OpenAI: co to za firma, kto nią rządzi, co sprzedaje i o co toczą się spory

👁 112 przeczytań

OpenAI to amerykańska firma, która zrobiła ChatGPT i modele z rodziny GPT. Powstała w 2015 roku jako organizacja non-profit z misją, żeby sztuczna inteligencja ogólna służyła całej ludzkości, a dziś jest jedną z najwyżej wycenianych prywatnych firm świata i dostarcza modele, z których korzystają Microsoft, miliony firm i setki milionów ludzi. Poniżej: kto ją założył, co dokładnie oferuje, skąd bierze pieniądze i o co toczą się najgłośniejsze spory wokół niej.

Kto założył OpenAI

Firma powstała w grudniu 2015 roku w San Francisco. Wśród założycieli i pierwszych fundatorów byli między innymi Sam Altman, Elon Musk, Greg Brockman, Ilya Sutskever, Wojciech Zaremba, Andrej Karpathy i John Schulman. Zaremba jest jedynym Polakiem w tym gronie i wciąż pracuje w firmie. Musk odszedł z rady w 2018 roku i dziś prowadzi konkurencyjne xAI, a spór między nim a Altmanem toczy się także w sądzie.

Co OpenAI właściwie sprzedaje

Czego już nie ma: generator wideo Sora został zamknięty 26 kwietnia 2026, co opisuję w tekście Sora i Sora 2 zamknięte, a DALL·E został zastąpiony modelem obrazów wbudowanym w ChatGPT. Aktualne ceny wszystkich planów w złotych trzymam w hubie cenowym.

Struktura, której nikt nie umie wytłumaczyć w jednym zdaniu

OpenAI zaczęło jako fundacja, a w 2019 roku dołożyło do siebie spółkę o ograniczonym zysku, żeby móc przyjmować kapitał na trenowanie modeli. Przez lata kontrolę formalnie sprawowała rada organizacji non-profit, co w listopadzie 2023 roku doprowadziło do najgłośniejszego kryzysu w historii firmy: rada odwołała Altmana, po kilku dniach i buncie pracowników wrócił on na stanowisko, a rada się zmieniła. Od tego czasu firma przechodziła kolejne zmiany struktury w stronę zwykłej spółki z misją społeczną. Szczegóły tej układanki zmieniają się co kilka miesięcy, więc przed powoływaniem się na nie w tekstach warto sprawdzić bieżący stan u źródła.

Pieniądze i zależności

Największym partnerem kapitałowym i technologicznym jest Microsoft, który dał pieniądze i moc obliczeniową w Azure, a w zamian dostał prawo do korzystania z modeli w swoich produktach, między innymi w Copilocie. Firma pozostaje nierentowna: koszty trenowania i utrzymania modeli rosną szybciej niż przychody z abonamentów, a kolejne rundy finansowania wyceniają ją w setkach miliardów dolarów. Dokładnych kwot celowo nie wpisuję, bo zmieniają się z rundy na rundę i każda podana liczba zestarzeje się w kilka tygodni.

Spory, które warto znać

Prawa autorskie. Wydawcy i autorzy pozywają firmę o trenowanie modeli na ich treściach bez zgody; część mediów podpisała zamiast tego umowy licencyjne. Bezpieczeństwo. Kolejni badacze od bezpieczeństwa odchodzili, twierdząc, że tempo wypuszczania produktów wygrywa z ostrożnością; część z nich założyła własne firmy. Konkurencja. Anthropic, Google i chińskie laboratoria skróciły dystans do miesięcy, przez co przewaga technologiczna przestała być oczywista; bieżące pozycje modeli pokazuję w rankingu.

Najczęstsze pytania

Czy OpenAI należy do Microsoftu?

Nie. Microsoft jest największym inwestorem i partnerem chmurowym, ale nie właścicielem firmy.

Kto jest szefem OpenAI?

Sam Altman, z krótką przerwą w listopadzie 2023 roku. Prezesem rady jest Bret Taylor, a za badania odpowiada Jakub Pachocki.

Czy OpenAI jest polską firmą w jakiejś części?

Nie, ale Polacy są w niej od początku: Wojciech Zaremba to jeden z założycieli, a Jakub Pachocki kieruje badaniami.

Sprawdzone 18 września 2026 na materiałach firmy i doniesieniach prasowych. Struktura właścicielska i wyceny zmieniają się często, więc daty i role potwierdź u źródła, zanim ich użyjesz. Ocena „przewaga przestała być oczywista” to moja opinia.