Llama od Mety: wersje, licencja, jak uruchomić i test po polsku

👁 117 przeczytań

Llama to rodzina modeli językowych Mety z otwartymi wagami: możesz je pobrać i uruchomić u siebie, także komercyjnie, na licencji Llama Community License. Ostatnia Llama (Llama 4 Scout i Maverick) wyszła w kwietniu 2025, a od 2026 roku Meta wydaje nowe modele pod marką Muse. Na domowym komputerze najczęściej uruchamia się dziś Llama 3.1 8B i 3.2 3B - po polsku są poprawne w prostych zadaniach, ale polski nie należy do oficjalnie wspieranych języków, co widać w moim teście.

Co to jest Llama

Llama (pierwotnie LLaMA, od „Large Language Model Meta AI”) to modele językowe Mety, firmy od Facebooka, Instagrama i WhatsAppa. Pierwsza wersja z lutego 2023 była dostępna tylko dla naukowców, a jej wagi po tygodniu wyciekły do internetu. Od Llamy 2 (lipiec 2023) Meta udostępnia wagi każdemu, kto zaakceptuje licencję. Dlaczego firma rozdaje modele za darmo, wyjaśniam w tekście Mark Zuckerberg i AI.

Przez trzy lata Llama była punktem odniesienia dla wszystkich otwartych modeli. Na niej dotrenowano tysiące wersji specjalistycznych, a narzędzia do uruchamiania AI lokalnie, takie jak llama.cpp czy Ollama, powstały właśnie wokół niej - stąd „llama” w ich nazwach. W 2026 roku sytuacja się zmieniła: Meta przeniosła rozwój do nowego laboratorium Meta Superintelligence Labs, w kwietniu 2026 zastąpiła Llamę w swoich czatach zamkniętym modelem Muse Spark, a nowy otwarty model wydała już pod nazwą Muse Glimmer.

Wszystkie wersje Llamy

Muse: co Meta robi po Llamie

Muse Glimmer to praktyczny następca Llamy dla osób, które chcą otwartego modelu Mety. Ma 30 mld parametrów, 128 tys. tokenów kontekstu, rozumie obraz i wideo, a w Ollamie zajmuje 18 GB, więc zmieści się na karcie z 24 GB. W przeciwieństwie do Llamy 4 ma licencję Apache 2.0 bez wyjątków dla Unii Europejskiej. Model Muse Spark i jego wyniki po polsku opisałem w tekście Muse Spark 1.3.

Jak zacząć z Llamą krok po kroku

Najprościej: lokalnie w Ollamie

1. Pobierz i zainstaluj Ollamę z ollama.com.
2. Sprawdź, ile pamięci ma Twoja karta graficzna (w Windows: Menedżer zadań, karta Wydajność, GPU).
3. Do 4 GB: wpisz ollama run llama3.2:3b (2 GB). Od 8 GB: ollama run llama3.1:8b (4,9 GB).
4. Rozmawiaj w terminalu albo zainstaluj nakładkę z oknem czatu, na przykład LM Studio, które pobiera te same modele z Hugging Face.
5. Pisz polecenia po polsku, ale do ważnych tekstów dopisz „Odpowiadaj poprawną polszczyzną” - Llama czasem przechodzi na angielski albo kalkuje angielską składnię.

Pełny poradnik z wymaganiami sprzętowymi, moimi pomiarami prędkości i wyborem wersji jest w tekście Llama lokalnie.

Bez instalacji

• Meta AI w WhatsAppie, Messengerze, Instagramie i na meta.ai działa w Polsce od marca 2025, ale Meta nie podaje, na jakim modelu - od kwietnia 2026 w USA jest to Muse Spark, a nie Llama.
• Przez API u dostawców takich jak OpenRouter, Together czy Groq. To najtańszy sposób, żeby porozmawiać z dużymi wersjami (Llama 3.3 70B, Llama 4 Maverick), których nie uruchomisz w domu.

