Digital Omnibus AI Act (2026/1744): wszystkie zmiany i nowe terminy
Akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI obowiązuje od 27 lipca 2026. Wszystkie zmiany punkt po punkcie: terminy, zakaz nudify, SMC i nowe uprawnienia Urzędu ds. AI.
👁 211 przeczytań
Digital Omnibus on AI, po polsku „akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI”, to rozporządzenie (UE) 2026/1744, które zmienia AI Act. Obowiązuje od 27 lipca 2026. Przesunął wymogi dla systemów wysokiego ryzyka na 2 grudnia 2027 i 2 sierpnia 2028, złagodził art. 4 o kompetencjach, dodał zakaz aplikacji „nudify” od 2 grudnia 2026 i dał Urzędowi ds. AI uprawnienia kontrolne wobec czatów zbudowanych na modelach GPAI. Poniżej wszystkie zmiany z numerami punktów - sprawdzone w tekście rozporządzenia.
Digital omnibus AI Act w jednym akapicie
Omnibus niczego z AI Act nie usunął, tylko przesunął, doprecyzował i scentralizował. Zakazy, obowiązki GPAI, przejrzystość z art. 50 i maksymalne kary zostały. Zmieniły się terminy dla wysokiego ryzyka (o 16 i 12 miesięcy), doszły ulgi dla małych spółek o średniej kapitalizacji (SMC), nowy zakaz, art. 4a o danych wrażliwych i silny nadzór Urzędu ds. AI (art. 75a-75d). Dla polskiej firmy najważniejsze jest to, że oznaczanie treści AI obowiązuje od 2 sierpnia 2026 bez zmian.
Droga legislacyjna
| Data | Etap |
|---|---|
| 19 listopada 2025 | wniosek Komisji Europejskiej w pakiecie upraszczającym prawo cyfrowe |
| 7 maja 2026 | porozumienie polityczne Parlamentu i Rady |
| 16 czerwca 2026 | stanowisko Parlamentu Europejskiego |
| 29 czerwca 2026 | decyzja Rady |
| 8 lipca 2026 | podpis w Strasburgu (R. Metsola, T. Byrne) |
| 24 lipca 2026 | publikacja w Dzienniku Urzędowym UE |
| 27 lipca 2026 | wejście w życie - trzeciego dnia po publikacji (art. 4 Omnibusa) |
Pełna nazwa: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1744 z dnia 8 lipca 2026 r. w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2024/1689, (UE) 2018/1139 i (UE) 2023/1230 w odniesieniu do uproszczenia wdrażania zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji. Art. 1 zmienia AI Act w 43 punktach, art. 2 - rozporządzenie lotnicze, art. 3 - rozporządzenie w sprawie maszyn.
Wszystkie zmiany: przepis, było, jest
| Pkt art. 1 | Przepis AI Act | Było | Jest |
|---|---|---|---|
| 1, 4 | art. 1 ust. 2 lit. g, art. 3 pkt 14, 14a, 14b | wsparcie innowacji dla MŚP; ogólna definicja elementu bezpieczeństwa | definicje MŚP i SMC (zalecenie 2025/1099); doprecyzowany „element bezpieczeństwa” |
| 2, 3 | art. 2 ust. 2, 7, 13 | - | art. 60a dla zał. I sekcja B; odesłanie do art. 4a; KE do 2.08.2027 ogranicza aktami delegowanymi nakładające się wymogi |
| 5 | art. 4 | „zapewnić w możliwie największym stopniu” kompetencje personelu | „wspierać rozwój” kompetencji, bez obowiązku osiągnięcia poziomu |
| 6, 9 | art. 4a, art. 10 ust. 1, 5, 6 | dane wrażliwe do korekty stronniczości w art. 10 ust. 5 | nowy art. 4a z warunkami a-f, także dla innych systemów i modeli; art. 10 ust. 5 uchylony |
| 7 | art. 5 ust. 1 lit. ba, bb, ust. 1a, 1b | - | zakaz „nudify” bez zgody i CSAM od 2.12.2026 |
| 8 | art. 6 ust. 1a-1c | - | co nie jest elementem bezpieczeństwa |
| 10, 11, 26 | art. 11, 17 ust. 2, 63 ust. 1 | uproszczenia dla mikro i małych firm | uproszczona dokumentacja według wzoru KE i proporcjonalny system jakości dla MŚP i SMC |
