Pamela Krzypkowska szefową KRiBSI: co Komisja może od 28 października

👁 198 przeczytań

Pamela Krzypkowska jest przewodniczącą KRiBSI, czyli Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji - polskiego organu nadzoru rynku AI. Sejm wybrał ją 18 września 2026 (271 za, 24 przeciw, 140 wstrzymujących się), Senat zgodził się 24 września (56 za, 2 przeciw, 28 wstrzymujących się). Na 1 października Komisja nie ma jeszcze zastępców przewodniczącej, strony internetowej ani BIP. Kontrole, skargi i kary ruszają 28 października 2026, a pierwsze posiedzenie musi się odbyć do 11 listopada.

Kim jest Pamela Krzypkowska

Krzypkowska była jedyną kandydatką, zgłoszoną przez Marszałka Sejmu. Do wyboru kierowała Departamentem Badań i Innowacji w Ministerstwie Cyfryzacji. Odpowiadała tam za:

• polski model językowy PLLuM,
• budowę fabryk AI PIAST w Poznaniu i GAIA AI w Krakowie,
• współtworzenie Polityki Rozwoju Sztucznej Inteligencji.

Wcześniej, w latach 2019-2023, pracowała w Microsofcie jako architektka rozwiązań chmurowych z obszaru danych i AI. Ukończyła studia na Wydziale Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej oraz na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Według Bankier.pl ma 30 lat.

Po głosowaniu w Senacie zapewniała, że z chwilą powołania staje się „całkowicie niezależna od jednostki Ministerstwa Cyfryzacji”. Jako priorytety wymieniła cztery filary:

• pewność prawa,
• wsparcie dla tych, którzy tworzą innowacje,
• skuteczną współpracę,
• komunikację i edukację.

Niezależność przewodniczącej i członków zapisano w art. 19 ust. 4 ustawy. Przewodnicząca zarabia według mnożnika 8,0 kwoty bazowej korpusu służby cywilnej, zastępcy 7,0 (art. 44).

Jak wyglądał wybór

Przewodniczącego powołuje Sejm za zgodą Senatu na 5 lat, najwyżej na dwie kadencje (art. 28 ust. 1 i 4). Senat ma na zgodę miesiąc, a brak uchwały w tym terminie oznacza zgodę (art. 28 ust. 2). Kandydat musi mieć m.in. polskie obywatelstwo, tytuł magistra, znaczący dorobek w AI i co najmniej 3 lata stażu na stanowiskach kierowniczych w branży informatyzacji (art. 28 ust. 3).

Sam wybór budził zastrzeżenia. Sejm musiał najpierw zmienić własny regulamin, bo nie zawierał procedury takiego wyboru. Sieć Obywatelska Watchdog wraz z 21 innymi organizacjami apelowała o publikację listy kandydatów i wysłuchanie publiczne. Radca prawny Robert Kroplewski, który zgłosił własną kandydaturę, przekazał mediom, że nie dostał odpowiedzi.

Skład KRiBSI według art. 19 ustawy

• Przewodnicząca - Pamela Krzypkowska.
• Dwóch zastępców - powołuje ich przewodnicząca po naborze (art. 25 pkt 7). Nabór prowadzi 5-osobowy zespół: dwie osoby wskazane przez przewodniczącą oraz przedstawiciele Rady, Prezesa UODO i Prezesa PAN; zespół przedstawia najwyżej 3 kandydatów (art. 32).
• Czterech członków wskazanych przez Prezesa UOKiK, KNF, KRRiT i Prezesa UKE. Za pracę w Komisji nie dostają wynagrodzenia (art. 19 ust. 5).
• Goście z głosem doradczym - przedstawiciele innych organów i eksperci zaproszeni przez przewodniczącą (art. 19 ust. 2).

