
ArtykułyJan Holoubek · sylwetka w liczbach
Operator, który oddał kamerę. Jan Holoubek i jego brygada od polskich nieszczęść
Przez 21 lat robił zdjęcia do cudzych filmów. Od „Rojstu” reżyseruje własne i w żadnym nie stoi za kamerą. Policzyłem, kto stoi tam zamiast niego.
Jan Holoubek skończył wydział operatorski, nie reżyserię. Przez 21 lat jego nazwisko stało w napisach przy słowie „zdjęcia” albo „operator kamery”. Dziś jest reżyserem od polskich nieszczęść: powodzi, zatopionego promu, niesłusznego wyroku, a teraz zbrodni pod Połańcem.
Wszystkie liczby w tym tekście policzyłem z bazy filmpolski.pl (82 pozycji przy nazwisku Holoubka, pełne obsady i ekipy dziewięciu produkcji) i z Filmwebu, odczyt 15.11.2026. Nie rozmawiałem z reżyserem; jego słowa cytuję za tvn24.pl i RMF FM.
I. Lata 1997-2018Za cudzą kamerą
Urodził się 4 marca 1978 roku w Warszawie, jako syn Magdaleny Zawadzkiej i Gustawa Holoubka. W 2001 roku skończył Wydział Operatorski i Realizacji Telewizyjnej łódzkiej Filmówki. Baza filmpolski.pl zna go od 1995 roku, kiedy jako nastolatek zagrał Gereba w telewizyjnych „Chłopcach z placu Broni”. Pierwsze zdjęcia do szkolnej etiudy ma zapisane w 1997.
Potem jest długa lista cudzych tytułów. Operator kamery przy „Suplemencie”, „Superprodukcji” i „Pogodzie na jutro”. Pięć odcinków „Na Wspólnej”. Siedem odcinków pierwszych „Odwróconych”. Spektakle Teatru Telewizji. „Lekarze”, „Prokurator”, komedie „Po prostu przyjaźń” i „Król życia”. Zawód, w którym nazwisko widz czyta przez sekundę, jeśli w ogóle.
Reżyserował rzadko i poza fabułą: w 2007 roku zrobił „Słońce i cień”, dokument o własnym ojcu, do którego sam napisał scenariusz i sam stanął za kamerą. To jeden z dwóch dokumentów, w których jest jednocześnie reżyserem i autorem zdjęć. Na Filmwebie ma ocenę 7,84 z 742 głosów.
82 pozycje, rok po roku
Każdy kwadrat to jedna pozycja z bazy filmpolski.pl. Kliknij kwadrat, żeby zobaczyć tytuł i funkcję. Rok 2018 jest granicą: po nim nie ma już ani jednego niebieskiego.
Kliknij dowolny kwadrat.
Źródło: filmpolski.pl, stan na 15.11.2026. Podział na cztery grupy jest mój; pozycję z kilkoma funkcjami liczę do najwyższej (reżyseria, potem zdjęcia).


