xAI: firma Elona Muska od AI, jej centrum w Memphis i spory wokół Groka

👁 111 przeczytań

xAI to firma Elona Muska od sztucznej inteligencji, założona w 2023 roku, kilka lat po tym, jak Musk odszedł z rady OpenAI. Jej głównym produktem jest Grok, czat wbudowany w serwis X i dostępny osobno. Firma wyróżnia się trzema rzeczami: tempem budowy własnej infrastruktury, luźniejszym podejściem do moderacji treści niż u konkurencji i liczbą postępowań, które z tego wynikają. Poniżej, co xAI robi, skąd ma moc obliczeniową i o co toczą się spory.

Co xAI zbudowało

Grok jako czat i asystent w X, z dostępem do bieżących wpisów z serwisu, czego nie mają konkurenci. Grok Imagine do generowania obrazów i krótkich filmów, znany z bardzo słabej cenzury, co opisywałem w tekście o fotorealizmie i prywatności promptów w Grok Imagine. API dla firm. Colossus, własne centrum obliczeniowe w Memphis, zbudowane w tempie liczonym w miesiącach, nie latach.

Prąd, turbiny i sąsiedzi

Colossus stał się osobnym tematem politycznym, bo do zasilania centrum firma postawiła turbiny gazowe, a mieszkańcy okolicy i organizacje ekologiczne zarzucili jej zanieczyszczanie powietrza. Sprawa dotarła do sporu o interpretację przepisów o czystym powietrzu, a po stronie xAI wystąpiły instytucje federalne argumentujące znaczeniem Groka dla obronności. Pisałem o tym w tekstach o turbinach i bezpieczeństwie narodowym oraz o obronie xAI w sądzie. To ciekawy przypadek, bo pokazuje realny, fizyczny koszt wyścigu modeli: prąd, ziemia i powietrze, a nie tylko karty graficzne.

Moderacja, czyli najdroższa decyzja produktowa

xAI świadomie ustawiło Groka jako model mniej skłonny do odmowy niż konkurencja. Efekty są dwa. Pierwszy to przewaga marketingowa wśród użytkowników zmęczonych ostrożnością innych czatów. Drugi to lawina spraw: od zarzutów o generowanie materiałów przedstawiających wykorzystywanie dzieci, przez pozew posłanki brytyjskiej Partii Pracy o obrazy seksualne tworzone bez jej zgody, po pozwanie przez samą firmę użytkownika, który takie materiały wygenerował. Zbierałem te sprawy w tekstach o tysiącach wygenerowanych zdjęć z jednej fotografii i pozwie posłanki. Jeśli ktoś padł ofiarą takiej przeróbki, praktyczne kroki opisuję w poradniku o deepfake’ach.

Skąd wzięła się technologia

Firma powstała szybko i od początku pojawiały się pytania, na czym dokładnie uczono pierwsze modele. Sam Musk przyznał w sądzie, że xAI korzystało z modeli OpenAI przy pracy nad Grokiem, o czym pisałem w tekście Musk przyznał w sądzie. Niezależnie od oceny prawnej tej sprawy, pokazuje ona, jak trudno dziś odróżnić własne badania od destylacji cudzego modelu.

Czy warto używać Groka

Do śledzenia tego, co dzieje się teraz w serwisie X, Grok nie ma konkurencji, bo ma dostęp do treści, których inne modele nie widzą. Do pisania i analizy dokumentów wybrałbym Claude albo ChatGPT. Do obrazów bez ograniczeń Grok Imagine jest najbardziej pobłażliwym narzędziem na rynku, co jest zaletą i ryzykiem jednocześnie. Aktualne pozycje modeli w porównaniach trzymam w rankingu, a ceny w hubie cenowym. Ocena „wybrałbym” jest moją opinią.

Najczęstsze pytania

Czy xAI to to samo co X?

Firmy są ze sobą powiązane kapitałowo i produktowo, a Grok jest wbudowany w serwis X. Strukturę własnościową Musk kilka razy zmieniał, więc bieżący stan sprawdź u źródła.

Czy Grok jest darmowy?

Podstawowy dostęp jest darmowy z limitem, pełny wymaga płatnego planu X albo subskrypcji xAI. Szczegóły w tekście o Groku.

Czy Grok działa po polsku?

Tak, rozmawia po polsku, choć w tekstach dłuższych jakość polszczyzny bywa gorsza niż w konkurencyjnych modelach. To moja ocena z używania.

Sprawdzone 18 września 2026 na doniesieniach prasowych i własnych tekstach z ostatnich miesięcy. Sprawy sądowe opisane wyżej były w toku w dniu publikacji; stan każdej z nich sprawdź przed cytowaniem.