Blender 5.3: co nowego. Sprawdziłem splaty, DLSS i nowe węzły na RTX 4090

👁 117 przeczytań

Blender 5.3 wyszedł 10 listopada 2026 roku i jest to wydanie, które ludzie od AI powinni zauważyć szybciej niż graficy. Program sam importuje teraz 3D Gaussian Splats, czyli sceny odtwarzane ze zdjęć i filmów, a podgląd Cycles na kartach Nvidii dostał odszumianie DLSS. Pobrałem wersję przenośną, uruchomiłem ją na swojej stacji z RTX 4090 wyłącznie z wiersza poleceń, bez okna programu, i sprawdziłem skryptami, co z listy nowości faktycznie jest w środku.

Najważniejsze nowości w jednym miejscu

• 3D Gaussian Splats: import z plików PLY i SPZ, nowy typ chmury punktów, obsługa w Geometry Nodes, render w Workbench, EEVEE i Cycles. Eksportu na razie nie ma.
• DLSS w podglądzie Cycles: nowy odszumiacz viewportu na kartach Nvidii. Nvidia opisuje go jako DLSS 4.5 Ray Reconstruction. Według not wydania potrzebny jest sterownik 620 lub nowszy. Do renderu końcowego DLSS nie służy.
• Szkło z dyspersją w Principled BSDF i anizotropowa szorstkość szkła w Cycles.
• Węzły Material Lighting w EEVEE: Light Accumulation, Light Info, Light Evaluation i Shadow Raycast, czyli sterowanie tym, jak materiał reaguje na każde światło. Przydaje się do stylu kreskówkowego.
• Kamery panoramiczne w EEVEE (equirectangular, rybie oko i inne) oraz pełna tarcza słońca w Sky Texture.
• Vulkan domyślnie na Windows (poza ARM) i Linuksie, z niższym progiem: Vulkan 1.1.
• Stos efektów w Compositorze: efekty sceny układa się jak modyfikatory, a Bloom wraca jednym kliknięciem.
• Montaż ripple w edytorze wideo: przesuwanie i usuwanie klipów z automatycznym domykaniem dziur, przepisane narzędzie Blade i wstępny eksport do OpenTimelineIO.
• Projekty: opcjonalny katalog projektu z folderem .blender_project, zmiennymi ścieżek, bibliotekami zasobów i wyborem konfiguracji kolorów (ACES 1.3, ACES 2.0).
• Drobne, a przydatne: prymityw Quad-Sphere, wbudowane narzędzia Loop Tools, wyszukiwarka w panelach bocznych (Ctrl+F), węzeł Comment z Markdownem, kopiowanie animacji w przestrzeni świata.

Co sprawdziłem na swojej instalacji

Pracowałem na oficjalnej wersji przenośnej z archiwum zip: Blender 5.3.0, kompilacja z 10 listopada, skrót 02f0899d78e3. Komputer: RTX 4090 24 GB ze sterownikiem 621.14, Core i9-14900KF, 64 GB RAM, Windows 11. Każdy test to osobne wywołanie blender.exe --background --python, a proces dostawał najniższy priorytet, żeby nie przeszkadzał w innej pracy.

Jednego nie potwierdziłem: węzła Set Point Cloud Type z listy zmian. Pod tą nazwą w API go nie znalazłem, a najbliższy kandydat to istniejący wcześniej węzeł zmiany typu punktów. Nie sprawdzałem też w praktyce, jak DLSS wygląda w podglądzie, bo do tego trzeba okna programu, a ja testowałem wyłącznie w trybie bez interfejsu.

Gaussian Splats: najciekawsza zmiana dla ludzi od AI

Splaty to zapis sceny jako setek tysięcy miękkich, półprzezroczystych plam z kolorem. Robi się je ze zdjęć albo z wideo, coraz częściej także z modeli generujących całe światy. Do tej pory do Blendera wchodziły przez dodatki. W 5.3 wystarczy zwykły import PLY: program sam rozpoznaje, że plik to splat, a nie siatka. W moim teście domyślne osie położyły scenę na boku, bo pliki 3DGS zwykle zapisuje się z osią -Y do góry. Pomogło ustawienie importu Forward Z i Up -Y, co zgadza się z opisem w notach wydania.