Licencja Llamy: co wolno, a czego nie

Llama nie jest open source w rozumieniu Open Source Initiative. To „otwarte wagi” na własnej licencji Mety. W praktyce:

• Wolno: pobrać model, uruchomić go u siebie, dotrenować i wbudować w płatny produkt bez opłat.
• Trzeba: zaakceptować licencję i zasady dopuszczalnego użycia (AUP), a przy produkcie opartym na Llamie umieścić dopisek „Built with Llama”.
• Nie wolno bez osobnej zgody Mety: używać Llamy w produkcie, który miał ponad 700 mln aktywnych użytkowników miesięcznie w dniu premiery modelu.
• Pułapka dla Unii Europejskiej: zasady użycia Llamy 4 mówią, że prawa do modeli multimodalnych „nie są przyznawane” osobom mieszkającym w UE i firmom z główną siedzibą w UE. Takie samo zastrzeżenie dotyczy modeli Llama 3.2 widzących obraz (11B i 90B). Wyjątek: zwykli użytkownicy gotowego produktu zbudowanego na tych modelach. Modele tylko tekstowe (Llama 3.1, 3.2 1B i 3B, 3.3 70B) tego zastrzeżenia nie mają.

Wniosek dla polskiej firmy: jeśli chcesz otwarty model Mety do własnego produktu, wybierz Llamę 3.1 lub 3.3 albo nowego Muse Glimmer na Apache 2.0, a nie Llamę 4. To moja interpretacja licencji, nie porada prawna.

Ile kosztuje Llama

Same wagi są darmowe. Płacisz za sprzęt i prąd albo za API u zewnętrznego dostawcy. Najniższe stawki na OpenRouter, 3 października 2026, za milion tokenów:

Cały mój test pięciu poleceń kosztował 0,0006 USD na Llamie 3.3 70B i 0,0006 USD na Llamie 4 Maverick. Muse Glimmer zużył 0,0101 USD, bo przed każdą odpowiedzią długo „myślał” (od 2,6 do 12,1 tys. znaków rozumowania na zadanie; przy streszczeniu musiałem podnieść limit tokenów, bo za pierwszym razem przemyślał cały limit i nie oddał odpowiedzi).

Llama po polsku

Meta oficjalnie wspiera w Llamie 3.1 osiem języków (angielski, niemiecki, francuski, włoski, portugalski, hindi, hiszpański i tajski), a w Llamie 4 dwanaście. Polskiego nie ma na żadnej z tych list. Model rozumie polski, bo widział go w danych treningowych, ale jakość tekstu zależy mocno od rozmiaru:

• Llama 3.2 1B i 3B - w tym teście ich nie sprawdzałem; skoro Llama 3.1 8B robi sporo błędów, od mniejszych modeli nie oczekiwałbym lepszej polszczyzny. To moja opinia.
• Llama 3.1 8B - zrozumiała polszczyzna z widocznymi kalkami i błędami, szczegóły w moim teście niżej.
• Llama 3.3 70B i Llama 4 Maverick - poprawna polszczyzna, ale bez polotu; w moim teście 70B streścił tekst zbyt skrótowo, a w mailu pomylił formę „Panie Tomaszu Wiśniewskim”.

Jeśli zależy Ci na polskim tekście z modelu lokalnego, lepiej wypadają Bielik i Gemma 4 12B. Porównanie siedmiu modeli lokalnych na 13 zadaniach jest w tekście lokalne modele AI po polsku.

Mój test: 5 poleceń po polsku

3 października 2026 dałem pięć poleceń po polsku (streszczenie z limitem słów, mail do administratora, korekta 10 błędów, wyjaśnienie dla dziecka, tłumaczenie idiomów) czterem modelom Mety: Llamie 3.1 8B lokalnie w Ollamie na RTX 4090 oraz Llamie 3.3 70B, Llamie 4 Maverick i Muse Glimmer 30B przez OpenRouter. W tej samej puli były Bielik, modele Mistrala i Gemma 4. Odpowiedzi ocenił w ciemno Claude Opus 5.5 w skali 1-10.

Dla porównania: lokalna Gemma 4 12B dostała 8,33, Bielik 11B 7,60, a najlepszy Mistral (Large 3) 7,67. Muse Glimmer wygrał cały test, więc otwarty następca Llamy jest dziś najlepszym modelem Mety do polskich tekstów z tych, które sprawdziłem.

Co zapamiętałem z odpowiedzi:

• Llama 3.1 8B zaczęła tłumaczenie od „Przyjdźmy do rzeczy”, w korekcie zostawiła „poszłem”, a dziecku wyjaśniła, że „niebo odbija światło”. W mailu napisała „Drogi Panie Wiśniewski” i dodała fakt, którego nie było w poleceniu.
• Llama 3.3 70B streściła artykuł w 17 słowach, gubiąc miasto, datę i wynik głosowania.
• Llama 4 Maverick zrobiła bezbłędną korektę, ale przetłumaczyła „missed the deadline by a hair” jako „ledwo zdążyliśmy na czas”, czyli odwrotnie, i wspomniała ośmiolatkowi o „rozpraszaniu Rayleigha”.
• Muse Glimmer jako jedyny model Mety poprawnie oddał „spóźniliśmy się z terminem o włos”, ale przed każdą odpowiedzią długo myślał, więc kosztował 16 razy więcej niż Maverick.

