ChatGPT śledzi Cię poza czatem. Jak to sprawdzić i co da się wyłączyć

👁 116 przeczytań

Niebezpiecznik opisał mechanizm reklamowy OpenAI: na chatgpt.com powstaje identyfikator przypisany do Twojego konta, ląduje w ciasteczku __obi na domenie .openai.com i jest dosyłany do stron firm, które kupiły reklamy w ChatGPT. W praktyce to znaczy, że rozmowa o zdrowiu czy finansach i Twoje przeglądanie sklepów mogą mieć wspólny punkt zaczepienia. Można to sprawdzić samemu w przeglądarce - i trzeba podjąć decyzję, co z tym zrobić.

Jak to działa - trzy kroki, które możesz zobaczyć sam

Z opisu badacza wynika prosty łańcuch:

1. Na chatgpt.com generuje się identyfikator powiązany z kontem i zapisuje w ciasteczku __obi na .openai.com, z atrybutem SameSite=None i rocznym czasem życia. SameSite=None to właśnie to ustawienie, które pozwala ciasteczku jeździć razem z żądaniami do innych witryn.
2. Reklamodawca wstawia u siebie SDK OpenAI, pobierane z bzrcdn.openai.com.
3. Przeglądarka dokleja __obi już do samego żądania pobrania tego skryptu - czyli zaraz po wejściu na stronę, bez żadnej interakcji z Twojej strony.

Dodatkowo mechanizm działa po wylogowaniu: anonimowy identyfikator jest stabilny i utrzymuje się co najmniej 27 dni. To oznacza, że „wyloguję się i będzie spokój” nie jest rozwiązaniem.

Co SDK zbiera na stronach reklamodawców

Według materiału SDK pobiera dane służące do ustalenia tożsamości: z pól formularzy, z tekstu stron oraz z warstwy danych tag managera (window.dataLayer). Adresy e-mail i telefony są haszowane SHA-256. Kraj, region, miasto i kod pocztowy - jawnym tekstem.

Haszowanie e-maila brzmi uspokajająco, ale w adtechu to standardowa waluta dopasowania: ten sam adres zahaszowany tym samym algorytmem daje ten sam ciąg, więc pozwala sklejać profile między systemami. To nie anonimizacja, to pseudonimizacja.

W zaobserwowanych ścieżkach URL badacz znalazł m.in. strony dotyczące stanu zdrowia, rozwiązania zadłużenia i formularz zgłoszenia procesu sądowego. OpenAI utrzymuje listę wykluczonych pól - hasła, numery kart, historia medyczna - ale sama ścieżka URL, która mówi, jaką podstronę odwiedziłeś, wykluczeniem nie jest.

Skala obserwacji: 936 pikseli reklamodawców na 1029 domenach. Wśród wskazanych domen pojawiła się Coursera. Badacz wysłał pytania do OpenAI 14 września - support przyjął zgłoszenie, ale nie odpowiedział na żadne z pytań.

Przeglądarka ma tu znaczenie większe niż ustawienia czatu

Analiza była robiona na Chrome na Androidzie. Na iPhonie mechanizm nie działa, bo wszystkie przeglądarki na iOS korzystają z WebKit, który blokuje ciasteczka firm trzecich. To nieintuicyjny wniosek: w tym konkretnym przypadku wybór sprzętu i silnika przeglądarki robi więcej niż jakikolwiek suwak.

Podkreślam: dla desktopu materiał źródłowy nie podaje wyniku. Nie wiadomo, i nie będę tego wymyślał.

Polski kontekst: RODO i kliknięcie, które może nic nie dawać

W Polsce obowiązuje RODO i wymóg zgody na ciasteczka niekonieczne. Spór zaczyna się przy klasyfikacji. Jeśli OpenAI traktuje __obi jako analityczne, a jednocześnie dane służą do kierowania reklam i wiązania tożsamości, to Twoja odmowa zgody marketingowej w bannerze na stronie sklepu może nie zatrzymać dosyłania tego ciasteczka.

To nie jest wyrok prawny ani ustalenie organu - to moja ocena jako redaktora, oparta na opisie mechanizmu. Formalnej oceny UODO ani innego regulatora w materiale nie ma i nic takiego nie jest nam znane.

Praktyczna konsekwencja dla firm w Polsce: jeśli wstawiasz SDK reklamowe OpenAI na swoją stronę, jesteś współodpowiedzialny za to, co leci z Twoich formularzy i dataLayer. Warto to sprawdzić przed, a nie po skargach.

Co zrobić u siebie

1. Zobacz, czy masz ciasteczko. Wejdź na chatgpt.com, otwórz narzędzia dla programistów (F12 na desktopie), zakładka Application lub Storage, sekcja Cookies, domena .openai.com. Szukaj __obi. Sprawdź jego datę wygaśnięcia i atrybut SameSite.
2. Sprawdź, czy wycieka na strony trzecie. W narzędziach dla programistów otwórz zakładkę Network, wejdź na stronę jakiegoś większego sklepu lub serwisu edukacyjnego i filtruj po openai oraz bzrcdn. Jeśli widzisz żądanie do bzrcdn.openai.com, kliknij je i zobacz w nagłówkach, czy leci Cookie: __obi.
3. Przejrzyj ustawienia prywatności i danych w ChatGPT. Wejdź w Settings, sekcje dotyczące danych i personalizacji, i wyłącz wszystko, co dotyczy reklam, personalizacji oraz wykorzystania aktywności. Nazwy opcji OpenAI zmienia często - nie szukaj konkretnej etykiety, przejrzyj całą sekcję. Materiał źródłowy nie potwierdza, że istnieje przełącznik wyłączający samo __obi, więc traktuj to jako ograniczanie ryzyka, nie jako wyłączenie mechanizmu.
4. Odizoluj czat od przeglądania. Używaj ChatGPT w osobnym profilu przeglądarki albo w kontenerze. To jedyna metodaa z tej listy, która działa niezależnie od tego, jak OpenAI klasyfikuje swoje ciasteczka.
5. Włącz blokowanie ciasteczek firm trzecich. Na Androidzie w Chrome: Ustawienia, Prywatność i bezpieczeństwo, Pliki cookie innych firm. Dodatkowo rozważ blokadę domeny bzrcdn.openai.com na poziomie DNS albo rozszerzenia blokującego - ale licz się z tym, że filtry mogą jeszcze jej nie znać.
6. Usuń __obi i ustaw czyszczenie. Skasuj ciasteczka dla openai.com i włącz automatyczne czyszczenie przy zamknięciu przeglądarki. Pamiętaj o 27 dniach stabilności identyfikatora anonimowego - samo wylogowanie nie wystarczy.
7. Przenieś wrażliwe tematy. Jeśli pytasz o zdrowie, długi albo sprawy sądowe, rób to w osobnej przestrzeni: tryb prywatny, osobny profil, osobne urządzenie. To nie paranoja, to po prostu rozdzielenie kontekstów.
8. Jeśli prowadzisz firmę: zinwentaryzuj skrypty na swojej stronie, sprawdź zawartość window.dataLayer i upewnij się, że nie wypychasz tam e-maili, telefonów ani danych o zamówieniach do skryptów reklamowych bez podstawy prawnej.

Jeden przełącznik tego nie rozwiąże. Realna obrona to izolacja - osobny profil na czat, blokada ciasteczek trzecich i świadomość, że wylogowanie nic nie daje przez niemal miesiąc.