II. 2018Rok przesiadki
W 2018 roku Holoubek ma w bazie trzy pozycje. Dwie operatorskie: serial „Kruk. Szepty słychać po zmroku” i komedię „Podatek od miłości”. I jedną, która zmienia wszystko: „Rojst”, serial, który wyreżyserował i współnapisał z Kasprem Bajonem. Premiera 19 sierpnia 2018.
Komedia romantyczna, kryminał dla Canal+ i własny serial o bagnie w tym samym roku. A potem przy słowie „zdjęcia” jego nazwisko nie pojawia się już ani razu. Nie przy cudzych filmach i - co ciekawsze - nie przy własnych.
W dziewięciu fabułach, które wyreżyserował od „Rojstu”, zdjęcia robił siedem razy Bartłomiej Kaczmarek i dwa razy Maciej Sobieraj. Sobieraj dostał „Rojst. Millenium” i „Wśród nocnej ciszy” - i to za ten ostatni odbierał z Holoubkiem nagrodę w konkursie seriali festiwalu Camerimage 2026.
Styl Holoubka to nie jeden człowiek. To brygada.
Operator z wykształcenia oddał kamerę innym, ale przez osiem lat prawie nie zmienił ludzi wokół niej.III. BrygadaCi sami ludzie
Sprawdziłem pełne listy płac dziewięciu produkcji: trzech serii „Rojstu”, „Odwróconych. Ojców i córek”, „25 lat niewinności”, „Wielkiej wody”, „Doppelgängera”, „Heweliusza” i „Wśród nocnej ciszy”. Wyszło coś, czego z recenzji się nie dowiem.
Charakteryzatorka Mirela Zawiszewska jest we wszystkich dziewięciu. Montażysta Rafał Listopad, kostiumografka Weronika Orlińska i dźwiękowiec Kacper Habisiak - w ośmiu, czyli wszędzie poza serialem, który Holoubek przejął w połowie po innym reżyserze. Kompozytor Jan Komar w siedmiu, scenograf Marek Warszewski w sześciu, scenarzysta Kasper Bajon w pięciu.
To tłumaczy, dlaczego te seriale wyglądają i brzmią jak rodzeństwo, choć dzieją się w różnych dekadach i powstawały dla różnych nadawców. Ta sama ręka docina sceny, ta sama postarza twarze, ta sama szyje palta.
Kto wraca
Dziewięć fabuł wyreżyserowanych przez Holoubka od 2018 roku. Pełny kwadrat oznacza udział. Kliknij nazwisko, żeby zobaczyć role.
| Rojst2018 | Odwróceni. Ojcowie i córki2019 | 25 lat niewinności2020 | Rojst '972021 | Wielka woda2022 | Doppelgänger. Sobowtór2023 | Rojst. Millenium2024 | Heweliusz2025 | Wśród nocnej ciszy2026 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ekipa | ||||||||||
| 9 | ||||||||||
| 8 | ||||||||||
| 8 | ||||||||||
| 8 | ||||||||||
| 7 | ||||||||||
| 7 | ||||||||||
| 6 | ||||||||||
| 5 | ||||||||||
| 2 | ||||||||||
| aktorzy | ||||||||||
| 6 | ||||||||||
| 6 | ||||||||||
| 6 | ||||||||||
| 5 | ||||||||||
| 5 | ||||||||||
| 5 | ||||||||||
| 5 | ||||||||||
| 4 | ||||||||||
| 4 | ||||||||||
| 4 | ||||||||||
| 4 | ||||||||||
| 4 | ||||||||||
| 3 | ||||||||||
| 3 | ||||||||||
Kliknij nazwisko.
Źródło: obsady i ekipy z filmpolski.pl, stan na 15.11.2026. Aktorów wybrałem spośród tych, którzy wracają najczęściej; lista nie jest pełna.
Z aktorami jest podobnie, tylko mniej widocznie, bo wracają często na drugim i trzecim planie. Tomasz Schuchardt zagrał u Holoubka sześć razy: policjanta w „Odwróconych”, Jakuba Marczaka w „Wielkiej wodzie”, Jana Bitnera w „Doppelgängerze”, ojca policjantki w „Rojście. Millenium”, Marka Kaczkowskiego w „Heweliuszu”, a teraz prokuratora. Dariusz Chojnacki pięć razy, od dziennikarza Kolendowicza po mechanika Mitka.
Są też twarze, których nazwisk prawie nikt nie zna. Dominik Bąk gra alfonsa we wszystkich trzech seriach „Rojstu”, człowieka na wałach w „Wielkiej wodzie”, kierowcę TIR-a w „Heweliuszu” i świadka w „Wśród nocnej ciszy”. Sześć produkcji, sześć epizodów. Tak wygląda stały zespół od dołu.
Obsadę układa z nim Żywia Kosińska, reżyserka castingu, z którą - jak mówił - zrobił właściwie wszystko. Nazywa to jednym z najważniejszych i najbardziej nerwowych etapów pracy.






IV. Czas i wodaZawsze wczoraj
Drugie, co widać dopiero w zestawieniu: Holoubek prawie nie kręci teraźniejszości. Z dziewięciu fabuł współcześnie dzieje się jedna - i to akurat ta, którą dzielił z innym reżyserem. Reszta to lata siedemdziesiąte, osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte. Następny film, „Dziki dziki wschód”, cofa się do zimy 1943.
I wraca woda. Las na Grontach stoi na bagnie, a w drugiej serii „Rojstu” zalewa go powódź 1997 roku. „Wielka woda” to ta sama powódź we Wrocławiu. „Heweliusz” to Bałtyk w styczniu 1993. Cztery tytuły, w których woda jest czymś więcej niż tłem.
Kiedy dzieje się akcja, kiedy była premiera
Żółty pasek to czas akcji, kółko to rok premiery. Im dłuższa przerywana linia, tym dalej reżyser się cofnął.
Czas akcji według opisów w filmpolski.pl; przy „25 lat niewinności” lata sprawy Tomasza Komendy, przy „Wśród nocnej ciszy” początek akcji. Stan na 15.11.2026.
Cztery z tych historii zdarzyły się naprawdę: sprawa Tomasza Komendy, powódź tysiąclecia, zatonięcie promu Jan Heweliusz i zbrodnia pod Połańcem. Za każdym razem to opowieść o tym, jak zawodzi instytucja - sąd, urząd, armator, milicja - i jak ktoś pojedynczy nie chce tego przyjąć do wiadomości.


