AI Act: kiedy wchodzi w życie? Wszystkie terminy 2024-2030 po Omnibusie

👁 259 przeczytań

AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024, ale stosuje się go etapami. Zakazy działają od 2 lutego 2025, obowiązki dla modeli GPAI od 2 sierpnia 2025, a większość pozostałych przepisów, w tym przejrzystość z art. 50, od 2 sierpnia 2026. Wymogi dla systemów wysokiego ryzyka po zmianach z lipca 2026 zaczną obowiązywać 2 grudnia 2027 (załącznik III) i 2 sierpnia 2028 (załącznik I).

Kiedy AI Act wchodzi w życie - wejście w życie a stosowanie

W pytaniu „kiedy AI Act wchodzi w życie” kryją się dwie różne daty. Rozporządzenie 2024/1689 ukazało się w Dzienniku Urzędowym UE 12 lipca 2024 i zgodnie z art. 113 weszło w życie dwudziestego dnia po publikacji, czyli 1 sierpnia 2024. Od tego dnia jest częścią prawa w każdym państwie UE, także w Polsce.

Wejście w życie nie oznacza jednak, że wszystkie obowiązki działają od razu. Art. 113 ustala ogólną datę stosowania na 2 sierpnia 2026 i wylicza wyjątki: część przepisów ruszyła wcześniej, część później. Do tego w lipcu 2026 Unia przyjęła rozporządzenie zmieniające 2026/1744, zwane Digital Omnibus, które przesunęło kilka terminów. Dlatego poradniki pisane przed lipcem 2026 podają dziś złe daty dla systemów wysokiego ryzyka.

Pełny harmonogram AI Act

Tabela zawiera daty z art. 113 i art. 111 AI Act po Omnibusie oraz polskie daty z ustawy. Status na 1 października 2026.

Oś czasu AI Act krok po kroku

1. 1 sierpnia 2024 - AI Act wchodzi w życie.
2. 2 lutego 2025 - zakazane praktyki (manipulacja, scoring społeczny, rozpoznawanie emocji w pracy i szkole) i obowiązek dbania o kompetencje w zakresie AI.
3. 2 sierpnia 2025 - obowiązki dostawców modeli GPAI, takich jak GPT, Claude czy Gemini; państwa wyznaczają organy nadzoru.
4. 27 lipca 2026 - Digital Omnibus wchodzi w życie i zmienia część dat.
5. 2 sierpnia 2026 - przejrzystość: chatboty muszą się przedstawiać, deepfake’i wymagają oznaczenia, Komisja Europejska zaczyna egzekwować obowiązki GPAI.
6. 11 sierpnia 2026 - polska ustawa obowiązuje, powstaje KRiBSI.
7. 28 października 2026 - KRiBSI może kontrolować, przyjmować skargi i karać.
8. 2 grudnia 2026 - zakaz aplikacji „rozbierających” i CSAM, znakowanie treści także w starszych generatorach.
9. 2 sierpnia 2027 - piaskownica AI w każdym państwie UE, starsze modele GPAI muszą być zgodne.
10. 2 grudnia 2027 - systemy wysokiego ryzyka z załącznika III.
11. 2 sierpnia 2028 - systemy wysokiego ryzyka z załącznika I. Od tego dnia AI Act działa w pełnym zakresie dla nowych systemów.

Ile dni zostało do kolejnych terminów

Policzyłem dni od 1 października 2026 do każdej nadchodzącej daty. Dwa terminy wypadają jeszcze w tym roku.

Moim zdaniem 427 dni to mniej, niż się wydaje. Wdrożenie systemu zarządzania ryzykiem, dokumentacji technicznej i nadzoru człowieka dla narzędzia rekrutacyjnego czy scoringowego to praca na wiele miesięcy, a normy zharmonizowane wciąż powstają.

Przed Omnibusem i po Omnibusie: co się przesunęło

Rozporządzenie 2026/1744 podpisano 8 lipca 2026, opublikowano 24 lipca, a w życie weszło 27 lipca 2026. Dla firm zmieniło harmonogram w pięciu miejscach. Reszta dat została bez zmian.

Komisja Europejska proponowała najpierw, by termin dla wysokiego ryzyka zależał od jej decyzji o gotowości norm technicznych. W przyjętym tekście daty są stałe - art. 113 lit. c wprost wskazuje 2 grudnia 2027 i 2 sierpnia 2028. Wszystkie pozostałe zmiany opisałem w tekście o Digital Omnibus.

Terminy w Polsce: 11.08, 28.10, 11.11

Polska ustawa z 3 lipca 2026 o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003) została ogłoszona 27 lipca 2026. Art. 127 i art. 125 rozkładają jej start na kilka dat:

• 28 lipca 2026 - Ministerstwo Cyfryzacji tworzy komórkę obsługującą nowy organ (art. 125 ust. 4).
• 11 sierpnia 2026 - większość ustawy, w tym utworzenie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) i przepisy o piaskownicy.
• 11 października 2026 - ustawowy termin powołania przewodniczącego (art. 125 ust. 2). Dotrzymany: Sejm wybrał Pamelę Krzypkowską 18 września, Senat zgodził się 24 września 2026.
• 28 października 2026 - opinie indywidualne (art. 8-18), kontrole, postępowania, układy, kary i zmiany w innych ustawach (rozdziały 3-5, 8 i 9).
• 11 listopada 2026 - ostatni dzień na pierwsze posiedzenie Komisji (art. 125 ust. 3).
• 31 marca 2027 - pierwsze sprawozdanie KRiBSI dla Sejmu (art. 26).

Szczegóły każdego rozdziału ustawy, z numerami artykułów, opisałem w tekście o ustawie o systemach sztucznej inteligencji.