Uchwały, w tym decyzje, zapadają zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej 5 osób (art. 21 ust. 3). Przy Komisji działa też Rada - organ opiniodawczo-doradczy z 9-15 członkami na 2-letnią kadencję. Kandydatów zgłaszają m.in. Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik MŚP, Główny Inspektor Pracy, izby gospodarcze, związki zawodowe i uczelnie (art. 45). Obsługę biurową zapewnia urząd Ministra Cyfryzacji (art. 43).

Stan na 1 października 2026

• Przewodnicząca jest wybrana i zatwierdzona.
• Zastępców nie ogłoszono. Wynik naboru ma trafić do BIP na stronie Komisji (art. 33).
• Komisja nie ma osobnej strony internetowej ani BIP. Adres gov.pl/web/kribsi przekierowuje na stronę główną gov.pl, a informacje o ustawie i Komisji publikuje Ministerstwo Cyfryzacji.
• Nie znalazłem oficjalnej listy członków wskazanych przez UOKiK, KNF, KRRiT i UKE.
• Nie ma regulaminu Komisji (art. 23 ust. 3) ani logo.
• Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada, że Komisja zacznie pracę w listopadzie 2026.

Co KRiBSI może od 28 października

Część ustawy działa od 11 sierpnia: Komisja istnieje, może tworzyć piaskownice regulacyjne (art. 91 i n.) i opiniować rządowe projekty o AI (art. 7). Narzędzia nadzoru wchodzą jednak dopiero po 3 miesiącach od ogłoszenia (art. 127 pkt 2):

• Kontrole (art. 48-57) - z urzędu albo na wniosek, nie wcześniej niż 7 dni po doręczeniu zawiadomienia, z zasady zdalnie. Kontrolujący może żądać dokumentów, wyjaśnień i dostępu do poczty, systemów IT i chmury (art. 52).
• Skargi (art. 59) - złożyć ją może każdy, elektronicznie. Komisja prowadzi rejestr skarg (art. 6 pkt 12).
• Postępowania (art. 58-69) - najwyżej 6 miesięcy (art. 60 ust. 3), ostrzeżenie z działaniami naprawczymi i 21 dni na odpowiedź (art. 61), szybka ścieżka i decyzja o wycofaniu systemu zagrażającego (art. 63), publikacja decyzji w BIP (art. 66).
• Opinie indywidualne (art. 8-13) - opłata 150 zł, odpowiedź w 30 dni, w sprawach skomplikowanych 60. Brak odpowiedzi w terminie oznacza opinię zgodną ze stanowiskiem wnioskodawcy (art. 12 ust. 3), a opinia wiąże Komisję i inne organy (art. 13).
• Kary (art. 104) - w wysokości z rozdziału XII AI Act, przeliczane po kursie NBP z 28 stycznia. W 2026 roku to 4,2009 zł, więc 35 mln euro daje ok. 147 mln zł. Kara spada o 10-50%, jeśli firma w 3 miesiące wykona działania z ostrzeżenia (art. 107). Odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opłata 1000 zł (art. 109).
• Układ (art. 70-85) - obniżka kary o 20-70%, a przy samodzielnym zgłoszeniu naruszenia o 30-90% (art. 70 ust. 6).

Szczegóły procedur omawiam artykuł po artykule w tekście ustawa o sztucznej inteligencji, a progi kar w tekście o karach z AI Act.

Zapowiedziane priorytety kontroli

Według Rzeczpospolitej pierwszy plan kontroli ma objąć dwa obszary. Po wyborze Krzypkowska wskazywała też trzeci temat:

• rozpoznawanie emocji w miejscu pracy - zakazane od 2 lutego 2025 (art. 5 ust. 1 lit. f AI Act),
• narzędzia do generowania materiałów CSAM i „rozbierania” zdjęć - wprost zakazane nowymi lit. ba i bb art. 5 ust. 1 od 2 grudnia 2026,
• oznaczanie deepfake’ów - obowiązek z art. 50 ust. 4, który działa od 2 sierpnia 2026.

