Detektory AI: jak działają, które są wiarygodne i co zrobić z wynikiem

👁 289 przeczytań

Detektory AI obiecują odpowiedź na pytanie, czy tekst napisał człowiek, czy model językowy. W praktyce dają oszacowanie: trafne przy surowym tekście z czatu, zawodne przy tekście przerobionym, przetłumaczonym albo napisanym schematycznie. Zebrałem w jednym miejscu wszystko, co na promptowy.com jest o wykrywaniu tekstu z AI: jak działają detektory, które publikują wyniki testów, ile kosztują w złotych, jak radzą sobie z polskim i co zrobić, gdy wynik dotyczy Twojej pracy.

Darmowy wykrywacz AI po polsku, który liczy w przeglądarce i pokazuje podejrzane miejsca akapit po akapicie, z porównaniem cen GPTZero, ZeroGPT, Copyleaks i Pangrama: wykrywacz AI. Ten tekst odpowiada na inne pytanie: czy wynikowi detektora można wierzyć i co z nim zrobić.

Jak to działa i dlaczego się myli

Detektor nie „widzi” ChatGPT ani Claude’a. Liczy, na ile tekst jest przewidywalny dla modelu językowego i na ile równy ma rytm zdań, a nowsze narzędzia dokładają klasyfikator uczony na parach tekstów ludzkich i wygenerowanych. To działa nieźle na surowym tekście z czatu i coraz gorzej, im bardziej tekst przerobiono: w pracy Weber-Wulff i współautorów z 2023 roku żadne z 14 narzędzi nie przekroczyło 80% trafności, a po parafrazie wyniki spadały. Druga strona to fałszywe alarmy: w badaniu Lianga i współautorów ze Stanforda (2023) detektory oznaczyły jako AI 61% esejów TOEFL osób, dla których angielski nie jest językiem ojczystym. Teksty proste, schematyczne, przetłumaczone i prawnicze też dostają wysokie wyniki, bo z natury są przewidywalne.

01Jak sprawdzić, czy tekst napisała AI: 7 sygnałów i jak je zweryfikowaćSiedem sygnałów bez detektora: zmyślone źródła, fakty prawie dobre, kalki, typografia, równy rytm, brak konkretów i historia dokumentu. Co potwierdza, co obala.Czytaj →

Cztery sytuacje, w których detektor się myli

Tekst prosty i schematyczny. Instrukcja obsługi, regulamin, notatka prasowa i wypracowanie według sztywnego schematu mają niską zmienność z natury. Detektor wskaże wtedy „AI”, choć pisał je człowiek.

Tekst po tłumaczeniu. Przetłumaczony maszynowo, a potem poprawiony tekst ma statystykę zbliżoną do wygenerowanego. To jedna z częstszych przyczyn fałszywych alarmów u osób, które piszą po angielsku i tłumaczą na polski.

Tekst osoby uczącej się języka. Prostsze słownictwo i powtarzalna składnia to dokładnie te cechy, które detektor czyta jako maszynowe. To znany problem etyczny takich narzędzi.

Tekst z modelu, ale przepisany. Wystarczy poprosić model o „napisz nierówno, dorzuć dygresję” albo samemu przestawić zdania, żeby wynik spadł. Każdy, kto chce oszukać detektor, zrobi to w kilka minut, a osoba pisząca uczciwie nie ma jak udowodnić swojej racji.

W polskich tekstach dochodzi jeszcze jedno: większość detektorów była uczona głównie na angielskim. Na krótkich fragmentach po polsku ich wskazania są w mojej praktyce wyraźnie mniej stabilne, to samo zdanie potrafi dostać różne oceny w dwóch narzędziach. To obserwacja z pracy redakcyjnej, nie wynik pomiaru z próbą i metodologią.

