PLLuM: polski model językowy państwa. Co to jest, gdzie działa i czym różni się od Bielika
👁 222 przeczytań
- PLLuM to rodzina polskich modeli językowych budowana przez konsorcjum z NASK na czele za 14,5 mln zł na pierwszą generację, docelowo 19 mln zł w HIVE.
- Od 31 grudnia 2025 roku asystent oparty na PLLuM odpowiada na pytania o sprawy urzędowe w aplikacji mObywatel, anonimowo i bez historii rozmów.
- W maju 2026 udostępniono 11 nowych wariantów modelu w rozmiarach 4B, 8B, 12B i 70B parametrów, dostrojonych na 80 tysiącach polskich instrukcji.
PLLuM (Polish Large Language Model) to rodzina otwartych polskich modeli językowych budowana za publiczne pieniądze przez konsorcjum naukowe pod wodzą NASK, dziś w ramach inicjatywy HIVE Ministerstwa Cyfryzacji. Od końca 2025 roku PLLuM odpowiada obywatelom w aplikacji mObywatel, a od maja 2026 jest dostępny w jedenastu wariantach do pobrania. Zbieram tu to, co sprawdziłem 17 września 2026: kto go robi, za ile, co potrafi, jak go wypróbować i czym różni się od Bielika. Fakty pochodzą z komunikatów Ministerstwa Cyfryzacji i Wikipedii PL z przypisami. O drugim polskim modelu piszę w przewodniku Bielik.
| Kto tworzy | konsorcjum HIVE: NASK (lider), Politechnika Wrocławska, IPI PAN, Instytut Slawistyki PAN, OPI, Uniwersytet Łódzki, COI, ACK Cyfronet AGH |
| Premiera | 24 lutego 2025 (pierwsza generacja), 11 nowych wariantów w maju 2026 |
| Rozmiary | 4B, 8B, 12B i 70B parametrów; wersje bazowe, instrukcyjne i dialogowe |
| Finansowanie | łącznie około 39,5 mln zł dotacji Ministerstwa Cyfryzacji: 14,5 mln zł na PLLuM (2024), 18,98 mln zł na HIVE AI (2025) i 6,0 mln zł na HIVE 2 (2026) |
| Licencje | zależnie od wariantu: Apache 2.0, CC BY-NC 4.0 (tylko niekomercyjnie) albo licencja Llama 3.3 |
| Gdzie spróbować | PLLuM Chat (pllum.clarin-pl.eu), asystent w aplikacji mObywatel, wagi na Hugging Face |
Do czego PLLuM został zbudowany
Nie do konkurowania z ChatGPT, tylko do polskiej administracji. Pierwszą generację wytrenowano na około 150 miliardach tokenów polskiego tekstu na bazie architektur Llama i Mistral, a modele z maja 2026 dostrojono na 80 tysiącach ręcznie przygotowanych polskich instrukcji, z naciskiem na pisma urzędowe w 20 gatunkach i upraszczanie języka formalnego. Dokumentacja modeli jest przygotowana pod wymagania AI Act, co dla urzędów i firm regulowanych jest argumentem ważniejszym niż wynik w benchmarku.
Gdzie już działa
Od 31 grudnia 2025 roku asystent oparty na PLLuM odpowiada na pytania o sprawy urzędowe w aplikacji mObywatel; działa anonimowo i nie przechowuje historii rozmów. Publiczny czat PLLuM Chat od 2025 roku ma wbudowaną moderację ograniczającą szkodliwe treści. Firmy mogą pobrać wagi i uruchomić model u siebie, ale przed wdrożeniem trzeba sprawdzić licencję konkretnego wariantu: część jest wyłącznie niekomercyjna.
PLLuM czy Bielik
| PLLuM | Bielik | |
|---|---|---|
| Kto | konsorcjum instytucji publicznych, budżet państwa | fundacja SpeakLeash i społeczność, sponsorzy prywatni |
| Cel | administracja, pisma urzędowe, mObywatel | ogólny polski model, czat i lokalne uruchomienie |
| Największy model | 70B | 11B |
| Licencja | mieszana, część tylko niekomercyjna | Apache 2.0, komercyjnie za darmo |
| Najprostszy start | mObywatel albo PLLuM Chat | chat.bielik.ai albo Ollama |
W niezależnym badaniu na pytaniach z anatomii wczesne wersje obu modeli wypadły identycznie słabo (23,33% po polsku), więc żaden nie jest ekspertem dziedzinowym; to narzędzia do pracy z polskim tekstem. Pełny opis konkurenta jest w tekście o Bieliku, a bieżące pozycje modeli światowych w rankingu modeli AI.
