Czy turbiny gazowe Muska to już sprawa bezpieczeństwa narodowego? Tak twierdzi rząd USA

👁 140 przeczytań

Wyobraźcie sobie, że ktoś stawia obok waszego domu pięćdziesiąt siedem turbin gazowych, nie pyta nikogo o pozwolenie, a kiedy lokalna społeczność idzie do sądu, na obronę firmy staje rząd federalny z argumentem, że chodzi o bezpieczeństwo narodowe. To nie scenariusz dystopii. To dzieje się teraz w Memphis, a firmą jest xAI Elona Muska.

W poniedziałek Departament Sprawiedliwości USA złożył memorandum, w którym - jak donosi Wired - opowiedział się po stronie xAI w pozwie, który miał zatrzymać działanie dziesiątek nielegalnych turbin gazowych przy centrach danych firmy. Argumentacja rządu jest tyleż zaskakująca, co niepokojąca.

Wyłączenie zasilania podważyłoby „amerykańskie bezpieczeństwo narodowe, ekonomiczne i energetyczne, dążąc do odcięcia dostaw energii dla innowacji w sztucznej inteligencji wspierających operacje wojskowe Departamentu Wojny”.

To cytat z pisma DOJ. I tu robi się ciekawie: w memorandum pada stwierdzenie, że Grok jest jednym z czterech modeli AI wspierających „operacje o krytycznym znaczeniu” - takie jak niedawne uderzenia w Iranie. Innymi słowy, model, który jeszcze niedawno znany był głównie z generowania niewybrednych żartów na platformie X, dziś przedstawiany jest jako element machiny wojennej.

Jak wyglądała ta wojna podjazdowa

NAACP, jedna z najstarszych amerykańskich organizacji walczących o prawa obywatelskie, zaczęła sygnalizować zamiar pozwania xAI już w czerwcu ubiegłego roku. Chodziło o zakończenie praktyki używania „mobilnych” turbin gazowych przy centrach danych Colossus i Colossus 2. Te wczesne wysiłki spełzły na niczym. Firma Muska nie tylko nie wycofała turbin, ale dołożyła kolejne - łącznie jest ich teraz 57, ponad dwa razy więcej niż rok temu.

Sztuczka prawna jest tu kluczowa. Ponieważ turbiny pozostają na przyczepach, xAI twierdzi, że przez rok są zwolnione z przepisów stanu Mississippi dotyczących zanieczyszczenia powietrza. Southern Environmental Law Center, które złożyło pozew w imieniu NAACP, ma na to inną odpowiedź: prawo federalne mówi, że turbiny zamontowane na przyczepach mogą być uznane za stacjonarne, a więc podlegają regulacji. Spór sprowadza się więc do pozornie banalnego pytania - czy coś, co pozostaje na przyczepach, ale formalnie ma koła, jest „mobilne”?

Cena płacona przez płuca

Pod tym prawniczym fechtunkiem kryje się brutalna fizyka. Region wokół Memphis już wcześniej należał do najbardziej zanieczyszczonych w całym kraju. Odkąd centra danych xAI ruszyły, jakość powietrza - według NAACP - jeszcze się pogorszyła. Podwojenie liczby turbin oznaczało odpowiedni wzrost trzech głównych zanieczyszczeń: pyłu zawieszonego PM2.5, formaldehydu oraz tlenków azotu (NOx).

To nie są abstrakcyjne akronimy. Wszystkie trzy powiązano z astmą i chorobami układu krążenia. Narażenie na formaldehyd zwiększa ryzyko nowotworów, a PM2.5 obarczono odpowiedzialnością za wszystko, od udaru po chorobę Alzheimera. Mówimy o realnych ludziach, którzy oddychają tym powietrzem, żeby model językowy mógł wypluwać kolejne odpowiedzi.

I to jest sedno sporu, które rząd federalny zręcznie omija. Bo gdy jedna strona mówi o astmie u dzieci, a druga o uderzeniach w Iranie, trudno o równą szalę. DOJ zasadniczo postawił tezę, że priorytety geopolityczne przebijają lokalne zdrowie publiczne. I że firma prywatna, należąca dziś do SpaceX, może działać bez pozwoleń, bo jej produkt akurat trafił do wojskowego łańcucha dostaw.

To dopiero początek

Najgorsze - z perspektywy mieszkańców Memphis - jest to, że apetyt nie maleje. xAI prawdopodobnie kupi jeszcze więcej generatorów w najbliższych miesiącach i latach. W dokumentacji IPO SpaceX firma zapowiedziała, że w ciągu trzech lat wyda kolejne 2,8 miliarda dolarów na turbiny gazowe zasilające centra danych AI. Z tego co najmniej 2 miliardy przeznaczone są właśnie na „mobilne turbiny gazowe” - czyli dokładnie tę kategorię, która pozwala wymknąć się regulacjom.

To pokazuje, że luka prawna nie jest przeoczeniem ani tymczasowym rozwiązaniem. Jest strategią biznesową, wpisaną w prospekt emisyjny, wycenioną co do dolara. Mobilność turbin to nie kwestia logistyki - to kwestia uniknięcia odpowiedzialności.

Mam tu nieprzyjemne wrażenie déjà vu. Przez ostatnie dwa lata słyszeliśmy nieustannie, że AI pożera energię w tempie, którego sieci nie nadążają obsłużyć. Odpowiedzią okazują się nie czyste źródła, lecz polowe elektrownie gazowe ustawione tam, gdzie najmniej oporu - czyli w dzielnicach, które historycznie i tak dostawały najgorszą kartę. A teraz, gdy ktoś próbuje się postawić, dostaje odpowiedź, że jego oddech jest mniej ważny niż „innowacja w sztucznej inteligencji”.

Sprawa trafi pod sąd federalny i będzie precedensowa. Jeśli argument o bezpieczeństwie narodowym chwyci, otworzy furtkę dla każdej firmy technologicznej, która zechce uzasadnić omijanie przepisów środowiskowych powiązaniem z obronnością. A powiązań takich, w epoce, gdy każdy chce sprzedawać AI Pentagonowi, będzie przybywać. Memphis jest dziś laboratorium, w którym testuje się, jak daleko można posunąć się w imię cyfrowej rewolucji. Wynik tego eksperymentu poznają najpierw płuca jego mieszkańców.

// czytaj dalejSzef agencji ds. bezpieczeństwa AI w USA rezygnuje po trzech miesiącachNewsyAplikacje tworzone przez AI mają poważny problem z bezpieczeństwemNewsySubquadratic twierdzi, że obeszło wąskie gardło transformerów. Tym razem ma dowodyNewsy