Szkoła i uczelnia

Od lutego 2024 roku każda polska uczelnia może za darmo włączyć w JSA analizę użycia sztucznej inteligencji dla prac dyplomowych. OPI PIB opisuje metodę wprost: im większa regularność tekstu, tym wyższe prawdopodobieństwo, że wytworzył go model, a definicje i akty prawne są typowym źródłem fałszywych alarmów. Wytyczne UAM zalecają korzystanie z detektorów „z uwzględnieniem ryzyka błędnej klasyfikacji” i patrzenie na całoroczną współpracę ze studentem. W szkołach nie ma przepisu o AI: decyduje statut i zasady nauczyciela, a sprawdzone prace pisemne muszą być udostępnione uczniowi i rodzicom (art. 44e ustawy o systemie oświaty).

01Czy nauczyciel wykryje ChatGPT? Jak działają detektory, po czym poznać pracę z czatu i jak używać AI do naukiKrótka odpowiedź: nauczyciel nie ma narzędzia, które udowodni, że pracę napisał ChatGPT, ale ma kilka sposobów, żeby to zauważyć, i większość z…Czytaj →02Fałszywe oskarżenie o AI: co zrobić, gdy detektor oznaczył Twoją pracęZabezpiecz historię wersji, poproś o raport, poznaj tryb ze statutu i art. 307-321 PSWN. Sprawy ACU, Adelphi, WSU i Texas A&M: sam procent nie jest dowodem.Czytaj →03AI do pisania prac: gdzie kończy się pomoc, a zaczyna plagiat, i jakie narzędzia mają sensAI do pisania prac to pytanie, które co roku od października zadają studenci, i które ma trzy zupełnie różne odpowiedzi w zależności…Czytaj →04AI w szkole: co wolno uczniom i nauczycielom, co mówi statut, a co prawo (2026)AI w szkole nie jest w Polsce zakazana ani nakazana: prawo oświatowe nie wymienia sztucznej inteligencji, a o tym, co wolno, decydują…Czytaj →05ChatGPT a matura: co grozi na sali i jak używać AI do nauki przez dziewięć miesięcy przedNa maturze ChatGPT jest zakazany tak samo jak każde inne urządzenie elektroniczne: wniesienie telefonu na salę oznacza unieważnienie egzaminu, niezależnie od tego,…Czytaj →

Narzędzia i ceny

Siedem narzędzi, o które najczęściej pytacie. Ceny producentów w dolarach bez VAT, przeliczone po kursie NBP z 24 września 2026 (3,857 zł). Kolumna „publikuje testy” mówi, czy producent podaje metodologię i wyniki na własnych danych; to nie to samo co niezależna weryfikacja, ale brak nawet tego jest ostrzeżeniem.

Najlepiej udokumentowaną skuteczność ma dziś Pangram: w pracy Jabariana i Imasa z Booth (1992 tekstów ludzkich sprzed 2020 roku i 1992 wygenerowanych) miał fałszywe alarmy bliskie zeru, GPTZero i Originality.ai około 1%, a otwarty model RoBERTa wypadł źle. GPTZero kwestionuje metodologię w części o wykrywalności, nie o fałszywych alarmach. Jednocześnie 1% przy skali uczelni to setki prac: WSU policzyło, że przy 148 547 pracach z jesieni 2024 oznaczałoby to około 1485 niesłusznie oznaczonych. To opinia redakcji: po polsku wybieraj tylko narzędzia, które wprost wymieniają polski na liście języków, a wynik traktuj jako listę fragmentów do rozmowy z autorem.

01Pangram: detektor tekstu z AI - jak działa i ile kosztujePangram wskazuje fragmenty tekstu z cechami AI, także po polsku. Plany, limity słów i dlaczego wynik to nie dowód.Czytaj →

Prawo i oznaczanie

Od 2 sierpnia 2026 roku obowiązują przepisy AI Act o oznaczaniu treści generowanych przez AI, a Google i Anthropic wprowadziły w tekście niewidoczne znaki wodne. Znak wodny czyta tylko dostawca modelu, publiczny czytnik znaków dla tekstu nie istnieje, a OpenAI takiego znaku nie stosuje. Przez najbliższe lata nadal liczą się dowody procesu pisania i rozmowa, nie procent z narzędzia.