Moim zdaniem kolejność ma sens. Zakaz rozpoznawania emocji w pracy obowiązuje od ponad półtora roku, więc od 28 października Komisja może go egzekwować bez okresu przejściowego. Zakazy „nudify” i CSAM wejdą 2 grudnia, ledwie pięć tygodni po starcie kontroli. Więcej o zakazach piszę w tekście o zakazanych praktykach AI.

Harmonogram KRiBSI

Sprawozdanie ma zawierać m.in. zbiorcze wyniki kontroli i informację o ogólnym poziomie wiedzy i kompetencji kontrolowanych firm (art. 26 ust. 2). To sygnał, że Komisja będzie sprawdzać także szkolenia z art. 4 AI Act.

Budżet: ile państwo wyda na nadzór nad AI

Art. 126 ustawy ustala maksymalny limit wydatków budżetu państwa na skutki ustawy na 10 lat, od 9,30 mln zł w 2026 do 29,68 mln zł w 2035. Łącznie to 247,79 mln zł.

Wykorzystanie limitu monitoruje Minister Cyfryzacji, a gdy grozi przekroczenie, mechanizm korygujący uruchamia przewodnicząca Komisji (art. 126 ust. 2-4). Według Wnp.pl Ministerstwo Cyfryzacji planuje w Komisji 30 etatów w 2026 roku i 70 w kolejnych latach.

Co to znaczy dla firm i użytkowników

Do tej pory w Polsce nie było urzędu, do którego można zgłosić nieoznaczonego deepfake’a albo system AI, który ocenia ludzi bez nadzoru. Od 28 października taki adres będzie istniał, choć na 1 października nie wiadomo jeszcze, jak technicznie złożyć skargę. Dla firm to koniec okresu, w którym AI Act był w Polsce przepisem bez egzekucji:

• zakazy z art. 5 lit. a-h obowiązują od 2 lutego 2025, a lit. ba i bb od 2 grudnia 2026,
• obowiązki przejrzystości z art. 50 działają od 2 sierpnia 2026,
• systemy wysokiego ryzyka z załącznika III wchodzą 2 grudnia 2027, a z załącznika I 2 sierpnia 2028.

Co polska firma powinna zrobić teraz, opisuję w tekście AI Act w Polsce, a całość regulacji w przewodniku po AI Act.

Najczęstsze pytania

Kim jest Pamela Krzypkowska?

Przewodniczącą KRiBSI, wybraną przez Sejm 18 września 2026 za zgodą Senatu z 24 września. Wcześniej kierowała Departamentem Badań i Innowacji w Ministerstwie Cyfryzacji, a do 2023 roku pracowała w Microsofcie.

Od kiedy KRiBSI może kontrolować i karać?

Od 28 października 2026. Tego dnia wchodzą w życie przepisy o kontroli, postępowaniu, układzie i karach oraz o opiniach indywidualnych (art. 127 pkt 2 ustawy).

Jak złożyć skargę do KRiBSI?

Ustawa przewiduje skargę elektroniczną, którą może złożyć każdy (art. 59). Na 1 października 2026 Komisja nie ma jeszcze strony ani formularza, więc trzeba czekać na komunikat Ministerstwa Cyfryzacji albo Komisji.

Ile kosztuje opinia indywidualna KRiBSI?

150 zł (art. 11 ustawy). Komisja ma 30 dni, w sprawach skomplikowanych 60. Wnioski przyjmuje od 28 października 2026.

Czy KRiBSI ma stronę internetową?

Na 1 października 2026 nie. Ustawa przewiduje BIP na stronie podmiotowej Komisji, a do tego czasu informacje publikuje Ministerstwo Cyfryzacji na gov.pl.

To nie jest porada prawna - tekst opisuje stan prawny i faktyczny na 1 października 2026.

// czytaj dalejSzefowie firm AI mówią o nieograniczonym popycie. Giełda już im nie wierzy na słowoNewsySztuczna inteligencja nie zwalnia ludzi. Zwalniają ich szefowie, którzy znaleźli wygodną wymówkęNewsyOura obiecuje 95% dokładności snu. Pozew mówi: to rzut monetąNewsy