Ilya Sutskever: współtwórca AlexNet i ChatGPT, który zwolnił Altmana i buduje „bezpieczną superinteligencję”

👁 117 przeczytań

Ilya Sutskever to współzałożyciel OpenAI i jej były główny naukowiec, współautor AlexNet, czyli pracy, od której w 2012 roku zaczęła się rewolucja uczenia głębokiego, i człowiek, który w listopadzie 2023 zagłosował za zwolnieniem Sama Altmana, a po tygodniu tego pożałował. Od 2024 roku buduje Safe Superintelligence, firmę, która obiecuje nie wydać żadnego produktu przed „bezpieczną superinteligencją”. Fakty sprawdziłem 18 września 2026.

Od Jerozolimy do laboratorium Hintona

Urodził się w 1986 roku w Gorkim w rodzinie żydowskiej, w wieku pięciu lat wyemigrował z rodzicami do Izraela, a w ósmej klasie zaczął zaliczać kursy na Otwartym Uniwersytecie Izraela. Gdy miał 16 lat, rodzina przeniosła się do Kanady; po miesiącu w liceum został przyjęty na Uniwersytet w Toronto od razu na trzeci rok. Doktorat robił u Geoffreya Hintona i to w jego grupie, razem z Alexem Krizhevskym, zbudował w 2012 roku AlexNet, sieć neuronową, która wygrała konkurs rozpoznawania obrazów ImageNet z taką przewagą, że cała branża przesiadła się na uczenie głębokie i karty graficzne Nvidii, o czym piszę w biogramie Jensena Huanga. Po krótkim stażu u Andrew Ng w Stanfordzie trafił do Google Brain, gdzie współtworzył algorytm sequence-to-sequence, podstawę współczesnego tłumaczenia maszynowego, pracował nad TensorFlow i był współautorem pracy o AlphaGo.

OpenAI: skalowanie, ChatGPT i pięć dni w listopadzie 2023

Pod koniec 2015 roku odszedł z Google, by zostać współzałożycielem i głównym naukowcem OpenAI; Sam Altman zwerbował go osobiście. To Sutskeverowi przypisuje się „etos skalowania” firmy, czyli przekonanie, że większe modele i więcej danych dadzą jakościowo nowe zdolności, co doprowadziło do GPT-3 i ChatGPT. W 2022 roku napisał, że dzisiejsze duże sieci mogą być „lekko świadome”, co wywołało burzę. W 2023 roku współprowadził zespół Superalignment, który miał w cztery lata rozwiązać problem kontroli nad superinteligencją. W listopadzie 2023, jako członek rady nadzorczej, złożył 52-stronicowe memorandum oparte w dużej mierze na informacjach od Miry Murati i zagłosował za zwolnieniem Altmana; tydzień później wyraził żal, odszedł z rady i zniknął z biura. W maju 2024 opuścił OpenAI.

Safe Superintelligence: firma bez produktu

W czerwcu 2024 razem z Danielem Grossem i Danielem Levym założył Safe Superintelligence Inc. z biurami w Palo Alto i Tel Awiwie. Założenie jest odwrotne niż w OpenAI: żadnych produktów ani przychodów, „pierwszym produktem będzie bezpieczna superinteligencja”. Inwestorzy, w tym Andreessen Horowitz i Sequoia, dali na to miliard dolarów we wrześniu 2024 i dwa miliardy w marcu 2025, przy wycenie 32 mld dolarów, czyli około 118 mld zł po kursie 3,70. Firma nie publikuje modeli, więc jej postępów nie da się sprawdzić w rankingu modeli AI; jedyne, co wiadomo, to nazwiska badaczy i wyceny.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma Ilya Sutskever?

39 lub 40; publicznie znany jest tylko rok urodzenia, 1986.

Dlaczego zwolnił Sama Altmana?

Według relacji cytowanych przez Wikipedię i prasę zarzucał Altmanowi nieszczerość wobec rady, manipulowanie menedżerami i podsycanie podziałów. Po buncie pracowników i inwestorów Altman wrócił po pięciu dniach, a Sutskever powiedział, że żałuje swojego udziału.

Czym różni się SSI od OpenAI?

OpenAI sprzedaje produkty (ChatGPT, API) i z tego finansuje badania. SSI deklaruje, że nie wyda nic komercyjnego, dopóki nie zbuduje superinteligencji, którą uzna za bezpieczną, i utrzymuje się wyłącznie z kapitału inwestorów.

Źródła sprawdzone 18 września 2026: Wikipedia EN „Ilya Sutskever” z przypisami (The New Yorker, Bloomberg, Reuters, NeurIPS), komunikaty Safe Superintelligence Inc. Kurs dolara jak w naszych cennikach z września 2026: około 3,70 zł.