| 12 | art. 25 ust. 2 i 4 | ogólny obowiązek współpracy | dokumentacja, znane ograniczenia, dostęp techniczny; pisemna umowa; wyjątek dla open source |
| 13 | art. 27 ust. 4, 5 | FRIA uzupełnia DPIA z RODO; wzór kwestionariusza | można odesłać do sekcji DPIA lub załączyć jej części; wzór to uwzględnia |
| 14-16, 19, 43 | art. 28-30, 43 ust. 3, zał. XIV | osobne wyznaczanie jednostek notyfikowanych | jeden wniosek, kody rodzajów systemów (zał. XIV), wnioski do 28.01.2028 |
| 17, 18 | art. 40 ust. 2, 42 ust. 3 | - | wspólne normy z zał. I; domniemanie cyberbezpieczeństwa przez akt o cyberodporności |
| 20, 21 | art. 50 ust. 7, 56 ust. 6 | kodeksy z możliwością zatwierdzenia | KE ocenia adekwatność kodeksów i publikuje ocenę; przy nieadekwatnym - akt wykonawczy |
| 22, 23 | art. 57, 58 | piaskownica krajowa do 2.08.2026 | do 2.08.2027; piaskownica UE Urzędu ds. AI (ust. 3a) |
| 24, 25, 33 | art. 60, 60a, 76 | testy w warunkach rzeczywistych dla zał. III | także dla zał. I; ramy testów dla sekcji B |
| 27-30 | art. 64, 69, 70, 72 ust. 3 | akt wykonawczy o planie monitorowania | wytyczne i wzór do 2.09.2027; zasoby Urzędu ds. AI; porady dla SMC |
| 31, 32 | art. 75, 75a-75d | Urząd ds. AI monitorował systemy na własnym GPAI dostawcy, bez pełnych uprawnień egzekucyjnych | wyłączna kompetencja Urzędu ds. AI dla systemów na własnym GPAI i VLOP/VLOSE, kontrole i kary |
| 34-37 | art. 77, 95, 96, 97 | - | dostęp organów praw podstawowych; wytyczne do 1.08.2027; nowe akty delegowane |
| 38 | art. 99 ust. 1, 4 lit. da, 6a | ulga „niższej kwoty” tylko dla MŚP | ulga dla SMC przy ust. 4 i 5; nowe naruszenie: art. 25 ust. 2 i 4 |
| 39 | art. 111 ust. 2, 4 | systemy sprzed 2.08.2026 tylko przy istotnych zmianach; organy publiczne do 2.08.2030 | punkt odniesienia to start rozdziału III z art. 113; organy publiczne nadal 2.08.2030; nowy ust. 4: art. 50 ust. 2 do 2.12.2026 |
| 40 | art. 113 | zał. III 2.08.2026, zał. I 2.08.2027 | 2.12.2027 i 2.08.2028; art. 102-110 od 27.07.2026 |
| 41, 42 | zał. I, zał. VIII | maszyny w sekcji A | maszyny w sekcji B; mniej danych przy rejestracji (pkt 7 i 9 sekcji B uchylone) |
Przesunięcia terminów w miesiącach
W przyjętym tekście daty są stałe. Komisja proponowała początkowo, by termin dla wysokiego ryzyka zależał od jej decyzji o gotowości norm, ale prawodawca wybrał konkretne dni. Szczegółowy kalendarz opisuję w tekście o terminach AI Act.
Nowe uprawnienia Urzędu ds. AI (art. 75a-75d)
Według art. 75 ust. 1 Urząd ds. AI ma wyłączną kompetencję wobec systemów zbudowanych na modelu GPAI, gdy model i system pochodzą od tego samego dostawcy lub grupy, oraz wobec bardzo dużych platform i wyszukiwarek z DSA. Wyłączone są m.in. AI w produktach z zał. I, infrastruktura krytyczna i wymiar sprawiedliwości. Urząd dostał:
- art. 75a - uprawnienia organu nadzoru rynku: kontrole zdalne i na miejscu, wstęp do lokali, wgląd w księgi i dane, kopie, wyjaśnienia, plombowanie, nakaz dostępu do systemu i przechowywania danych,
- art. 75b - wiążące zobowiązania firmy zamykające postępowanie,
- art. 75c - kary według art. 99 ust. 3-7 i okresowe kary do 5% średniego dziennego obrotu za każdy dzień, przedawnienie 5 lat, odwołanie do TSUE,
- art. 75d - prawo do obrony, dostęp do akt i publikacja decyzji.
