Jak przeanalizować umowę z AI: krok po kroku

👁 224 przeczytań

Dostajesz do podpisania umowę najmu, umowę zlecenie albo regulamin współpracy z kontrahentem. Masz ją przejrzeć „na spokojnie”, a po chwili okazuje się, że liczy piętnaście stron gęstego prawniczego tekstu. Każde zdanie zaczyna się od „w przypadku, gdy” i odsyła do innego paragrafu. Można oczywiście zapłacić prawnikowi za przejrzenie - ale nie zawsze jest na to czas i budżet. Tu właśnie może pomóc AI.

Ten poradnik jest dla osoby, która chce szybko zrozumieć, co podpisuje - bez wykształcenia prawniczego i bez głębokiej znajomości AI. Pokażę ci, jak przekazać umowę modelowi językowemu i co konkretnie go zapytać, żeby dostać użyteczne odpowiedzi. Nie traktuję tego jako substytutu porady prawnej przy poważnych, wielomilionowych kontraktach - ale przy codziennych umowach to realne narzędzie.

Najlepiej sprawdzają się do tego modele, które obsługują długie teksty i dobrze rozumieją język formalny. Poniżej wyjaśnię, które konkretnie wybrać.

Krok po kroku

1. Przygotuj tekst umowy w formie cyfrowej.
   Jeśli masz PDF, skopiuj z niego tekst do schowka (Ctrl+A, Ctrl+C w przeglądarce PDF) albo użyj narzędzia do konwersji PDF na tekst. Jeśli dokument jest zapisany lokalnie, po prostu otwórz go w edytorze i zaznacz całość. Sprawdź, czy skopiowany tekst nie ma „śmieci” - losowych znaków, numerów stron wszytych w środek zdań. Jeśli ma, posprzątaj go ręcznie lub wklej do notatnika, żeby wyczyścić formatowanie.
2. Otwórz wybrany model AI i wklej tekst umowy z instrukcją.
   Nie wklejaj samego tekstu bez kontekstu - daj modelowi rolę i zadanie. Patrz przykładowe prompty niżej. Jeśli umowa jest bardzo długa i model ucina odpowiedź, podziel ją na części tematyczne (np. osobno sekcja o wynagrodzeniu, osobno o odpowiedzialności).
3. Poproś o podsumowanie w prostym języku.
   Pierwsza runda to ogólny przegląd: o czym jest umowa, co z niej wynika dla każdej ze stron, jakie są najważniejsze zobowiązania. Dzięki temu szybko wiesz, czy w ogóle warto czytać dalej lub gdzie skupić uwagę.
4. Poproś o wskazanie klauzul ryzykownych.
   To druga, ważniejsza runda. Model ma wypisać fragmenty, które mogą być niekorzystne - np. kary umowne, jednostronne prawo wypowiedzenia, bardzo szerokie definicje odpowiedzialności, automatyczne przedłużenia. Patrz prompt poniżej.
5. Zadawaj pytania o konkretne fragmenty.
   Po ogólnej analizie wróć do miejsc, które cię niepokoją. Wklej konkretny akapit i zapytaj: „Co dokładnie oznacza to zdanie?”, „Jakie konsekwencje ma ta klauzula dla strony zamawiającej?”. Takie pytania dają dużo precyzyjniejsze odpowiedzi niż analiza całości naraz.
6. Zapisz wyniki i podejmij decyzję.
   Skopiuj odpowiedzi do osobnego dokumentu. Jeśli model wskazał poważne ryzyka, masz teraz konkretną listę punktów do negocjacji albo do sprawdzenia z prawnikiem. Jeśli umowa wygląda czysto - podpisujesz z większym spokojem.

Gotowe prompty do skopiowania

Prompt 1 - ogólne podsumowanie umowy

Jesteś doświadczonym prawnikiem wyjaśniającym umowy osobom bez wykształcenia prawniczego. Poniżej wklejam treść umowy zlecenia między mną (zleceniobiorcą) a firmą XYZ sp. z o.o. (zleceniodawcą).

