Deepfake a AI Act: kto musi oznaczać treści AI od 2 sierpnia 2026
Od 2 sierpnia 2026 deepfake w UE trzeba oznaczać. Wyjaśniam obowiązki twórców narzędzi, firm, mediów i influencerów.
👁 116 przeczytań
- Od 2 sierpnia 2026 każdy, kto zawodowo publikuje deepfake - realistyczny obraz, wideo lub dźwięk - musi ujawnić, że treść jest sztucznie wygenerowana.
- Za brak oznaczenia deepfake'a grozi kara do 15 mln euro albo 3% całkowitego rocznego światowego obrotu, a dla MŚP liczy się niższa z tych kwot.
- Tekst napisany z pomocą AI nie wymaga oznaczenia, jeśli przeszedł weryfikację człowieka i ktoś ponosi za niego odpowiedzialność redakcyjną.
Od 2 sierpnia 2026 deepfake w Unii Europejskiej trzeba oznaczać. Tak mówi art. 50 AI Act, który nakłada obowiązki przejrzystości na twórców narzędzi AI i na ich użytkowników: firmy, media, influencerów i agencje. Za brak oznaczenia grozi kara do 15 mln euro albo 3% obrotu. Wyjaśniam, kto dokładnie musi oznaczać, co, jak i kiedy nie trzeba.
Kto musi oznaczać - w skrócie
Twórcy generatorów AI muszą znakować wyniki w formacie do odczytu maszynowego (znaki wodne, metadane). Każdy, kto zawodowo publikuje deepfake - realistyczny obraz, wideo albo dźwięk udający prawdziwe osoby, miejsca czy zdarzenia - musi ujawnić, że jest sztucznie wygenerowany. Chatboty muszą informować, że są AI. Teksty z AI o sprawach publicznych trzeba oznaczać, chyba że przeszły weryfikację człowieka i ktoś ponosi za nie odpowiedzialność redakcyjną.
Czym jest deepfake według AI Act
Art. 3 pkt 60 definiuje deepfake jako wygenerowane albo zmanipulowane przez AI obrazy, treści audio lub wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i które odbiorca mógłby błędnie uznać za autentyczne lub prawdziwe. Kluczowe jest więc realistyczne podobieństwo do rzeczywistości. Wyraźnie stylizowana ilustracja czy grafika w stylu kreskówki zwykle nie spełnia tej definicji. To jest interpretacja redakcji, nie organu.
Cztery obowiązki z art. 50
| Kto | Obowiązek | Przepis |
|---|---|---|
| Dostawca chatbota i innych systemów rozmawiających z ludźmi | zaprojektować system tak, by ludzie wiedzieli, że rozmawiają z AI - chyba że jest to oczywiste | art. 50 ust. 1 |
| Dostawca generatora dźwięku, obrazu, wideo lub tekstu | oznakować wyniki w formacie do odczytu maszynowego, tak by dało się wykryć, że są sztuczne | art. 50 ust. 2 |
| Użytkownik rozpoznawania emocji albo kategoryzacji biometrycznej | poinformować osoby, wobec których system działa | art. 50 ust. 3 |
| Użytkownik publikujący deepfake albo tekst AI o sprawach publicznych | ujawnić, że treść jest sztucznie wygenerowana lub zmanipulowana | art. 50 ust. 4 |
Kiedy nie trzeba oznaczać - wyjątki
- Dzieła artystyczne, twórcze, satyryczne i fikcyjne - obowiązek ogranicza się do ujawnienia w odpowiedni sposób, który nie przeszkadza w odbiorze dzieła. Nie trzeba więc zasłaniać kadru napisem - wystarczy np. informacja w napisach końcowych albo opisie.
- Tekst z AI, który przeszedł weryfikację człowieka lub kontrolę redakcyjną, a osoba fizyczna lub prawna ponosi za niego odpowiedzialność redakcyjną - nie wymaga oznaczenia.
- Standardowa edycja - narzędzia, które tylko wspomagają edycję albo nie zmieniają istotnie danych wejściowych, nie muszą znakować wyników. Przykład: autokorekta, poprawa jasności zdjęcia.
- Użytek prywatny - AI Act dotyczy działalności zawodowej. Osoba, która zrobiła deepfake dla zabawy i nie działa zawodowo, nie jest „podmiotem stosującym”.
- Ściganie przestępstw - wyjątki dla organów działających na podstawie prawa.
Terminy
| Data | Co |
|---|---|
| 2 sierpnia 2026 | wszystkie obowiązki z art. 50 - dla nowych systemów i użytkowników |
| 2 grudnia 2026 | termin znakowania maszynowego (art. 50 ust. 2) dla generatorów wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026 |
| 2 grudnia 2026 | zakaz aplikacji tworzących intymne wizerunki bez zgody - to już nie oznaczanie, tylko całkowity zakaz |
| 28 października 2026 | w Polsce KRiBSI może kontrolować i karać |
Jak oznaczać w praktyce
Nie przepłacaj za te subskrypcje
Prowadzę sklep z rocznymi dostępami do narzędzi AI - te same konta, o których piszę wyżej, tylko taniej niż w cenniku producenta.