Systemy już na rynku: okresy przejściowe z art. 111

Art. 111 AI Act decyduje, co z systemami, które działały przed datą stosowania. Po Omnibusie są cztery reguły:

• Systemy wysokiego ryzyka wprowadzone przed datą z art. 113 (dla załącznika III przed 2.12.2027) podlegają AI Act tylko wtedy, gdy po tej dacie przejdą istotne zmiany w projekcie (art. 111 ust. 2).
• Systemy wysokiego ryzyka przeznaczone dla organów publicznych muszą być zgodne najpóźniej do 2 sierpnia 2030, niezależnie od zmian (art. 111 ust. 2 zdanie drugie).
• Modele GPAI wprowadzone przed 2 sierpnia 2025 - zgodność do 2 sierpnia 2027 (art. 111 ust. 3).
• Generatory treści wprowadzone przed 2 sierpnia 2026 - znakowanie maszynowe z art. 50 ust. 2 do 2 grudnia 2026 (nowy art. 111 ust. 4).

Czytam to tak: firma, która kupi i wdroży narzędzie do selekcji CV przed 2 grudnia 2027, nie musi go potem certyfikować, dopóki dostawca nie zmieni go istotnie. Okres przejściowy nie obejmuje jednak zakazów z art. 5 ani przejrzystości z art. 50 - te obowiązują wszystkie systemy, stare i nowe. Więcej o obowiązkach w tekście o systemach wysokiego ryzyka.

Co to oznacza dla firmy w najbliższych 3 miesiącach

Październik, listopad i grudzień 2026 to najgęstszy okres od startu AI Act. Moja lista na ten kwartał:

1. Do 28 października sprawdź chatboty. Klient musi wiedzieć, że rozmawia z AI (art. 50 ust. 1). To obowiązuje od 2 sierpnia, a od 28 października polski organ może to kontrolować i karać do 15 mln euro albo 3% obrotu (art. 99 ust. 4).
2. Oznacz deepfake’i i teksty z AI publikowane w sprawach interesu publicznego (art. 50 ust. 4). Jak to zrobić, opisałem w tekście o oznaczaniu deepfake’ów.
3. Przejrzyj narzędzia HR pod kątem zakazów. Rozpoznawanie emocji pracowników jest zakazane od lutego 2025 i według zapowiedzi przewodniczącej KRiBSI trafi do pierwszego planu kontroli.
4. Zapisz, jak szkolisz ludzi z AI. Art. 4 obowiązuje od 2 lutego 2025; po Omnibusie wystarczą środki wspierające kompetencje i wewnętrzny rejestr działań.
5. Do 2 grudnia, jeśli udostępniasz generator obrazu, wideo, audio albo tekstu wprowadzony przed 2 sierpnia 2026, wdroż znakowanie w formacie do odczytu maszynowego (art. 50 ust. 2 i art. 111 ust. 4).
6. Do 2 grudnia usuń funkcje, które pozwalają tworzyć intymne wizerunki rozpoznawalnych osób bez ich zgody albo materiały CSAM (art. 5 ust. 1 lit. ba i bb). Kara: do 35 mln euro albo 7% obrotu.
7. Zaplanuj budżet na 2027, jeśli używasz AI w rekrutacji, ocenie kredytowej albo edukacji. Do 2 grudnia 2027 zostało 427 dni.

Pełny obraz przepisów, kar i obowiązków zebrałem w przewodniku po AI Act. Obowiązki dostawców modeli, od których zależy znakowanie w gotowych narzędziach, opisałem w tekście o modelach GPAI.

Najczęstsze pytania

Kiedy AI Act wchodzi w życie?

AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024. Stosuje się go etapami: od 2 lutego 2025 (zakazy), 2 sierpnia 2025 (GPAI), 2 sierpnia 2026 (większość przepisów), 2 grudnia 2027 i 2 sierpnia 2028 (wysokie ryzyko).

Czy AI Act już obowiązuje?

Tak. Na 1 października 2026 obowiązują zakazy z art. 5, art. 4 o kompetencjach, obowiązki dostawców GPAI i przejrzystość z art. 50. Nie obowiązują jeszcze wymogi dla systemów wysokiego ryzyka.

Kiedy AI Act będzie obowiązywał w całości?

Od 2 sierpnia 2028, kiedy zaczną działać wymogi dla systemów wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty z załącznika I. Okresy przejściowe dla systemów publicznych i wielkoskalowych systemów IT trwają do 2030.

Czy 2 sierpnia 2026 wszedł w życie cały AI Act?

Nie. Tego dnia zaczęła się ogólna data stosowania, m.in. przejrzystość i egzekwowanie obowiązków GPAI przez Komisję Europejską. Wymogi dla wysokiego ryzyka Omnibus przesunął na grudzień 2027 i sierpień 2028.

Od kiedy KRiBSI może nakładać kary?

Od 28 października 2026, kiedy wchodzą w życie rozdziały ustawy o kontroli, postępowaniu, układzie i karach (art. 127 pkt 2 ustawy).

Czy terminy mogą się jeszcze przesunąć?

Daty w art. 113 są stałe, więc zmiana wymagałaby kolejnego rozporządzenia przyjętego przez Parlament Europejski i Radę. Na 1 października 2026 nie znam takiego wniosku.

To nie jest porada prawna - tekst opisuje przepisy według stanu na 1 października 2026.

// czytaj dalejMeta chce sprzedawać nadwyżki mocy obliczeniowej AI, wchodząc na rynek chmuryNewsyMidjourney wchodzi w medycynę. Eksperci pytają o dowodyNewsyDigital Omnibus AI Act (2026/1744): wszystkie zmiany i nowe terminyWarsztat