01Deepfake a AI Act: kto i jak musi oznaczać treści AI (art. 50)Art. 50 AI Act działa od 2 sierpnia 2026. Wyjaśniam, kto musi oznaczać deepfake'i i teksty z AI, jak używać unijnych ikon i co grozi za brak etykiety.Czytaj →02AI Act po polsku: przewodnik 2026 - terminy, kary, obowiązki firm i KRiBSINajważniejsze prawo o AI w jednym miejscu: co już obowiązuje, co przesunięto na 2027 i 2028, ile wynoszą kary i co zmienia się w Polsce 28 października.Czytaj →03Anthropic doda niewidzialne znaki wodne do Claude’a. Część użytkowników jest wściekła, bo wyjdzie, że oszukiwaliAnthropic zaczął oznaczać wyjście Claude'a niewidocznymi znakami wodnymi, by spełnić wymogi unijnego Kodeksu Transparentności - i wywołał burzę wśród użytkowników, którzy używali chatbota w pracy i szkole bez wiedzy przełożonych.Czytaj →

Co zrobić z wynikiem

• Nauczyciel lub redaktor: wynik to lista fragmentów do sprawdzenia. Poproś o wersje robocze i historię dokumentu, porozmawiaj o treści. Nie wystawiaj oceny na podstawie procentu.
• Autor oznaczonego tekstu: zabezpiecz historię wersji, notatki i źródła, poproś o raport na piśmie i sprawdź tryb ze statutu albo regulaminu studiów. Krok po kroku w tekście Fałszywe oskarżenie o AI.
• Własny tekst przed publikacją: wysoki wynik zwykle znaczy, że tekst jest równy i przewidywalny. Popraw fragmenty, które wskazuje Detektor AI-pisaniny, zamiast szukać narzędzia z niższym procentem.

Zobacz też: Jak sprawdzić, czy tekst napisała AI: 7 sygnałów i jak je zweryfikować · Detektor AI: jak działa, dlaczego się myli i co zrobić, gdy oskarży Twój tekst · Pangram: detektor tekstu z AI - jak działa i ile kosztuje

Najczęstsze pytania

Czy istnieje detektor AI po polsku?

Tak. Polski wymieniają wprost Pangram, Originality.ai i Copyleaks. Turnitin obsługuje tylko angielski, hiszpański, japoński i arabski, a GPTZero nie ma polskiego na liście trenowanych języków. Uczelnie mają za darmo analizę AI w JSA.

Który detektor AI jest najdokładniejszy?

W niezależnym badaniu Booth z 2025 roku najniższy odsetek fałszywych alarmów miał Pangram, GPTZero i Originality.ai około 1%. Każde narzędzie traci skuteczność na tekście przerobionym, więc żaden wynik nie jest dowodem.

Czy wynik detektora jest dowodem użycia AI?

Nie. Turnitin i OPI PIB piszą to w dokumentacji, sąd w Nowym Jorku w sprawie Newby przeciwko Adelphi University (styczeń 2026) uznał zarzut oparty na samym detektorze za pozbawiony podstaw, a WSU zrezygnował z detektora Turnitin w lutym 2026 roku.

Czy ChatGPT rozpozna, że tekst napisała AI?

Nie. Model nie ma dostępu do statystyki własnego generowania. W 2023 roku wykładowca Texas A&M-Commerce wstrzymał oceny grupie na podstawie „potwierdzenia” z ChatGPT; studentów oczyszczono po pokazaniu historii dokumentów.

// czytaj dalejRewolucja w mammografii: Sztuczna inteligencja nie tylko odciąża lekarzy, ale ratuje życie. Przełomowe wyniki badania MASAIPremiumPostHog w praktyce: gdzie odpadają użytkownicy i które funkcje naprawdę działająArtykułyFałszywe oskarżenie o AI: co zrobić, gdy detektor oznaczył Twoją pracęArtykuły