Zobacz też: Polskie AI - gdzie PLLuM stoi obok Bielika i co z tego wynika.
Czytasz Promptowego częściej? Dodaj go do preferowanych źródeł w Google, a nowe teksty będą wyżej w Twoich wynikach.
Najczęstsze pytania
Czy PLLuM jest za darmo?
Czat i asystent w mObywatelu są bezpłatne. Wagi są do pobrania za darmo, ale użycie komercyjne zależy od licencji wariantu: Apache 2.0 pozwala na wszystko, CC BY-NC tylko na cele niekomercyjne.
Czy PLLuM zastąpi ChatGPT w urzędzie?
W prostych pismach i odpowiedziach na pytania obywateli tak, i to jest jego zadanie. W złożonym rozumowaniu, kodzie i wiedzy ogólnej przegrywa z dużymi modelami komercyjnymi.
Ile kosztował PLLuM podatnika?
Według strony projektu, która podaje numery umów dotacyjnych, Ministerstwo Cyfryzacji przyznało łącznie 39 486 549,67 zł, czyli około 39,5 mln zł, w trzech dotacjach celowych: 14 504 392 zł na projekt PLLuM w 2024 roku (pierwsza generacja modeli), 18 983 055 zł na HIVE AI w 2025 roku (rozwój i pilotażowe wdrożenia w administracji, m.in. w mObywatelu) oraz 5 999 102,67 zł na HIVE 2 w 2026 roku (nowy trening bazowy i instrukcyjny, modele wielomodalne, wsparcie wdrożeń). Kwoty 14,5 i 19 mln zł potwierdza też komunikat Ministerstwa Cyfryzacji z 24 lutego 2025. W maju 2026 wiceminister Dariusz Standerski zapowiadał co najmniej 200 mln zł ze środków unijnych na rozwój modeli do 2029 roku, ale to zapowiedź z wywiadu, a nie przyznana dotacja. Dla porównania jeden duży trening modelu w OpenAI czy Google liczy się w setkach milionów dolarów.
Źródła sprawdzone 17 września 2026: komunikaty Ministerstwa Cyfryzacji (gov.pl) z 24 lutego 2025 i maja 2026, Wikipedia PL „PLLuM” z przypisami (ITwiz, Telepolis, AI HUB Poland), pllum.clarin-pl.eu. Finansowanie sprawdzone 30 września 2026: pllum.org.pl - projekty PLLuM, HIVE AI i HIVE 2 z numerami dotacji i kwotami, komunikat Ministerstwa Cyfryzacji z 24 lutego 2025, zapowiedź 200 mln zł: CyberDefence24.
LLM: co to jest duży model językowy, jak działa i skąd biorą się zmyśleniaArtykuły
Bielik AI w firmie: gdzie ma sens, a gdzie nieAI
GPT: co to znaczy, jak działa i czym różni się od ChatGPTArtykułyCały tydzień w AI, w jednym mailu
Wybrane premiery, narzędzia i analizy. Raz w tygodniu, prosto do skrzynki.
Zapisz się za darmo →- paliwownia.plCloudflare Workers AI za darmo: 10 000 Neurons dziennie i modele do testów
- algorytmik.plTryb AI Google a przegląd od AI: czym się różnią i dlaczego SEO zostaje to samo
- jutropis.plPLLuM w NSA: pilotaż asystenta AI z 30 pracownikami
- generatornia.plNajlepszy darmowy generator obrazów AI: 3 modele, te same 4 prompty, 12 obrazów bez poprawek
ai·Jensen Huang: kim jest szef Nvidii, ile jest wart i jak zbudował najcenniejszą firmę świata👁 222 przeczytań// w skróciePLLuM to rodzina polskich modeli językowych budowana przez konsorcjum z NASK na czele za 14,5 mln zł na pierwszą generację, docelowo 19 mln...