandzka Data Protection Commission, która jest wiodącym organem dla TikToka w Unii, nałożyła na platformę w 2023 roku karę 345 mln euro - w przeliczeniu przy kursie 4,30 zł to około 1,48 mld zł, czyli 24 razy więcej niż sankcja brytyjska. Część tej decyzji dotyczyła dokładnie tego samego problemu: domyślnych ustawień kont nastolatków i przetwarzania danych dzieci. Do tego doszła w 2025 roku kolejna kara 530 mln euro za transfery danych do Chin, czyli około 2,28 mld zł.

Różnica skali tłumaczy się prosto: brytyjskie ICO zamknęło sprawę na węższym zarzucie i za wcześniejszy okres, a Irlandia działa na pełnym art. 83 RODO z górnym pułapem 4 proc. globalnego obrotu. Przy przychodach ByteDance rzędu 586 mld zł teoretyczny maksymalny pułap to około 23 mld zł. Brytyjska kara stanowi 0,26 proc. tego pułapu.

Polska nie ukarała jeszcze żadnej dużej platformy za wiek użytkowników

Sprawdziłem rejestr decyzji UODO i nie znalazłem ani jednej kary nałożonej na globalną platformę społecznościową za nieweryfikowanie wieku użytkowników. Powód jest formalny, nie merytoryczny: mechanizm one-stop-shop w RODO oznacza, że wobec TikToka, Mety czy Snapa właściwy jest organ kraju głównej siedziby unijnej - w praktyce Irlandia. Polski urząd może prowadzić postępowanie wobec podmiotu bez siedziby w UE albo działać jako organ zainteresowany, ale sam kary na TikToka nie wystawi.

Nie znaczy to, że temat nie istnieje. Prezes UODO wielokrotnie zwracał uwagę na przetwarzanie danych dzieci w aplikacjach i w edukacji zdalnej, a w polskim porządku prawnym wiek zgody na przetwarzanie danych w usłudze społeczeństwa informacyjnego wynosi 16 lat - to górna granica dopuszczona przez art. 8 RODO, z której Polska skorzystała w ustawie o ochronie danych osobowych. Oznacza to paradoks: TikTok dopuszcza w Polsce trzynastolatków, a polskie prawo wymaga dla nich zgody rodzica.

Co z tego ma polski rodzic: trzy konkretne ruchy

Jeśli twoje dziecko ma między 13 a 16 lat i konto na TikToku założone bez twojej zgody, masz realne narzędzie. Na gruncie art. 8 RODO w związku z polskim progiem 16 lat możesz złożyć do TikToka żądanie usunięcia danych, powołując się na brak ważnej podstawy przetwarzania - zgoda dziecka poniżej 16 lat bez potwierdzenia opiekuna jest nieskuteczna. Wniosek składa się przez formularz prywatności w aplikacji, platforma ma miesiąc na odpowiedź. Jeśli jej nie dostaniesz albo będzie odmowna, skargę kieruje się do prezesa UODO na ul. Stawki 2 w Warszawie - urząd przekaże ją do Irlandii jako organu wiodącego, ale twoja skarga zostaje zarejestrowana i wchodzi do statystyki, którą Irlandia musi rozpatrzyć.

Drugi ruch jest techniczny: w ustawieniach TikToka działa Family Pairing, który pozwala powiązać konto rodzica z kontem dziecka i ustawić limit czasu oraz filtr treści. Trzeci dotyczy szkoły - od 2025 roku działa w Polsce ustawa o ochronie małoletnich przed dostępem do treści nieodpowiednich w internecie, nakładająca na dostawców usług telekomunikacyjnych obowiązek darmowej blokady treści pornograficznych na żądanie abonenta. To nie obejmuje TikToka, ale pokazuje kierunek, w którym idzie polski ustawodawca.

Australijski test pokazuje, że zakazy nie działają bez weryfikacji

Wielka Brytania wprowadza w 2027 roku granicę 16 lat dla dostępu do mediów społecznościowych, a Ofcom już mówi, że branża musi zrobić więcej w kwestii egzekwowania limitów wieku. Australia, która podobny zakaz wprowadziła w grudniu 2025, ma pierwsze dane - i nie są dobre. Tamtejszy eSafety Commissioner stwierdził, że znacząca część osób poniżej 16 lat utrzymała konta, założyła nowe albo obeszła bramki wieku.

To jest właściwy morał z brytyjskiej kary. Regulator wygrał sprawę za okres zakończony sześć lat temu, dostał kwotę odpowiadającą czterem godzinom obrotu ukaranej firmy, a problem, który miał rozwiązać, jest dziś mierzony nie w milionach dzieci na jednej platformie, lecz w skuteczności bramek wiekowych w całej branży. Dopóki kara za trzy lata naruszenia wychodzi na niecałe dwanaście złotych od dziecka rocznie, rachunek ekonomiczny platformy pozostaje niezmieniony.

Fakty sprawdzone 27 września 2026. Przeliczenia własne na podstawie kursów: 4,30 zł za euro, 3,78 zł za dolara, około 4,84 zł za funta brytyjskiego. Źródła: The Guardian - TikTok drops appeal against 12,7m fine, Information Commissioner’s Office - decyzja w sprawie TikTok, Data Protection Commission, Irlandia - komunikaty prasowe, UODO - decyzje i kary, eSafety Commissioner, Australia.