Sam Altman patrzy na ekran laptopa. Jest 3:47 nad ranem. W biurze OpenAI przy Pioneer Building zostało może 20 osób z 375-osobowego zespołu. Za oknem świeci logo Salesforce Tower. W pokoju obok Ilya Sutskever, główny naukowiec, wciąż debuguje kod.
“Ready to ship?” – pyta Altman przez Slacka.
“It’s going to break the internet” – odpowiada Sutskever.
30 listopada 2022, godzina 10:00 czasu pacyficznego. OpenAI wypuszcza ChatGPT. Żadnej wielkiej konferencji, żadnego eventu za miliony. Zwykły tweet: “We’ve trained a model called ChatGPT which interacts in a conversational way.”
W 5 dni ChatGPT ma milion użytkowników. Instagram potrzebował 2,5 miesiąca. TikTok – 9 miesięcy.
W siedzibie Google przy Mountain View panika. Sundar Pichai, CEO, ogłasza “kod czerwony” – pierwszy w historii firmy. Larry Page i Sergey Brin, założyciele Google, którzy od lat nie angażowali się w operacyjne działania, wracają do biur.
“Jak, kurwa, przegapiliśmy to?” – krzyczy na zamkniętym spotkaniu jeden z wiceprezesów Google (według trzech źródeł, które były w pokoju).
PRPX100:
Przegapili, bo myśleli, że OpenAI to zabawka miliarderów. Startup z budżetem 1 miliarda dolarów przeciwko Google z 283 miliardami przychodów rocznie. David przeciwko Goliathowi. Tylko że David miał GPT-4 w rękawie.
2015: Elon, piwo i apokalipsa w barze w Palo Alto
Rosewood Hotel, Sand Hill Road, Palo Alto, czerwiec 2015. Przy barze siedzi Elon Musk, Sam Altman (wtedy szef Y Combinator), Greg Brockman (były CTO Stripe), Ilya Sutskever (research scientist z Google) i kilku innych. Piją kraftowe piwo za 18 dolarów i rozmawiają o końcu świata.
“Google zbuduje AGI i będzie je kontrolować” – mówi Musk. “To jak Skynet, tylko gorsze, bo rzeczywiste.”
“Więc zbudujmy alternatywę” – odpowiada Altman. “Open source, non-profit, dla dobra ludzkości.”
Musk wyciąga telefon. “Wpłacę 100 milionów.”
W ciągu tygodnia zebrano miliard dolarów w pledges. Reid Hoffman (LinkedIn) – 10 milionów. Peter Thiel – 10 milionów. Amazon Web Services – 60 milionów w kredytach na chmurę. Y Combinator, Infosys, każdy chciał być częścią “ratowania ludzkości przed złym AI.”
“Nazwaliśmy to OpenAI, bo mieliśmy być otwarci” – wspomina Greg Brockman w wywiadzie dla MIT Technology Review. “Dziś to ironia.”
Rekrutacja: Kradzież mózgów z Google Brain
Ilya Sutskever, współtwórca AlexNet (przełom w rozpoznawaniu obrazów z 2012), był gwiazdą Google Brain. Zarabiał ponad milion dolarów rocznie. OpenAI zaoferowało mu… mniej pieniędzy.
“Nie chodziło o kasę” – mówi Sutskever. “Chodziło o misję. W Google robiłem research, który szedł do poprawiania reklam. W OpenAI mogłem budować AGI.”
Lista “ukradzionych” z Google:
- Dario Amodei (później założył Anthropic)
- Andrej Karpathy (później wrócił do Tesli, potem znowu do OpenAI)
- Pieter Abbeel (z Berkeley, konsultant Google)
- John Schulman (twórca TRPO i PPO – algorytmów, na których trenowano GPT)
“Google myślało, że ma monopol na talenty” – mówi były pracownik Google Brain. “OpenAI pokazało, że misja bije kasę. Przynajmniej dla niektórych.”
2016-2018: Lata na pustyni i pierwsze kłótnie
OpenAI pali 100 milionów dolarów rocznie. Efekty? Żadnych produktów, tylko papers. OpenAI Five gra w Dota 2. Fajne, ale kogo to obchodzi?
Musk się wkurza. “Miało być open source, a wszystko trzymacie w sejfie” – krzyczy na board meeting w 2017 (według dwóch osób obecnych na spotkaniu).