Lokalnie Llama 3.1 8B generowała 149 tokenów na sekundę i zajmowała 5,9 GB pamięci karty - jest szybka, ale do polskich tekstów za słaba. Pełne wyniki: Bielik, Llama czy Mistral po polsku.

Llama na tle innych otwartych modeli

Europejską alternatywę, czyli modele Mistrala, opisałem w przewodniku Mistral AI, a chińską - w tekście o DeepSeeku.

Dla kogo jest Llama

• Do nauki lokalnego AI - Llama 3.1 8B i 3.2 3B to najlepiej opisane modele w internecie, z gotowymi poradnikami do każdego narzędzia.
• Do zadań po angielsku - streszczenia, klasyfikacja, wyciąganie danych z tekstu.
• Do dotrenowania - na Llamie istnieje najwięcej gotowych przepisów i wersji pochodnych.
• Nie dla Ciebie, jeśli piszesz głównie po polsku (wybierz Bielika albo Gemmę) albo budujesz w UE produkt na Llamie 4 widzącej obraz (wybierz Muse Glimmer lub Mistrala).

Najczęstsze pytania

Czy Llama jest darmowa?

Tak. Wagi Llamy pobierasz za darmo i możesz ich używać komercyjnie, o ile Twój produkt nie przekracza 700 mln aktywnych użytkowników miesięcznie i przestrzegasz zasad użycia Mety. Płacisz tylko za sprzęt albo API u zewnętrznego dostawcy.

Jaka jest najnowsza wersja Llamy?

Llama 4 Scout i Maverick z 5 kwietnia 2025. Od tego czasu Meta nie wydała nowej Llamy - nowe modele to Muse Spark (zamknięty) i Muse Glimmer 30B (otwarty, Apache 2.0, sierpień 2026).

Czy Llama działa po polsku?

Rozumie i pisze po polsku, ale polski nie jest oficjalnie wspieranym językiem. Mała Llama 3.1 8B robi zauważalne błędy, duże wersje (70B, Maverick) piszą poprawnie, choć sztywno.

Czy mogę używać Llamy 4 w Polsce?

Jako użytkownik gotowej aplikacji - tak. Jako osoba albo firma z UE, która chce sama pobrać i wdrożyć Llamę 4, licencja Mety nie przyznaje Ci praw do modeli multimodalnych, a Llama 4 Scout i Maverick właśnie takie są. Bezpieczniej wybrać Llamę 3.1, 3.3 albo Muse Glimmer.

Jaki komputer potrzebny do Llamy?

Llama 3.2 3B działa nawet na laptopie bez karty graficznej. Llama 3.1 8B potrzebuje karty z 6-8 GB pamięci, Llama 3.3 70B - około 43 GB pamięci (dwie karty po 24 GB albo Mac z dużą pamięcią). Szczegóły w tekście Llama lokalnie.

Llama czy ChatGPT?

To różne rzeczy. ChatGPT to gotowa usługa w chmurze z dużo mocniejszymi modelami. Llama to model, który uruchamiasz sam: słabszy, ale darmowy, prywatny i działający offline.

Czym jest Muse Glimmer?

To otwarty model Mety z 10 sierpnia 2026: 30 mld parametrów, licencja Apache 2.0, obsługa obrazu i wideo, 18 GB w Ollamie. W praktyce następca Llamy dla osób, które chcą uruchomić model Mety u siebie.

Czy Meta AI w WhatsAppie to Llama?

Do kwietnia 2026 Meta AI działał na Llamie. Od kwietnia 2026 w USA zasila go Muse Spark. Dla Polski Meta nie podaje, który model odpowiada.

Źródła i data sprawdzenia

• Wikipedia: Llama (language model) (daty i rozmiary wersji)
• Ogłoszenie Llamy 4 i Llamy 3.1 na blogu Meta AI
• Zasady dopuszczalnego użycia Llamy 4 (klauzula o UE)
• Muse Glimmer w bibliotece Ollamy oraz strony llama3.1, llama3.2 i llama4 (rozmiary plików)
• Modele Llama na OpenRouter (ceny API)
• Własny test 5 poleceń: Ollama 0.35.1 na RTX 4090 i OpenRouter, 3 października 2026

Sprawdzone 3 października 2026.