Dyrektor Palantira: badacze AI zaczęli palić papierosy, bo wierzą, że sztuczna inteligencja wyleczy raka

👁 116 przeczytań

Shyam Sankar, dyrektor technologiczny Palantira, opowiedział, że część badaczy sztucznej inteligencji zaczęła nałogowo palić papierosy, bo zakłada, że rozwój AI doprowadzi do przełomu w leczeniu raka i uratuje ich przed skutkami nałogu. Historię opisał 25 października 2026 roku Komputer Świat.

Nałóg jako manifest wiary w postęp

Relacja pochodzi od Shyama Sankara, dyrektora technologicznego Palantira. Według jego słów niektórzy badacze sztucznej inteligencji są tak przekonani o nadchodzącym przełomie medycznym, że zaczęli palić papierosy nałogowo - z założeniem, że przyszłe odkrycia naukowe i tak ich wyleczą. W materiale nie podano, o ilu osobach mowa, gdzie pracują ani kiedy dokładnie Sankar o tym opowiedział.

Z perspektywy czysto logicznej to rozumowanie oparte na kredycie zaciągniętym u przyszłości, której nikt nie zagwarantował. Palenie szkodzi dziś, a hipotetyczna terapia miałaby się pojawić kiedyś - bez określonej daty, bez określonej skuteczności i bez gwarancji, że będzie dostępna dla wszystkich. Nikt takiego harmonogramu nie przedstawił.

Kult technologii zamiast dowodów

Komputer Świat zwraca uwagę, że wokół sztucznej inteligencji narasta niemal religijny kult. W jego najbardziej skrajnej wersji AI ma rozwiązać wszystkie problemy ludzkości: pokonać choroby, przedłużyć życie, a w wariancie maksymalnym - zapewnić nieśmiertelność. Opisywani przez Sankara badacze mieliby demonstrować tę wiarę w sposób dosłowny, ostentacyjnie ryzykując własne zdrowie.

Mechanizm jest znany z innych obszarów: silne przekonanie o nieuchronnym ratunku obniża postrzegane ryzyko bieżących decyzji. Różnica polega na tym, że tym razem rolę obietnicy pełni technologia, a nie system wierzeń. Skutek bywa ten sam - odroczenie odpowiedzialności za własne zdrowie na rzecz czegoś, co dopiero ma nadejść.

Gdzie kończy się narzędzie, a zaczyna obietnica

Sztuczna inteligencja realnie może pomagać naukowcom i już teraz zmienia medycynę - to zastrzeżenie pada w materiale źródłowym wprost. Problem w tym, że między obiecującym narzędziem badawczym a gwarancją wyleczenia raka rozciąga się, jak to ujęto, gigantyczna przepaść.

Warto rozdzielić trzy rzeczy, które w publicznej dyskusji często zlewają się w jedno:

• AI jako wsparcie badań naukowych - to dzieje się dzisiaj i ma potwierdzone zastosowania,
• AI jako zapowiedź przyszłych terapii - to hipoteza bez ustalonego terminu i bez gwarancji skutku,
• AI jako usprawiedliwienie ryzykownych decyzji zdrowotnych - to już nie technologia, tylko sposób myślenia.

Najbardziej niepokojący w całej historii nie jest sam nałóg, tylko to, że obietnica przyszłego postępu zaczyna pełnić funkcję alibi. Wiara w nieograniczone możliwości technologii nie zastępuje dowodów naukowych - i to zdanie w materiale źródłowym jest postawione bardzo jednoznacznie.

Co to mówi o zaufaniu Polaków do technologii

Historia opowiedziana przez Sankara wydarzyła się poza Polską, ale schemat myślenia jest uniwersalny i łatwo go rozpoznać także tutaj. Rosnąca popularność chatbotów jako pierwszego miejsca, w którym szuka się odpowiedzi na pytania o objawy, leki czy wyniki badań, oznacza, że coraz więcej osób traktuje model językowy jak autorytet, a nie jak narzędzie podpowiadające, z kim warto porozmawiać.

Polski system opieki zdrowotnej ma swoje wąskie gardła - kolejki do specjalistów, czas oczekiwania na diagnostykę - i to właśnie one tworzą przestrzeń, w której AI wydaje się wygodnym zamiennikiem wizyty. Tyle że narzędzie, które pomaga zrozumieć opis badania, nie jest tym samym co lekarz stawiający diagnozę i ponoszący za nią odpowiedzialność. Przy chorobach, w których liczy się wczesne wykrycie, odkładanie kontaktu ze specjalistą jest decyzją o realnych konsekwencjach.

Drugi wątek dotyczy komunikacji. Jeśli firmy technologiczne i media będą opowiadać o sztucznej inteligencji językiem cudu, część odbiorców potraktuje te zapowiedzi dosłownie - dokładnie tak, jak badacze z relacji Sankara. W polskich realiach oznacza to presję na rzetelność przekazu: informowanie, co dane narzędzie potrafi dzisiaj, a nie co być może potrafi za dekadę. Instytucje odpowiedzialne za ochronę konsumentów i za rzetelność reklamy mają tu naturalne pole do działania, zwłaszcza gdy w grę wchodzą produkty opisywane jako zdrowotne.

Czego w tej historii nie wiemy

Materiał nie zawiera żadnych danych liczbowych - nie podano, ilu badaczy dotyczy opisana sytuacja, w jakich instytucjach pracują ani jak długo palą. Nie przytoczono też reakcji samych zainteresowanych ani stanowiska Palantira wykraczającego poza relację Sankara. Nie ma również informacji o tym, czy ktokolwiek z branży odniósł się do tych słów krytycznie.

Z dostępnych informacji wynika tylko tyle, że wysoko postawiony menedżer jednej z firm technologicznych uznał to zjawisko za na tyle wymowne, by opowiedzieć o nim publicznie. I właśnie jako anegdota diagnostyczna - a nie jako badanie - ta historia ma największą wartość: pokazuje, jak daleko potrafi zajść zaufanie do technologii, gdy przestaje być weryfikowane faktami.