Czy AI pomoże w nauce do matury - co umie, gdzie się myli

👁 114 przeczytań

Tak, AI pomoże w nauce do matury, ale nie wszędzie tak samo. Sprawdziłem 10 modeli na prawdziwych arkuszach CKE z maja 2026 (wyniki są w hubie Matura AI). Z matematyki prawie wszystkie miały komplet punktów, a na polskim te same modele myliły bohaterów lektur, zmyślały cytaty i nie umiały napisać notatki syntetyzującej. Poniżej rozpisuję, do czego używać AI, a do czego nie.

Co AI robi dobrze - i gdzie się myli

Zestawienie powstało z ocen, które modele dostały w moim teście. To nie są ogólne wrażenia, tylko konkretne zadania z arkuszy.

Matematyka: najlepszy obszar do nauki z AI

Z matematyki modele radziły sobie najlepiej. Claude Opus 5.5, GPT-6.1 Sol, Gemini 3.8 Flash, Claude Haiku 5.5, Claude Sonnet 5.5 i GPT-6 Luna rozwiązały oba arkusze bez straty punktu. Co ważne, sędzia oceniał całe rozwiązanie według zasad CKE, a nie sam wynik, więc obliczenia też musiały się zgadzać.

Jedyny powtarzalny błąd to odczyt zapisu z obrazka. W zadaniu 1 z rozszerzenia dwa modele wzięły symbol Newtona za ułamek. Wniosek dla ucznia jest praktyczny:

• gdy wklejasz zadanie jako zdjęcie, poproś model, żeby najpierw przepisał treść słowami, i sprawdź, czy dobrze odczytał wzory;
• proś o rozwiązanie krok po kroku, a potem o wskazanie, który krok daje punkty według zasad oceniania;
• wklej swoje rozwiązanie i zapytaj, ile punktów dostałoby na maturze i za co by je stracić.

Więcej o samej matematyce piszę w teście AI do matematyki, gdzie porównałem 9 modeli na zadaniach szkolnych.

Polski: pomocnik, ale nie źródło wiedzy

Polski był najtrudniejszy dla wszystkich modeli i to tu AI potrafi najbardziej zaszkodzić. W moim teście zdarzyło się:

• Step 5 Preview wskazał Wokulskiego zamiast Rzeckiego jako bohatera „Lalki” opisanego w eseju Olgi Tokarczuk;
• ten sam model zmyślił w wypracowaniu cytat z „Romantyczności” Mickiewicza;
• Qwen3.8 27B umieścił akcję „Romea i Julii” w Wenecji i dopisał postacie, których nie ma w lekturach;
• GLM-5.3 wymyślił bohatera „Lalki” o nazwisku, które w powieści nie pada.

Te błędy brzmiały pewnie i były napisane poprawną polszczyzną. Gdyby uczeń przepisał je do wypracowania, straciłby punkty za błędy rzeczowe. Dlatego z polskim używam AI tak:

• do planu wypracowania i do sprawdzenia, czy argument trzyma się tezy;
• do wyszukania błędów językowych i interpunkcyjnych w moim tekście;
• do pytań kontrolnych z lektury, które potem sprawdzam w książce;
• nigdy jako źródła cytatów, nazwisk i szczegółów fabuły.

Które modele są najlepsze do polskiego i jak im pisać polecenia, opisałem w osobnym tekście Które AI do matury z polskiego. O pisaniu wypracowań z AI tak, żeby się uczyć, a nie ściągać, jest tekst AI do wypracowań.

Notatka syntetyzująca: pułapka, w którą wpadło 7 z 10 modeli

To najciekawszy wynik całego testu. Zadanie wymagało notatki o tym, jak dwaj autorzy oceniają tradycyjne i cyfrowe nośniki informacji. Większość modeli napisała zgrabną listę wad i zalet papieru i chmury. Zasady CKE mówią jednak, że trzeba przedstawić stanowiska autorów i je zestawić, a samo wyliczenie argumentów to za mało. Efekt: 0 na 4 punkty.

Jeśli ćwiczysz notatkę z AI, nie proś o „napisz notatkę”. Lepiej tak:

• „Jakie jest stanowisko autora tekstu 1, a jakie autora tekstu 2? Jednym zdaniem każde”;
• „W czym się zgadzają, a w czym różnią?”;
• „Oceń moją notatkę według zasad CKE: czy przedstawiłem stanowiska, czy tylko argumenty?”.

Takie polecenia zmuszają model do tej samej operacji, której wymaga egzaminator, i uczą jej też ciebie.

Angielski: bezpieczny, z jednym zastrzeżeniem

Na angielskim podstawowym modele miały od 58 do 60 punktów. To dobry partner do ćwiczenia e-maila, gramatyki i słownictwa. Zastrzeżenie: w moim teście modele dostały transkrypcję nagrań, a nie dźwięk, więc nie sprawdzałem rozumienia ze słuchu. Do ćwiczenia słuchania lepiej używać oficjalnych nagrań CKE.

Tani model czy drogi?

Do nauki nie trzeba najdroższego modelu. GPT-6 Luna rozwiązał cztery arkusze za 0,02 USD przez API i stracił tylko 5 punktów na polskim. Claude Haiku 5.5 miał 215 na 220 punktów. Różnica między tanim a drogim modelem pojawiła się tylko przy notatce syntetyzującej: komplet dostały Opus 5.5, GPT-6.1 Sol i Gemini 3.8 Flash. Do matematyki tani model w zupełności wystarczy.

Jedna zasada, o której łatwo zapomnieć

AI pomaga w nauce, ale na sali egzaminacyjnej jest zakazana. Telefon albo inne urządzenie na maturze oznacza unieważnienie egzaminu. Szczegóły opisałem w tekście ChatGPT a matura. Najlepiej traktować model jak korepetytora, który dużo wie, ale czasem zmyśla - wtedy daje najwięcej.

Najczęstsze pytania

Czy AI może sprawdzić moje rozwiązanie z matematyki?

Tak. W moim teście sędzia AI oceniał rozwiązania według zasad CKE i przyznawał punkty cząstkowe zgodnie z kluczem. Wklej całe rozwiązanie, nie sam wynik.

Czy AI napisze wypracowanie na maturę?

Napisze tekst, który sędzia AI oceniał wysoko, ale z ryzykiem błędów rzeczowych o lekturach. Do nauki lepiej używać go do planu i poprawek niż do gotowej pracy.

Który model najlepiej zna lektury?

W moim teście ani jednego punktu na polskim nie straciły Claude Opus 5.5, GPT-6.1 Sol i Gemini 3.8 Flash (60 na 60). To jeden arkusz, więc nie znaczy, że nie mylą się nigdy. Pełna tabela jest w hubie Matura AI.