Więcej o tym, kogo to dotyczy, piszę w tekście o modelach GPAI.
Art. 4a, SMC i piaskownice
Art. 4a pozwala dostawcom systemów wysokiego ryzyka wyjątkowo przetwarzać szczególne kategorie danych osobowych, np. o pochodzeniu etnicznym, by wykrywać i korygować stronniczość. Warunki są łączne:
- nie da się tego zrobić na innych danych, także syntetycznych lub zanonimizowanych,
- pseudonimizacja, ścisła kontrola dostępu i zakaz przekazywania danych dalej,
- usunięcie danych po skorygowaniu stronniczości,
- uzasadnienie w rejestrze czynności przetwarzania.
Na tych samych warunkach mogą to robić dostawcy innych systemów i modeli oraz podmioty stosujące (ust. 2), ale przepis nie nakłada obowiązku korygowania.
SMC, czyli małe spółki o średniej kapitalizacji według zalecenia Komisji 2025/1099, dostały część ulg MŚP: uproszczoną dokumentację, proporcjonalny system jakości, priorytet w piaskownicy UE i niższą z dwóch kwot kary przy naruszeniach z art. 99 ust. 4 i 5, ale nie przy zakazach. Piaskownice: każde państwo ma uruchomić co najmniej jedną do 2 sierpnia 2027. W Polsce piaskownica z ustawy o systemach AI działa formalnie od 11 sierpnia 2026, MŚP korzystają z niej bezpłatnie.
Art. 102-110 i zmiany w innych rozporządzeniach
Art. 102-110 AI Act zmieniają unijne przepisy sektorowe, m.in. o lotnictwie, pojazdach, kolei i wyposażeniu morskim. Omnibus kazał je stosować od 27 lipca 2026 (art. 113 lit. d). Dodatkowo:
- rozporządzenie 2018/1139 (lotnictwo cywilne, EASA) - przy aktach wykonawczych i delegowanych o AI jako elemencie bezpieczeństwa trzeba uwzględniać wymogi rozdziału III sekcja 2 AI Act (art. 2 Omnibusa),
- rozporządzenie 2023/1230 (maszyny) - KE dopisze aktami delegowanymi wymogi dla AI wysokiego ryzyka do załącznika III, stosowane od 2.08.2028; zgodność z normami z AI Act daje domniemanie zgodności (art. 3 Omnibusa).
Czego Omnibus nie zmienił
- Zakazów z art. 5 ust. 1 lit. a-h obowiązujących od 2 lutego 2025 - dodał dwa nowe, żadnego nie usunął. Lista w tekście o zakazanych praktykach.
- Obowiązków dostawców modeli GPAI z art. 53-55, obowiązujących od 2 sierpnia 2025.
- Daty 2 sierpnia 2026 dla art. 50 i ogólnego stosowania AI Act.
- Maksymalnych kwot kar z art. 99 ust. 3-5 i art. 101.
- Obowiązku szkoleń jako takiego - art. 4 nadal obowiązuje, tylko łagodniej.
Co Omnibus oznacza dla polskiej firmy
- Rekrutacja, kredyty, edukacja z AI - masz czas do 2 grudnia 2027, ale dokumentację i nadzór człowieka trzeba zaplanować wcześniej. Zobacz systemy wysokiego ryzyka.
- Treści z AI - oznaczanie deepfake’ów obowiązuje od 2 sierpnia 2026, bez okresu przejściowego dla użytkowników. Zobacz jak oznaczać treści AI.
- Szkolenia - zamiast certyfikatów wystarczą udokumentowane działania wspierające kompetencje. Tak wynika z nowego brzmienia art. 4 i odpowiedzi Komisji na pytania o kompetencje w zakresie AI.