AI Act nie określa jednego wzoru oznaczenia. Przepis wymaga, by informacja była podana w sposób jasny i wyraźny najpóźniej przy pierwszej interakcji z treścią. Poniższe to praktyki, które stosujemy i polecamy - nie wzór urzędowy:
- Wideo i zdjęcia: widoczny podpis „wygenerowane przez AI” albo „zmanipulowane przez AI” w kadrze lub bezpośrednio pod materiałem.
- Media społecznościowe: etykieta platformy dla treści AI plus informacja w opisie.
- Chatbot na stronie: komunikat na starcie rozmowy, np. „Rozmawiasz z asystentem AI”.
- Reklama z wygenerowaną osobą: informacja w samej reklamie, nie tylko w regulaminie.
- Metadane: nie usuwaj znaków wodnych i metadanych dodanych przez generator - to one realizują obowiązek dostawcy.
Co grozi za brak oznaczenia
Naruszenie art. 50 podlega karze do 15 mln euro albo 3% całkowitego rocznego światowego obrotu. Dla MŚP liczy się niższa z tych wartości. Wszystko o karach. Niezależnie od AI Act deepfake może naruszać dobra osobiste albo prawo do wizerunku - to osobne podstawy odpowiedzialności.
Najczęstsze pytania
Czy deepfake jest legalny?
Tworzenie deepfake’ów co do zasady nie jest zakazane przez AI Act, ale od 2 sierpnia 2026 trzeba je oznaczać przy zawodowym publikowaniu. Od 2 grudnia 2026 zakazane są systemy tworzące realistyczne intymne wizerunki rozpoznawalnych osób bez zgody.
Od kiedy trzeba oznaczać treści AI?
Od 2 sierpnia 2026. Dostawcy generatorów wprowadzonych na rynek wcześniej mają czas na znakowanie maszynowe do 2 grudnia 2026.
Czy muszę oznaczać tekst napisany z pomocą ChatGPT?
Tylko jeśli to tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach publicznych i nie przeszedł weryfikacji człowieka z odpowiedzialnością redakcyjną. Zredagowany i sprawdzony artykuł nie wymaga oznaczenia.
Czy grafikę z AI w reklamie trzeba oznaczyć?
Jeśli jest realistyczna i może zostać uznana za prawdziwe zdjęcie osoby, miejsca czy zdarzenia - tak, to deepfake w rozumieniu AI Act.
Jaka kara za nieoznaczony deepfake?
Do 15 mln euro albo 3% obrotu, a dla MŚP niższa z tych wartości.
Źródła i data sprawdzenia
Art. 3 pkt 60, art. 50 ust. 1-5 i art. 99 ust. 4 lit. g rozporządzenia 2024/1689 w polskiej wersji językowej; art. 111 ust. 4 i art. 113 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem 2026/1744. Sprawdzone 24 września 2026. Praktyczne wskazówki oznaczania to rekomendacje redakcji. Tekst informacyjny, nie porada prawna.
Cały tydzień w AI, w jednym mailu
Wybrane premiery, narzędzia i analizy. Raz w tygodniu, prosto do skrzynki.
Zapisz się za darmo →Najczęstsze pytania
Od kiedy obowiązuje obowiązek oznaczania deepfake'ów w Unii Europejskiej?
Obowiązek oznaczania deepfake'ów przy zawodowym publikowaniu wchodzi w życie 2 sierpnia 2026. Dostawcy generatorów wprowadzonych na rynek przed tą datą mają czas na wdrożenie znakowania maszynowego do 2 grudnia 2026.
Czy tworzenie deepfake'ów jest nielegalne według AI Act?
Samo tworzenie deepfake'ów nie jest zakazane przez AI Act. Od 2 grudnia 2026 zakazane są natomiast systemy tworzące realistyczne intymne wizerunki rozpoznawalnych osób bez ich zgody.
Czy muszę oznaczać artykuł napisany z pomocą ChatGPT?
Oznaczenie jest wymagane tylko wtedy, gdy tekst jest publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach publicznych i nie przeszedł weryfikacji człowieka z odpowiedzialnością redakcyjną. Zredagowany i sprawdzony przez redaktora artykuł nie wymaga oznaczenia.
Czy grafikę wygenerowaną przez AI w reklamie trzeba oznaczać jako deepfake?
Tak, jeśli grafika jest realistyczna i może zostać uznana za prawdziwe zdjęcie osoby, miejsca lub zdarzenia - spełnia definicję deepfake z art. 3 pkt 60 AI Act. Informacja o sztucznym pochodzeniu musi pojawić się w samej reklamie, nie tylko w regulaminie.
Podobne tematy na Promptowym
