PLLuM: polski model językowy państwa. Co to jest, gdzie działa i czym różni się od Bielika
👁 112 przeczytań
PLLuM (Polish Large Language Model) to rodzina otwartych polskich modeli językowych budowana za publiczne pieniądze przez konsorcjum naukowe pod wodzą NASK, dziś w ramach inicjatywy HIVE Ministerstwa Cyfryzacji. Od końca 2025 roku PLLuM odpowiada obywatelom w aplikacji mObywatel, a od maja 2026 jest dostępny w jedenastu wariantach do pobrania. Zbieram tu to, co sprawdziłem 17 września 2026: kto go robi, za ile, co potrafi, jak go wypróbować i czym różni się od Bielika. Fakty pochodzą z komunikatów Ministerstwa Cyfryzacji i Wikipedii PL z przypisami.
| Kto tworzy | konsorcjum HIVE: NASK (lider), Politechnika Wrocławska, IPI PAN, Instytut Slawistyki PAN, OPI, Uniwersytet Łódzki, COI, ACK Cyfronet AGH |
| Premiera | 24 lutego 2025 (pierwsza generacja), 11 nowych wariantów w maju 2026 |
| Rozmiary | 4B, 8B, 12B i 70B parametrów; wersje bazowe, instrukcyjne i dialogowe |
| Finansowanie | 14,5 mln zł na pierwszą generację, docelowo 19 mln zł w HIVE |
| Licencje | zależnie od wariantu: Apache 2.0, CC BY-NC 4.0 (tylko niekomercyjnie) albo licencja Llama 3.3 |
| Gdzie spróbować | PLLuM Chat (pllum.clarin-pl.eu), asystent w aplikacji mObywatel, wagi na Hugging Face |
Do czego PLLuM został zbudowany
Nie do konkurowania z ChatGPT, tylko do polskiej administracji. Pierwszą generację wytrenowano na około 150 miliardach tokenów polskiego tekstu na bazie architektur Llama i Mistral, a modele z maja 2026 dostrojono na 80 tysiącach ręcznie przygotowanych polskich instrukcji, z naciskiem na pisma urzędowe w 20 gatunkach i upraszczanie języka formalnego. Dokumentacja modeli jest przygotowana pod wymagania AI Act, co dla urzędów i firm regulowanych jest argumentem ważniejszym niż wynik w benchmarku.
Gdzie już działa
Od 31 grudnia 2025 roku asystent oparty na PLLuM odpowiada na pytania o sprawy urzędowe w aplikacji mObywatel; działa anonimowo i nie przechowuje historii rozmów. Publiczny czat PLLuM Chat od 2025 roku ma wbudowaną moderację ograniczającą szkodliwe treści. Firmy mogą pobrać wagi i uruchomić model u siebie, ale przed wdrożeniem trzeba sprawdzić licencję konkretnego wariantu: część jest wyłącznie niekomercyjna.
PLLuM czy Bielik
| PLLuM | Bielik | |
|---|---|---|
| Kto | konsorcjum instytucji publicznych, budżet państwa | fundacja SpeakLeash i społeczność, sponsorzy prywatni |
| Cel | administracja, pisma urzędowe, mObywatel | ogólny polski model, czat i lokalne uruchomienie |
| Największy model | 70B | 11B |
| Licencja | mieszana, część tylko niekomercyjna | Apache 2.0, komercyjnie za darmo |
| Najprostszy start | mObywatel albo PLLuM Chat | chat.bielik.ai albo Ollama |
W niezależnym badaniu na pytaniach z anatomii wczesne wersje obu modeli wypadły identycznie słabo (23,33% po polsku), więc żaden nie jest ekspertem dziedzinowym; to narzędzia do pracy z polskim tekstem. Pełny opis konkurenta jest w tekście o Bieliku, a bieżące pozycje modeli światowych w rankingu modeli AI.
Google · Twoje źródłaPromptowy wyżej w Twoim Google - jednym kliknięciemDodaj do preferowanych źródeł →Najczęstsze pytania
Nie przepłacaj za te subskrypcje
Prowadzę sklep z rocznymi dostępami do narzędzi AI - te same konta, o których piszę wyżej, tylko taniej niż w cenniku producenta.
Czy PLLuM jest za darmo?
Czat i asystent w mObywatelu są bezpłatne. Wagi są do pobrania za darmo, ale użycie komercyjne zależy od licencji wariantu: Apache 2.0 pozwala na wszystko, CC BY-NC tylko na cele niekomercyjne.
Czy PLLuM zastąpi ChatGPT w urzędzie?
W prostych pismach i odpowiedziach na pytania obywateli tak, i to jest jego zadanie. W złożonym rozumowaniu, kodzie i wiedzy ogólnej przegrywa z dużymi modelami komercyjnymi.
Ile kosztował PLLuM podatnika?
14,5 mln zł na pierwszą generację i docelowo 19 mln zł w ramach HIVE. Dla porównania jeden duży trening modelu w OpenAI czy Google liczy się w setkach milionów dolarów.
Źródła sprawdzone 17 września 2026: komunikaty Ministerstwa Cyfryzacji (gov.pl) z 24 lutego 2025 i maja 2026, Wikipedia PL „PLLuM” z przypisami (ITwiz, Telepolis, AI HUB Poland), pllum.clarin-pl.eu.
Cały tydzień w AI, w jednym mailu
Wybrane premiery, narzędzia i analizy. Raz w tygodniu, prosto do skrzynki.
Zapisz się za darmo →Podobne tematy na Promptowym