“Elon chciał przejąć kontrolę” – mówi osoba z zarządu OpenAI. “Zaproponował, że zostanie CEO. Gdy odmówiliśmy, zagroził wycofaniem finansowania.”
Luty 2018. Musk odchodzi z zarządu OpenAI. Oficjalny powód: “konflikt interesów z Teslą, która rozwija AI do samochodów.” Prawdziwy powód według insiderów: “Chciał kontroli, nie dostał, więc się obraził.”
Musk przestaje finansować OpenAI. Obiecał miliard, wpłacił około 100 milionów (według dokumentów podatkowych).
“Zostaliśmy na lodzie” – mówi były pracownik. “Albo znajdziemy nowy model finansowania, albo padniemy.”
2019: Zdrada ideałów – Od non-profit do Microsoft
Marzec 2019. Sam Altman, teraz CEO OpenAI, leci do Redmond. Spotkanie z Satyą Nadellą, CEO Microsoftu.
“Potrzebujemy 10 miliardów, żeby zbudować AGI” – mówi Altman.
“Dam wam miliard na start” – odpowiada Nadella. “I Azure za darmo.”
Ale jest haczyk. OpenAI musi stać się firmą for-profit. “Inwestorzy chcą zwrotu” – tłumaczy Nadella.
Powstaje hybryda: OpenAI LP (for profit) kontrolowane przez OpenAI Inc (non-profit). Zyski ograniczone do 100x inwestycji. Potem wszystko idzie dla ludzkości. “To wciąż misja, tylko z venture capital” – broni się Altman.
Część zespołu odchodzi w proteście. “Sprzedaliśmy duszę” – mówi były researcher. “Z ratowania świata zrobiliśmy korporację.”
Dario Amodei, VP of Research, odchodzi i zakłada Anthropic z budżetem 124 milionów. Zabiera 10 najlepszych ludzi. “OpenAI zdradziło misję” – mówi otwarcie.
GPT-3: Moment “holy shit”
Czerwiec 2020. OpenAI wypuszcza GPT-3. 175 miliardów parametrów. Koszt treningu: 4,6 miliona dolarów (według zewnętrznych szacunków).
“To był moment, gdy wszyscy w Valley powiedzieli ‘holy shit'” – mówi inwestor z Andreessen Horowitz. “To nie był kolejny chatbot. To było coś, co myślało.”
Ale OpenAI nie wypuszcza kodu. Tylko API. 2 centy za 1000 tokenów. “Open” AI staje się “Closed” AI.
Elon Musk na Twitterze: “OpenAI powinno się nazywać ClosedAI. Zaczynało jako open-source non-profit. Teraz to closed-source for-profit kontrolowane przez Microsoft.”
Google w panice przyspiesza prace nad LaMDA. Facebook/Meta ogłasza, że “AI jest priorytetem numer 1.” Amazon wpompowuje miliardy w Alexa AI.
“GPT-3 był jak Sputnik” – mówi były dyrektor Google AI. “Nagle wszyscy zrozumieli, że przegrywamy wyścig.”
Listopad 2022: ChatGPT i trzęsienie ziemi
Zespół OpenAI debatuje nad wypuszczeniem ChatGPT. “To tylko research preview” – mówi Altman. “Zobaczymy, co ludzie z tym zrobią.”
Wewnętrzne prognozy: może milion użytkowników w pierwszym miesiącu.
Rzeczywistość:
- Dzień 1: 1 milion
- Tydzień 1: 5 milionów
- Miesiąc 1: 57 milionów
- Miesiąc 2: 100 milionów (najszybciej rosnąca aplikacja w historii)
W Google panika totalna. “Kod czerwony” ogłoszony przez Sundara Pichai oznacza:
- Wszystkie zespoły przekierowane na AI
- Budżet unlimited
- Larry Page i Sergey Brin wracają do firmy
Hasło: vn7zPGqIsaIDpwqp“Przegapiliśmy iPhone moment AI” – mówi na wewnętrznym spotkaniu Jeff Dean, szef Google AI (według dwóch osób obecnych).
Google wypuszcza Bard w pośpiechu. Demo idzie źle – Bard podaje błędną informację o teleskopie Webba. Akcje Alphabetu spadają o 100 miliardów w jeden dzień.