Twoje zadanie:
1. Streść umowę w 5-7 zdaniach prostym językiem - co z niej wynika dla każdej ze stron.
2. Wypisz najważniejsze zobowiązania zleceniobiorcy (czyli moje).
3. Wypisz najważniejsze zobowiązania zleceniodawcy.

Odpowiedz w formie trzech wyraźnie oddzielonych sekcji z nagłówkami. Używaj prostego języka - unikaj żargonu prawniczego, a jeśli musisz użyć trudnego pojęcia, wyjaśnij je w nawiasie.

Treść umowy:
[tu wklejam tekst umowy]

Prompt 2 - wykrywanie ryzykownych klauzul

Jesteś prawnikiem analizującym umowy pod kątem ryzyka dla klienta. Poniżej wklejam umowę najmu lokalu użytkowego. Jestem najemcą.

Twoje zadanie: przejrzyj umowę i wypisz wszystkie klauzule, które mogą być dla mnie niekorzystne lub ryzykowne. Dla każdej klauzuli:
- zacytuj dokładny fragment z umowy,
- wyjaśnij krótko, dlaczego może być problematyczna,
- oceń poziom ryzyka: niski / średni / wysoki.

Na końcu napisz, czy widzisz coś, co bezwzględnie warto skonsultować z prawnikiem przed podpisaniem.

Treść umowy:
[tu wklejam tekst umowy]

Które narzędzie

Do analizy umów najlepiej sprawdzają się modele obsługujące długie teksty i rozumiejące formalny język. Pełny przegląd znajdziesz w katalogu narzędzi AI na promptowy.com.

Claude to mój pierwszy wybór do tego zadania. Obsługuje bardzo długie dokumenty, radzi sobie z gęstym językiem prawniczym i daje odpowiedzi dobrze ustrukturyzowane. W darmowym planie możesz wklejać całkiem długie umowy - sprawdź aktualny limit na stronie narzędzia.

ChatGPT w wersji z GPT-4 to solidna alternatywa. Możesz też wgrać plik PDF bezpośrednio do czatu (w płatnym planie), co eliminuje konieczność kopiowania tekstu. Sprawdź aktualny plan i darmowy limit na stronie narzędzia.

NotebookLM sprawdzi się, jeśli masz kilka dokumentów naraz - np. umowę, załącznik i aneks. Możesz wgrać wszystkie naraz i zadawać pytania do całego zestawu. Przydatne przy bardziej złożonych sprawach.

Częste błędy

• Wklejanie tekstu bez kontekstu. Samo „przeanalizuj tę umowę” to za mało. Model nie wie, kim jesteś w tej umowie ani czego szukasz. Zawsze podaj rolę (kupujący, najemca, zleceniobiorca) i konkretne zadanie - wtedy odpowiedź jest dużo trafniejsza.
• Traktowanie odpowiedzi AI jak wyroku. Model może pominąć niuans, źle zinterpretować skrót albo nie znać specyfiki lokalnego prawa. Jeśli umowa dotyczy poważnych kwot lub długoterminowych zobowiązań, wyniki z AI traktuj jako punkt wyjścia do rozmowy z prawnikiem - nie jako gotową poradę.
• Analizowanie całości naraz, gdy umowa jest długa. Przy dokumentach powyżej kilku stron model może zacząć „skracać” analizę i pomijać mniej widoczne fragmenty. Lepiej podzielić umowę na sekcje i analizować je osobno - masz wtedy pewność, że żaden akapit nie wpadł w szczelinę.

// czytaj dalejJak wygenerować tapetę na telefon z AI: krok po krokuPremiumJak zaplanować podróż z AI: krok po krokuPremiumJak poprawić styl tekstu z AI: krok po krokuPremium