Przejdź do treści
Sklep

Artykuły

AI w HR i rekrutacji: co wolno wg AI Act i jak nie dyskryminować

Rekrutacja to wysokie ryzyko w AI Act z terminem 2 grudnia 2027, art. 22 RODO i art. 22¹ Kodeksu pracy. Gdzie AI już jest w HR, jak testować uprzedzenia i bezpieczny zestaw dla małej firmy.

Tekst: 7 min czytania
AI w HR i rekrutacji: co wolno wg AI Act i jak nie dyskryminować
Spis treści 9
  1. W skrócie
  2. Gdzie AI już jest w HR
  3. AI Act: rekrutacja to wysokie ryzyko
  4. RODO i Kodeks pracy
  5. Uprzedzenia: jak testować narzędzie przed wdrożeniem
  6. Druga strona: kandydaci też używają AI
  7. Bezpieczny zestaw dla małej firmy
  8. Najczęstsze pytania
  9. Źródła i data sprawdzenia

👁 115 przeczytań

AI w HR pisze ogłoszenia, sortuje CV, odpowiada kandydatom na czacie, ocenia nagrania z rozmów i podsumowuje ankiety pracownicze. Według badania eRecruiter 25 proc. z prawie 500 polskich firm używało AI w rekrutacji, cztery razy więcej niż w 2023 roku, ale tylko 15 proc. miało wewnętrzne zasady jej użycia. Unijny AI Act wpisał rekrutację i decyzje o pracownikach na listę wysokiego ryzyka, RODO ogranicza decyzje automatyczne, a Kodeks pracy mówi, jakich danych wolno żądać. Zbieram fakty ze źródeł; to nie jest porada prawna.

W skrócie

Systemy AI do rekrutacji, awansów, zwolnień i oceny pracowników są w AI Act systemami wysokiego ryzyka; po rozporządzeniu Omnibus (2026/1744) pełne obowiązki dla nich stosuje się od 2 grudnia 2027. Już dziś obowiązuje zakaz rozpoznawania emocji w miejscu pracy (od 2 lutego 2025), art. 22 RODO zakazujący decyzji opartych wyłącznie na automatycznym przetwarzaniu oraz art. 22¹ Kodeksu pracy z zamkniętą listą danych od kandydata. Mała firma może bezpiecznie używać czatu do ogłoszeń, pytań i podsumowań; ryzyko zaczyna się, gdy algorytm sam odrzuca ludzi albo dostaje CV z danymi osobowymi.

Gdzie AI już jest w HR

W Polsce najczęściej spotyka się AI wbudowaną w systemy do rekrutacji (ATS). eRecruiter ma Asystenta Rekrutera analizującego CV, Preselekcję AI porównującą ogłoszenie z aplikacją także między językami, generowanie ogłoszeń i wiadomości do kandydatów przez ChatGPT oraz automatyczne tagowanie CV. Podobne funkcje rozwijają Elevato i HRlink. Globalnie: LinkedIn Hiring Assistant, agent dostępny od września 2025 po angielsku, niemiecku i francusku, sam buduje strategię sourcingu, wybiera profile i pisze wiadomości; Workday z modułem HiredScore ocenia aplikacje u tysięcy pracodawców. Dochodzą chatboty dla kandydatów, wideorozmowy oceniane przez algorytm, onboarding z asystentem i analiza ankiet zaangażowania.

Ten ostatni obszar, ocena nagrań i emocji, jest najbardziej ryzykowny: AI Act od 2 lutego 2025 zakazuje systemów rozpoznających emocje w miejscu pracy (z wyjątkiem celów medycznych i bezpieczeństwa), a przewodnicząca nowej polskiej Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa AI wskazała je jako priorytet kontroli. Dlaczego automat w rekrutacji musi umieć wyjaśnić decyzję, opisuje tekst AI w HR pod lupą.

AI Act: rekrutacja to wysokie ryzyko

Załącznik III, punkt 4 AI Act wymienia „systemy AI przeznaczone do rekrutacji lub wyboru osób fizycznych, w szczególności do publikowania ukierunkowanych ogłoszeń o pracę, analizowania i filtrowania aplikacji oraz oceniania kandydatów” oraz systemy do „decyzji wpływających na warunki stosunku pracy, awans lub rozwiązanie umowy, przydzielania zadań na podstawie zachowania lub cech oraz monitorowania i oceny wyników i zachowania”. Pełną listę omawia tekst o systemach wysokiego ryzyka.