- Generatory obrazów - od 2 grudnia 2026 bez skutecznych blokad treści intymnych rozpoznawalnych osób grozi kara jak za zakazaną praktykę: do 35 mln euro albo 7% obrotu.
- Firmy średnie (SMC) - sprawdź, czy spełniasz definicję z zalecenia 2025/1099, bo obniża ona górny pułap kary.
- Kontrole - w Polsce prowadzi je KRiBSI od 28 października 2026, ale czat dostawcy modelu nadzoruje już Urząd ds. AI.
Pełny obraz przepisów i terminów zebrałem w przewodniku po AI Act.
Kurs online: 13 lekcji w 4 modułach (ok. 2 h 15 min), ścieżki ról, test 15 pytań i zaświadczenie z numerem i kodem QR. W pakietach firmowych panel HR z wynikami i teczka art. 4: rejestr narzędzi, polityka AI, program, lista z wynikami i plan odświeżenia.
Kurs online od 199 zł netto za osobę, pakiety Zespół (do 25 osób) i Firma (do 100 osób) z panelem HR. Zamówienie przez formularz i fakturę proforma.
Zobacz szkolenie → Sprawdź test gotowości
Biegli w AI to mój projekt - piszę o nim jako autor promptowy.com, nie jako niezależny recenzent.
Najczęstsze pytania
Czy Digital Omnibus został przyjęty?
Tak. To rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026, opublikowane 24 lipca 2026 i obowiązujące od 27 lipca 2026.
Czy Digital Omnibus opóźnia AI Act?
Częściowo. Przesuwa wymogi dla systemów wysokiego ryzyka na 2 grudnia 2027 i 2 sierpnia 2028, ale zakazy, obowiązki GPAI i przejrzystości obowiązują bez zmian.
Czy Omnibus zmienił kary?
Maksymalne kwoty zostały te same. Doszła ulga dla SMC przy dwóch niższych progach, nowe naruszenie (art. 25 ust. 2 i 4) i okresowe kary Urzędu ds. AI do 5% dziennego obrotu.
Co to są small mid-caps?
Małe spółki o średniej kapitalizacji - większe niż MŚP, ale mniejsze od dużych przedsiębiorstw, zdefiniowane w zaleceniu Komisji 2025/1099. Omnibus rozszerza na nie część ulg dla MŚP.
Jak po polsku nazywa się Digital Omnibus on AI?
W polskiej wersji rozporządzenia: „akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI”.
To nie jest porada prawna - przy konkretnym wdrożeniu skonsultuj się z prawnikiem.
Czytasz Promptowego częściej? Dodaj go do preferowanych źródeł w Google, a nowe teksty będą wyżej w Twoich wynikach.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2026/1744, art. 1-4
- AI Act (UE) 2024/1689
- Komisja Europejska: ramy prawne AI i AI Omnibus
- Ustawa o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003
Sprawdzone 1 października 2026
AI Act: kiedy wchodzi w życie? Wszystkie terminy 2024-2030 po OmnibusieWarsztat
SynthID Detector dla wszystkich: jak sprawdzić, czy plik wyszedł z AI (i czego to narzędzie nie powie)WarsztatWindows 11 zbiera o Tobie dane domyślnie. Oto lista przełączników do zmianyWarsztatCały tydzień w AI, w jednym mailu
Wybrane premiery, narzędzia i analizy. Raz w tygodniu, prosto do skrzynki.
Zapisz się za darmo →- generatornia.plTapeta świąteczna na telefon z AI: kompozycja 9:16 i gotowe prompty
- przelomowy.plLaboratorium AutoDNA w Szanghaju: agenci AI sami prowadzą eksperymenty z DNA
- jutropis.plUstawa o AI podpisana. Skargi do KRiBSI i testy dla firm
- przewagi.plAgent AI w małej firmie w 2026: co zrobi sam, ile kosztuje (od 14 900 zł netto) i gdzie potrzebny jest człowiek
warsztat·AI Act w Polsce: kto nadzoruje, co musi zrobić firma i od kiedy grożą karyAI Act obowiązuje w Polsce bezpośrednio, a od 28 października KRiBSI może go egzekwować. Kto za co odpowiada, co polska firma musi zrobić teraz i jak to wygląda na...