V. OcenyCo mówią widzowie
Filmweb nie jest miarą jakości, ale dobrze pokazuje skok. Dziesięć tytułów, do których Holoubek robił zdjęcia i które mają dziś ocenę, daje średnio 6,47. Siedem jego własnych fabuł - 7,51. Wyjątki są w obie strony: „Kruk” i pierwsi „Odwróceni” to seriale oceniane bardzo wysoko, a „Doppelgänger” wypada najsłabiej z reżyserowanych.
„Wśród nocnej ciszy” ma 8,28, ale to ocena z 564 głosów po jednym odcinku. Dla porównania „Heweliusz” ma 8,03 z 84 705. Tę liczbę warto sprawdzić po finale.
Oceny Filmwebu, odczyt 15.11.2026
Skala paska od 5 do 10. Przełącz między tytułami, które reżyserował, a tymi, do których robił zdjęcia.
Źródło: Filmweb, średnia ocen użytkowników i liczba głosów, odczyt 15.11.2026. „Rojst” ma na Filmwebie jedną kartę dla trzech serii; oceny serii podaję obok.

VI. AktorSimlat po mrocznej stronie
Łukasz Simlat zagrał u Holoubka trzy razy i dwa razy była to ta sama postać: starszy sierżant Adam Mika, miejscowy policjant z „Rojstu ’97” i „Rojstu. Millenium”. Czyli ktoś po stronie prawa.
Lech Wojda jest jego odwrotnością. I odwrotnością tego, co Simlat miał w tej historii zagrać wcześniej. Opowiadał tvn24.pl, że kilka lat temu brał udział w przymiarkach do filmu o zbrodni połanieckiej, w którym miał być tym, kto szuka sprawiedliwości. Projekt upadł. „Janek widział mnie po tej mrocznej stronie” - powiedział.
Postać zbudował z pamięci: z zaśpiewu i sposobu bycia własnego dziadka i jego braci, ludzi urodzonych na wsi przed wojną. Zaznacza przy tym, że dziadek był człowiekiem zupełnie innym niż Wojda. Holoubek z kolei mówił, że prosił Simlata, by się nad propozycją zastanowił, bo rola jest obciążająca.
Poza Holoubkiem Simlat ma w dorobku kilkadziesiąt ról, od Kudry w „Vincim” po księdza Tomasza w „Bożym Ciele” i Krzysztofa Wielickiego w „Broad Peak” (wykaz w Wikipedii). Widzowie Filmwebu ocenili jego Wojdę na 9,34 - z zastrzeżeniem, że to 96 głosów, odczyt 15.11.2026.


VII. Wśród nocnej ciszySuma dotychczasowych
Nowy serial składa się z tego wszystkiego naraz. Prawdziwa tragedia z PRL-u. Mała miejscowość. Scenariusz, który - jak mówi reżyser - dostał gotowy, dziesięć miesięcy przed zdjęciami, od Macieja Kowalewskiego. Stały montażysta, stała charakteryzatorka, stały scenograf. 103 nazwisk w obsadzie i bohater zbiorowy zamiast jednego.
Zdjęcia zrobił Maciej Sobieraj, drugi operator tej brygady, a nie Bartłomiej Kaczmarek, który ma na koncie siedem z dziewięciu. Warner Bros. Discovery podaje, że serial miał najlepsze otwarcie wśród polskich produkcji w historii HBO Max; liczb nie ujawnia, więc powtarzam to jako deklarację nadawcy.
Holoubek mówi, że opowiada instynktem i stara się nie robić tego za każdym razem tak samo. Dane mówią coś obok: instynkt ma jeden, ale warsztat wspólny. Kiedy następnym razem ktoś napisze o „charakterze pisma Holoubka”, warto pamiętać, że to pismo kilkunastu osób.
VIII. UczciwieCzego nie potwierdziłem
- Baza filmpolski.pl jest redagowana ręcznie i może mieć braki, zwłaszcza w epizodach. Liczby powrotów aktorów traktuję jako dolną granicę.
- Nie obejrzałem dla tego tekstu ponownie żadnej z produkcji. O stylu wizualnym piszę tylko to, co wynika z danych: kto, gdzie i ile razy.
- Nagród nie wyliczam. Sprawdzona u źródła jest jedna: konkurs seriali Camerimage 2026, za komunikatem nadawcy.
- Lata akcji „25 lat niewinności” to lata sprawy Tomasza Komendy, nie opis z bazy. Zakres akcji „Wśród nocnej ciszy” poznam po finale 18 grudnia.
- Oceny Filmwebu zmieniają się codziennie. Wszystkie są z jednego odczytu.