Obowiązki dla firm stosujących takie systemy (art. 26) to m.in. używanie zgodnie z instrukcją dostawcy, nadzór człowieka z kompetencjami, kontrola danych wejściowych, przechowywanie logów co najmniej 6 miesięcy, poinformowanie przedstawicieli pracowników i samych pracowników przed uruchomieniem systemu (art. 26 ust. 7) oraz poinformowanie osób, których dotyczą decyzje (art. 26 ust. 11). Art. 86 daje osobie, wobec której podjęto decyzję na podstawie takiego systemu, prawo do jasnego wyjaśnienia roli AI i głównych elementów decyzji. Terminy: Omnibus opublikowany 24 lipca 2026 przesunął stosowanie przepisów o wysokim ryzyku z załącznika III na 2 grudnia 2027; obowiązki przejrzystości z art. 50 (m.in. informowanie, że rozmawia się z chatbotem) stosuje się od 2 sierpnia 2026. Szczegóły zmian są w tekście o Digital Omnibus. Kary (art. 99) sięgają 35 mln EUR albo 7 proc. obrotu za praktyki zakazane i 15 mln EUR albo 3 proc. za naruszenie pozostałych obowiązków; progi rozpisuje tekst o karach AI Act.

W Polsce nadzór sprawuje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) na mocy ustawy o systemach sztucznej inteligencji, uchwalonej ostatecznie 3 lipca 2026 i obowiązującej od 11 sierpnia; przepisy o kontrolach i karach wchodzą 28 października 2026. Więcej w tekście AI Act w Polsce.

RODO i Kodeks pracy

  • Art. 22 RODO - kandydat ma prawo nie podlegać decyzji opartej wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, jeśli wywołuje ona skutki prawne lub podobnie istotnie na niego wpływa. Odrzucenie przez algorytm bez udziału człowieka to taka decyzja; wyjątki wymagają m.in. wyraźnej zgody i prawa do interwencji człowieka.
  • Art. 13-14 RODO - obowiązek informacyjny, w tym o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji i profilowaniu, najlepiej już w ogłoszeniu.
  • Art. 22¹ Kodeksu pracy - zamknięta lista danych od kandydata: imię i nazwisko, data urodzenia, dane kontaktowe, wykształcenie, kwalifikacje, przebieg zatrudnienia. Inne dane tylko za zgodą (art. 22¹a), a brak zgody nie może szkodzić kandydatowi. Narzędzie, które wnioskuje z mediów społecznościowych, tonu głosu czy miejsca zamieszkania, wychodzi poza ten katalog - na to zwrócił uwagę Prezes UODO, apelując w lipcu 2026 o nowe przepisy.
  • Art. 18³a Kodeksu pracy - zakaz dyskryminacji, także pośredniej: pozornie neutralne kryterium, które gorzej traktuje grupę wyróżnioną np. ze względu na płeć lub wiek, jest dyskryminacją, chyba że jest obiektywnie uzasadnione. Odszkodowanie to co najmniej minimalne wynagrodzenie (art. 18³d).

Uprzedzenia: jak testować narzędzie przed wdrożeniem

Algorytmy uczą się z historycznych decyzji, więc powielają ich błędy. Belgijskie badanie opisane w tekście o ukrytych uprzedzeniach AI w rekrutacji pokazało, że samo hobby w CV działało jak filtr płciowy. W USA toczy się sprawa Mobley przeciwko Workday: sąd w maju 2025 dopuścił pozew zbiorowy kandydatów po 40. roku życia, a w 2026 odrzucił kolejne wnioski Workday o oddalenie; wyroku nie ma. Przed wdrożeniem warto zapytać dostawcę o dokumentację zgodności z AI Act, wyniki testów na uprzedzenia z podziałem na płeć i wiek, dostęp do logów, możliwość wyłączenia automatycznego odrzucania i sposób wyjaśniania oceny. Prosty test własny: 30 anonimowych CV, w połowie zmienione tylko imię i rok urodzenia, i porównanie wyników.

