Chatboty prowadzą turystów górskich na manowce. Prawdziwe wypadki, realne zagrożenia

Ten news ukazał się 2 godziny po komunikacie źródła.

👁 119 przeczytań

Trzech 20-latków utknęło nocą na Mount Shasta w Kalifornii po tym, jak przy planowaniu wyprawy polegali na chatbocie Gemini od Google. Dotarli na szczyt o 19:30, bez zapasu jedzenia, bez odpowiedniej kondycji fizycznej i bez czołówek - i musieli schodzić po ciemku. Rano jednego z nich boleć miało kolano, a wszyscy trzej zgubili się w terenie. Wezwali pomoc.

Nick Meyers, kierownik programu w Mount Shasta Wilderness Climbing and Avalanche Center przy US Forest Service, który koordynował akcję, powiedział wprost:

„Ci chłopcy próbowali się przygotować - to trzeba im oddać. Ale myślę, że po prostu wyłączyli mózgi.”

To nie był odosobniony incydent. Meyers opisuje też kobietę, która rozbiła namiot bezpośrednio przy znaku zakazu biwakowania i nie zamierzała go zwijać, bo AI zapewniła ją, że ma do tego prawo. Inny mężczyzna błąkał się przy trailheadzie z wygenerowaną przez AI mapą, która pokazywała charakterystyczne punkty terenu po złej stronie pobliskiej góry.

Kanada, Wyoming, Szasta - lista rośnie

W Kolumbii Brytyjskiej helikopter ratunkowy wyciągnął 16-latka z półki skalnej w masywie Crown Mountain, konkretnie z miejsca zwanego Widowmaker Arete. Nastolatek planował wyjście przy pomocy chatbota Claude od Anthropic. Historia stała się viralem w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych - choć sam poszkodowany przyznał później, że korzystał też z Google Maps i popularnej aplikacji AllTrails. Niezależnie od tego, jak duży udział miał Claude w całym zamieszaniu, sprawa trafiła na pierwsze strony i skierowała reflektory na temat AI w górach.

W Grand Teton National Park w Wyoming superintendent Chip Jenkins obserwował w ciągu ostatniego roku gwałtowny wzrost liczby odwiedzających, którzy przyznają, że korzystali z AI do planowania podróży. Jego słowa są jednoznaczne: „Odsetek ten poszedł od zera do 26 procent. I zakładam, że ta krzywa nie będzie się spłaszczać.” W stanie Wyoming liczba wezwań do akcji poszukiwawczo-ratunkowych w 2026 roku faktycznie spada - do końca roku odnotowano 312 przypadków wobec 466 w całym 2025 i 377 w 2024. Meyers z Mount Shasta podaje z kolei, że jego okręg, obejmujący rozległy obszar pustkowia w północnej Kalifornii, notuje średnio tuzin akcji rocznie, a rok 2026 zapowiada się przeciętnie. Dane nie wskazują więc jednoznacznie na lawinowy wzrost wypadków - ale statystyki dopiero się kształtują.

Chatboty halucynują, góry nie wybaczają

Unikalnym problemem AI jest tak zwana halucynacja - modele językowe potrafią z pełnym przekonaniem prezentować nieprawdziwe informacje jako fakty. W kontekście planowania trasy górskiej oznacza to mapy z obiektami po złej stronie grani, nieaktualne dane o warunkach śniegowych, błędne informacje o przepisach dotyczących biwakowania albo drastyczne niedoszacowanie trudności szlaku.

W przypadku turystyki ten mechanizm jest szczególnie groźny z jeszcze jednego powodu: osoba pytająca chatbota zazwyczaj nie ma wiedzy, by zweryfikować odpowiedź. Gdyby wiedziała, że mapa jest błędna - nie pytałaby AI.

Jim Moss, prawnik zajmujący się rekreacją outdoorową z Kolorado i jednocześnie wolontariusz w jednostce poszukiwawczo-ratunkowej, umieszcza AI w szerszym, dwudziestoletnim kontekście. Według niego każde nowe narzędzie technologiczne generowało nową kategorię wypadków. Najpierw był GPS i fałszywe poczucie bezpieczeństwa z powodu zasięgu komórki. Potem Instagram, który zachęcał nierozsądnych ludzi do wypraw w miejsca fotografowane przez doświadczonych wspinaczy. Teraz przyszła kolej na chatboty.

„Przez ostatnie dwie dekady media nieustannie namawiały ludzi, żeby wychodzili na zewnątrz - i w efekcie jest ich więcej. Jak na to wszystko wpłynie wątpliwa rada od robota? Tego jeszcze nie wiadomo” - mówi Moss.

Czytasz Promptowego częściej? Dodaj go do preferowanych źródeł w Google, a nowe teksty będą wyżej w Twoich wynikach.

Problem nie tylko technologiczny

Analogia z Instagramem jest trafna, ale AI różni się od poprzednich narzędzi jednym istotnym szczegółem: formą. Zdjęcie na Instagramie pokazuje estetyczną scenerię i milcząco sugeruje, że można tam dotrzeć. Chatbot mówi wprost - i to autorytatywnym tonem, bez oznak niepewności. Użytkownik dostaje nie inspirację, lecz instrukcję. To zmienia psychologię przygotowania do wyjazdu.

Trzech 20-latków z Mount Shasta miało przynajmniej tyle świadomości, że w ogóle próbowali się przygotować. Większy problem stanowią ci, którzy przez ten sam autorytatywny ton chatbota dochodzą do wniosku, że przygotowanie jest zbędne - bo AI odpowiedziała na każde pytanie i wszystko wydaje się jasne. Meyers formułuje to dosadnie: wyłączyli mózgi.

Pytanie, czy serwisy takie jak Google czy Anthropic zaczną w jakiś sposób znakować odpowiedzi na pytania dotyczące aktywności wysokiego ryzyka - albo czy to zadanie spadnie na parki narodowe i służby ratunkowe - pozostaje otwarte. Wired opisuje całą sprawę w lipcu 2026 roku, kiedy sezon letni jest w pełni, a statystyki akcji ratunkowych za cały rok dopiero się domkną. Chip Jenkins z Grand Teton zapowiedział, że jego park zamierza aktywniej monitorować, jak turyści pozyskują informacje - i to od tych danych zależy, jakie działania edukacyjne podejmie w przyszłości.