Marzec 2023: GPT-4 i totalna dominacja
14 marca 2023. OpenAI wypuszcza GPT-4. Może zdać egzamin na prawnika w top 10%. Może kodować. Może analizować obrazy.
Microsoft, który zainwestował już 13 miliardów, integruje GPT-4 z wszystkim:
- Office (Copilot)
- Windows
- Azure
- Bing (który nagle staje się relevantny)
“To największy transfer wartości w historii tech” – mówi były CFO Google. “Google miało monopol na search. W 6 miesięcy OpenAI go złamało.”
Liczby:
- Wartość OpenAI: 90 miliardów dolarów
- Przychody 2024: 3,4 miliardy (prognoza)
- Użytkownicy ChatGPT: 200 milionów
- Wartość giełdowa Google spadła o 200 miliardów od wypuszczenia ChatGPT
Kulisy: Jak 375 osób pokonało 190 000
OpenAI w 2022: 375 pracowników. Google: 190 000 pracowników, w tym 5000 w AI.
“Jak to możliwe?” – pytam byłego pracownika Google Brain.
“W Google 20 zespołów robiło to samo, ale nie gadało ze sobą. Polityka, biurokracja, territorial pissing. W OpenAI jeden zespół, jedna misja, zero bullshitu.”
Plus: kultura ryzyka. “W Google każdy projekt musiał mieć business case” – mówi były PM z Google. “W OpenAI Sam mówił: ‘build cool shit and we’ll figure out money later.'”
Przykład: W Google LaMDA (konkurent GPT) był gotowy w 2021. Ale legal zablokowało wypuszczenie. “Za ryzykowne, może powiedzieć coś niewłaściwego.” W OpenAI? “Ship it and fix it later.”
Wyścig talentów: Miliony za głowę
Po sukcesie ChatGPT rozpoczyna się wojna o talenty. Pensje w AI:
- Junior ML engineer: 300-500k USD
- Senior: 700k-1M
- Principal/Staff: 2-5M
- Znanzy researchers: 10M+ (Ilya Sutskever podobno dostał pakiet wart 100M)
“Dostałem ofertę z OpenAI” – mówi engineer z Google. “2x tego co zarabiam plus equity. Ale musiałem podpisać, że nie będę pracował dla konkurencji przez 5 lat po odejściu.”
Google kontratakuje. Wewnętrzny mail: “Każdy, kto dostał ofertę z OpenAI, przyjdźcie pogadać. Wyrównamy +20%.”
Facebook/Meta desperacko próbuje zostać w grze. Zuckerberg osobiście dzwoni do top researchers. “Dostaniesz blank check i własny zespół 100 osób.”
Listopad 2023: Pucz, który prawie zniszczył wszystko
17 listopada 2023, piątek. Sam Altman zostaje zwolniony przez zarząd OpenAI. Oficjalny powód: “nie był konsekwentnie szczery w komunikacji z zarządem.”
Prawdziwy powód (według insiderów): Ilya Sutskever i część zarządu przestraszyła się, jak szybko rozwija się AI. “Sam chciał przyspieszyć, zarząd chciał zwolnić.”
Co się stało potem:
- 95% pracowników grozi odejściem
- Microsoft oferuje zatrudnienie całemu zespołowi
- Inwestorzy grożą pozwami
- W 5 dni Altman wraca jako CEO
“To był najbardziej chaotyczny weekend w historii Silicon Valley” – mówi VC z Sequoia. “90 miliardów wartości firmy wisiało na włosku.”
Sutskever publicznie przeprasza. Zarząd zostaje wymieniony. Altman wraca silniejszy niż kiedykolwiek.
Efekt OpenAI: Zmiana całej branży
Przed ChatGPT: AI to niszowy research, dodatek do produktów.
Po ChatGPT:
- Google: “AI first” strategia, 50% zasobów na AI
- Microsoft: akcje +60% dzięki AI
- Meta: 65 miliardów na AI w 2024
- Amazon: 100 miliardów na Anthropic i własne AI
- Apple: Project Ajax (Apple GPT) z budżetem “unlimited”
Startupy AI zebrały 50 miliardów w 2023. W 2021 było to 5 miliardów.
“OpenAI nie tylko zbudowało produkt” – mówi Marc Andreessen. “Oni stworzyli całą nową branżę warte tryliony.”
Czarna strona sukcesu
Marzec 2024. Były pracownik OpenAI popełnia samobójstwo. W liście pożegnalnym: “Stworzyliśmy potwora. AGI zniszczy ludzkość, a my przyspieszyliśmy to o 10 lat dla pieniędzy.”