Druga strona: kandydaci też używają AI

Kandydaci piszą CV i listy z ChatGPT, a na rozmowach zdalnych pojawiają się awatary; opisują to teksty o paradoksie listu motywacyjnego i o awatarach na rozmowach kwalifikacyjnych. Detektory tekstu AI nie są dowodem i lepiej ich nie używać do odrzucania. Skuteczniejsze jest pytanie o konkret z CV i zadanie próbne. CV napisane z pomocą AI nie jest problemem, jeśli fakty są prawdziwe; jak je pisać uczciwie, pokazuje poradnik jak napisać CV z AI.

Bezpieczny zestaw dla małej firmy

  • Ogłoszenie: „Napisz ogłoszenie na stanowisko [nazwa] w firmie [branża, miasto]. Obowiązki: [lista]. Wymagania: [lista]. Bez wymagań co do wieku, płci i sytuacji rodzinnej. Widełki: [kwota]. Język prosty, 250 słów.”
  • Pytania rekrutacyjne: „Przygotuj 8 pytań behawioralnych na stanowisko [nazwa] sprawdzających [3 kompetencje], do każdego dopisz, co w odpowiedzi jest dobrym sygnałem.”
  • Podsumowanie rozmowy: wklej własne notatki bez nazwiska kandydata i poproś o uporządkowanie według kompetencji.
  • Czego nie robić: nie wgrywaj CV z danymi osobowymi do konsumenckiego czatu, nie proś o ranking kandydatów, nie zlecaj oceny nagrań.

Gotowe polecenia do pracy i rekrutacji zbiera osobno tekst gotowe polecenia AI do pracy.

Mój serwis · Biegli w AI
Szkolenie AI dla HR

Ścieżka HR w moim kursie online: pisanie ogłoszeń, sprawdzanie treści i ochrona danych kandydatów. 13 lekcji, test i zaświadczenie, a w pakietach firmowych panel HR z postępem i wynikami zespołu.

Kurs online od 199 zł netto za osobę, pakiety Zespół (do 25 osób) i Firma (do 100 osób) z panelem HR. Zamówienie przez formularz i fakturę proforma.

Zobacz szkolenie dla HR → Sprawdź test gotowości

Biegli w AI to mój projekt - piszę o nim jako autor promptowy.com, nie jako niezależny recenzent.

Najczęstsze pytania

Czy AI może odrzucić kandydata?

Może wspierać ocenę, ale decyzja podjęta wyłącznie automatycznie podlega art. 22 RODO, a od 2 grudnia 2027 pełnym obowiązkom AI Act dla wysokiego ryzyka, w tym nadzorowi człowieka i prawu do wyjaśnienia.

Czy pracodawca musi informować o AI w rekrutacji?

Tak: RODO wymaga informacji o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, art. 50 AI Act o rozmowie z chatbotem, a art. 26 AI Act od grudnia 2027 o stosowaniu systemu wysokiego ryzyka wobec kandydatów i pracowników.

Czy CV napisane przez AI to problem?

Nie, jeśli zawiera prawdziwe informacje. Detektory AI nie są wiarygodną podstawą odrzucenia; weryfikuj fakty rozmową i zadaniem.

Jakie narzędzia AI dla HR po polsku?

Systemy ATS z polskim interfejsem i funkcjami AI to m.in. eRecruiter, Elevato i HRlink. Do ogłoszeń i pytań wystarczą ChatGPT, Gemini lub Claude w planie firmowym z umową powierzenia danych.

Piotr Olszewski

Autor

Twórca i autor Promptowego, polskiego serwisu o sztucznej inteligencji. Codziennie śledzi premiery modeli, narzędzia i regulacje AI, i tłumaczy je prostym, konkretnym językiem.

O mnie →Wszystkie teksty →

Czytaj dalej

Narzędzia do tego tematu

darmowe, bez kontaWszystkie 29 →
z sieci - nowe teksty w moich serwisach

Wszystkie moje projekty →

Najczęściej czytane

7 dni
  1. 1Claude Fable 5.2 czy Opus 5.5: kiedy dopłata 2 razy ma sens, a kiedy to wyrzucone pieniądze
  2. 2Plakat festiwalu z polskim napisem: prompt i test 6 generatorów obrazu (Prompt dnia 14.11)
  3. 330 promptów do ChatGPT Images i 10 do przerabiania zdjęć
🛒 Sklep Kinetyka Google AI Plus 45 zł Google AI Plus 78 zł/rok CapCut Pro 460 zł/rok Zobacz wszystko →