Domyślnie splat świeci sam z siebie, bo tak jest zapisany jego kolor. Noty wydania nazywają oświetlanie splatów wsparciem szczątkowym. U mnie podmiana emisji na Diffuse BSDF z atrybutem radiance:base dała cienie od słońca, a render trwał 4,32 s. Twórcy uczciwie piszą o ograniczeniach: wydajność nie jest idealna, kolory przy niskiej przezroczystości mogą odbiegać od oryginału, a polecenie Apply Transform jeszcze psuje splaty. Krok po kroku opiszę to osobno.

Render na RTX 4090: liczby z jednej sceny

Zbudowałem prostą scenę: szklana Suzanne z dyspersją, metalowa kula z nowego prymitywu Quad-Sphere, kostka z lakierem, dwa światła. Render 1920×1080:

• Cycles OptiX, 128 próbek, bez odszumiania: 1,04-1,16 s.
• Ten sam render z odszumiaczem OpenImageDenoise liczonym na procesorze: 5,5-11,8 s. W ustawieniach fabrycznych, które zobaczyłem w trybie bez okna, odszumianie na GPU było wyłączone.
• Odszumianie na GPU (OIDN) albo odszumiacz OptiX: 1,5-2,1 s. Jedna opcja skraca więc render kilkukrotnie.
• Cycles 512 próbek z odszumianiem na GPU: 4,85 s.
• EEVEE 64 próbki: 1,22 s, z raytracingiem 4,07 s.

EEVEE pokazał mi szkło jako czarną bryłę, nawet z raytracingiem. Dopiero włączenie w materiale opcji Raytrace Refraction dało przezroczystość, a render trwał wtedy 2,59 s. To nie błąd 5.3, tylko pułapka, w którą wpada każdy, kto przenosi scenę z Cycles. Pełne porównanie z plikiem sceny do pobrania będzie w osobnym tekście.

Compositor i montaż: mniej klikania przy filmach

Efekty po renderze, takie jak winieta, aberracja czy ziarno, dokłada się teraz w zakładce Compositor jak modyfikatory, jeden pod drugim. Odtwarzanie w Compositorze ma pamięć podręczną i według not jest do dwóch razy szybsze na GPU. W edytorze wideo ripple wreszcie działa jak w programach montażowych: wycięcie fragmentu (Shift+X) przesuwa resztę osi czasu. Dla kogoś, kto składa w Blenderze animatik pod wideo AI, to realna oszczędność czasu.

Czy warto aktualizować

Jeśli robisz cokolwiek ze splatami, z podglądem Cycles na karcie RTX albo montujesz w Blenderze, tak. Pamiętaj tylko, że pliku ze splatami czy stosem efektów nie przeniesiesz bez strat do starszej wersji, bo tamte funkcji nie znają. Wersji przenośnej z zip nie trzeba instalować, więc 5.3 może stać obok starszego Blendera. Dla produkcji, w której liczy się stabilność, Blender Foundation trzyma serię 5.2 LTS ze wsparciem do lipca 2028 roku. Na Macu 5.3 wymaga już macOS 13. Następna wersja, 5.4, jest zapowiedziana na maj 2027 roku.

Wszystko o programie, pobieraniu, wymaganiach i polskim interfejsie zebrałem na stronie Blender 3D: pobieranie, wersje i praca z AI. Jeśli interesują cię modele, które same robią obiekty 3D, zajrzyj do tekstu o generatorach modeli 3D AI.

Najczęstsze pytania

Kiedy wyszedł Blender 5.3?

Blender 5.3 został wydany 10 listopada 2026 roku. Poprzednia wersja, 5.2 LTS, wyszła w lipcu 2026 roku i ma wsparcie do lipca 2028 roku.

Czy Blender 5.3 obsługuje Gaussian Splatting?

Tak. Blender 5.3 importuje splaty z plików PLY i SPZ, przechowuje je jako chmurę punktów typu Gaussian Splat i renderuje je w Workbench, EEVEE i Cycles. Eksportu splatów jeszcze nie ma.

Jaka karta jest potrzebna do DLSS w Blenderze?

Karta Nvidii z obsługą DLSS Ray Reconstruction, czyli RTX, oraz sterownik 620 lub nowszy według not wydania. DLSS działa tylko w podglądzie Cycles, nie przy renderze końcowym.

Czy Blender 5.3 jest darmowy?

Tak. Blender jest darmowy i otwarty (licencja GNU GPL), także do użytku komercyjnego, a prace w nim wykonane należą do autora.