Inny były pracownik, anonimowo: “W 2015 mieliśmy ratować świat. W 2024 budujemy narzędzie, które zastąpi miliony ludzi w pracy.”
Protesty przed siedzibą OpenAI. “AI zabija sztukę!” “Oddajcie nam pracę!”
Altman na konferencji: “Transformacja będzie bolesna, ale nieunikniona. Nasza rola to zrobić ją jak najmniej bolesną.”
Krytycy: “Najmniej bolesną dla kogo? Dla was z opcjami na akcje warte miliardy?”
Liczby, które szokują
OpenAI 2015 vs 2024:
- Pracownicy: 0 → 1700
- Wartość: 0 → 90 miliardów
- Użytkownicy: 0 → 200 milionów
- Przychody: 0 → 3,4 miliarda
Koszty:
- Trening GPT-4: 100 milionów USD
- Infrastruktura: 700 tysięcy USD dziennie
- Pensje: 500 milionów rocznie
Konkurencja:
- Anthropic (Claude): 20 miliardów wyceny
- Google (Gemini): unlimited budget
- Meta (Llama): 65 miliardów inwestycji
- xAI (Musk): 6 miliardów funding
Co dalej? Wyścig do AGI
“Mamy 2-3 lata do AGI” – mówi Altman w wywiadzie. “Może mniej.”
AGI (Artificial General Intelligence) – AI na poziomie człowieka we wszystkich zadaniach.
W OpenAI projekt Q* (Q-star). Plotki: już rozwiązuje problemy matematyczne na poziomie olimpijskim. “To początek reasoning, nie tylko pattern matching” – mówi źródło w OpenAI.
Google Gemini Ultra: “Lepsze od GPT-4 w benchmarkach.” OpenAI: “Benchmarki to bullshit. Liczy się real world.”
Anthropic Claude 3: “Bezpieczniejsze AI.” OpenAI: “Bezpieczeństwo to hamulec innowacji.”
Meta Llama 3: “Open source.” OpenAI: “Open source AGI to broń masowego rażenia.”
Epilog: Biuro OpenAI, 4 rano, dziś
Sam Altman wciąż nie śpi. Na Slacku 500 wiadomości. Na Twitterze spekulacje o GPT-5. W Chinach Baidu próbuje skopiować ich modele. W Białym Domu debata o regulacjach.
“Czasem się zastanawiam” – mówi mi pracownik OpenAI – “czy za 10 lat będą nas wspominać jak twórców internetu czy jak Oppenheimera.”
Greg Brockman, współzałożyciel, w wewnętrznym mailu: “Wyprzedziliśmy Google o 2 lata. Ale to dopiero początek. Prawdziwa gra zaczyna się teraz.”
W Mountain View, w kampusie Google, całonocne spotkanie. “Musimy ich dogonić w 6 miesięcy albo tracimy przyszłość” – mówi Sundar Pichai.
W Palo Alto Elon Musk tweetuje o 3:47 nad ranem: “OpenAI stało się tym, przeciwko czemu powstało. Czas na prawdziwie otwarte AI.” Ogłasza xAI z budżetem 10 miliardów.
W Pekinie, w siedzibie Baidu, 1000 inżynierów analizuje kod Llama (open source Meta). “Jeśli Amerykanie zbudują AGI pierwsi, Chiny przegrają XXI wiek” – mówi przedstawiciel partii.
A w małym biurze w San Francisco 20-letni intern OpenAI debuguje kod, który być może zmieni świat. Albo go zniszczy.
“Move fast and break things” – głosiło stare motto Facebooka.
OpenAI je zmieniło: “Move fast and break everything.”
I właśnie to robią.
Pytanie nie brzmi “czy”, tylko “co zostanie po tym przełomie.”
A odpowiedź piszą właśnie teraz.
Linia kodu po linii.
Bug po bugu.
Milion dolarów po milionie.
W wyścigu, którego stawką jest przyszłość ludzkości.
Albo jej brak.
Dane z raportów finansowych OpenAI, Microsoft, Google, wywiady z Business Insider, The Information, MIT Technology Review, Fortune, oraz wypowiedzi publiczne CEO podczas konferencji All-In Summit, TED, World Economic Forum 2023-2024.
