Czy książkę napisała AI? Jak to sprawdzić krok po kroku (i dlaczego jeden detektor to za mało)
Sześć kroków, żeby rzetelnie sprawdzić podejrzenie, że książkę napisała AI - z próbkami kontrolnymi i wynikami trzech detektorów z mojego testu.
👁 120 przeczytań
- Wynik detektora to poszlaka, a nie dowód - rzeczywiste śledztwo wymaga porównania ze starszymi tekstami autora, historii pracy nad manuskryptem i dat plików, tak jak Libération sprawdzała teksty Oréliena z lat 2010 i 2024.
Po aferze wokół nagrodzonej we Francji powieści Thélysona Oréliena wiele osób pyta, jak sprawdzić, czy książkę napisała AI. Krótka odpowiedź: nie da się tego udowodnić samym detektorem, ale da się zrobić rzetelny test, który pokaże, czy podejrzenie w ogóle ma podstawy. Poniżej procedura, którą sam przećwiczyłem 14 października 2026 na fragmentach tej powieści, z trzema detektorami i próbkami kontrolnymi.
W skrócie
- Sprawdzaj kilka fragmentów z różnych miejsc książki, każdy co najmniej 250-300 słów.
- Używaj co najmniej dwóch detektorów i zawsze dorzuć próbki kontrolne: tekst na pewno ludzki i tekst na pewno z AI.
- W moim teście ten sam akapit dostał 100%, 84,6% i 0% AI w trzech narzędziach. Jeden detektor uznał Zolę za tekst AI.
- Wynik to poszlaka, nie dowód. Nie oskarżaj publicznie nikogo na podstawie jednego zrzutu ekranu.
Krok 1. Zdobądź fragmenty legalnie
- Darmowe fragmenty od wydawcy - wiele wydawnictw publikuje pierwszy rozdział na stronie książki albo w serwisach literackich. Fragment powieści Oréliena opublikował portal Viabooks.
- Podgląd e-booka - księgarnie z e-bookami często dają darmową próbkę do pobrania.
- Własny egzemplarz - jeśli masz książkę, możesz sprawdzać jej fragmenty na własny użytek. Nie publikuj jednak długich wycinków ani zrzutów z czytelnym tekstem, bo prawa autorskie obowiązują niezależnie od tego, kto napisał tekst.
Krok 2. Wybierz próbki z głową
- Długość: 250-500 słów na próbkę. Krótsze teksty dają mniej stabilne wyniki - na to, że dłuższy tekst zmniejsza ryzyko pomyłki, zwraca uwagę m.in. badaczka Marzena Karpinska.
- Rozrzut: początek, środek i koniec książki, różne typy scen (opis, dialog, refleksja). Jeden akapit nic nie mówi o całości.
- Czysty tekst: bez przypisów, nagłówków, numerów stron i dzielenia wyrazów z PDF-a. Śmieci po kopiowaniu potrafią przesunąć wynik.
- Ten sam język: nie tłumacz fragmentu przed sprawdzeniem. Tłumaczenie maszynowe samo w sobie wygląda dla detektora jak tekst z modelu.
Krok 3. Przygotuj kontrolę
To krok, który pomija prawie każdy, a bez niego wynik jest bezwartościowy. Do tego samego detektora wrzuć:
- tekst na pewno ludzki w tym samym języku i podobnym stylu, najlepiej sprzed 2022 roku - klasyka z Wikisource albo Wolnych Lektur nadaje się idealnie,
- tekst na pewno z AI - poproś dowolny model o fragment prozy na podobny temat i w podobnej narracji.
Jeśli detektor myli się na kontroli, jego wynik dla sprawdzanej książki nie znaczy nic. W moim teście AUTHORRA dała fragmentowi „Germinalu” Zoli 91,6% AI, a ZeroGPT przypisał „Horli” Maupassanta 26,4%. Pangram obie swoje kontrole rozpoznał poprawnie.
Krok 4. Użyj więcej niż jednego detektora
| Narzędzie | Dostęp w moim teście | Uwagi |
|---|---|---|
| Pangram | darmowe konto, 3 skany dziennie, weryfikacja przed skanem | trafił obie kontrole, najlepiej oceniany w badaniach |
| ZeroGPT | strona bez logowania | dał 0% fragmentowi, który Pangram ocenił na 100% AI |
| AUTHORRA | publiczne API, model francuski | fałszywy alarm na Zoli (91,6%) |
| GPTZero | skan przekierował do aplikacji z kontem | nie sprawdzałem |
Jak korzystać z Pangrama i jak czytać jego raport, opisałem w samouczku Pangrama krok po kroku. Ogólny przegląd narzędzi jest w przewodniku detektory AI - które są wiarygodne.
Krok 5. Zapisz wyniki w tabeli
Mam to spisane w całości
Zebrałem te rzeczy w ebookach, które możesz pobrać za darmo - bez zapisu na listę, bez haczyka.
Dla każdej próbki zapisz: skąd pochodzi, ile ma słów, wynik każdego narzędzia i datę testu. Tak wyglądał fragment mojej tabeli:
| Próbka | Pangram | AUTHORRA | ZeroGPT |
|---|---|---|---|
| Powieść, fragment 1 | 100% AI | 84,6% | 0% |
| Zola, 1885 | 0% (człowiek) | 91,6% | 0% |
| Tekst AI (Claude) | 100% AI | 99% | 67,1% |
Pełne wyniki z pięcioma fragmentami powieści i zrzutami są w tekście Thélyson Orélien i detektor AI - mój test.
Krok 6. Szukaj dowodów poza detektorem
- Porównanie ze starszymi tekstami autora. Libération sprawdziła teksty Oréliena z lat 2010 (wyszły jako ludzkie) i felietony z 2024 roku (wywołały alarm). Taka zmiana w czasie jest ciekawsza niż pojedynczy wynik.
- Historia pracy nad tekstem. Wersje rękopisu, notatki, korespondencja z redaktorem, historia zmian w edytorze. To jedyne, co naprawdę pokazuje, jak tekst powstawał.
- Daty. Jeśli autor twierdzi, że skończył pierwszą wersję przed 2022 rokiem, kluczowe są pliki i maile z tamtego czasu.
- Plagiat to osobne pytanie. Do jego sprawdzenia służą inne narzędzia - porównujące tekst z bazami istniejących publikacji, a nie oceniające styl.
Czego nie robić
- Nie publikuj zrzutu z jednego detektora jako „dowodu”. W sprawie Oréliena wszystko zaczęło się od zrzutów anonimowego konta.
- Nie sprawdzaj jednego krótkiego akapitu i nie wyciągaj wniosków o całej książce.
- Nie traktuj procentu jako „ile tekstu napisała AI”. W większości narzędzi to pewność klasyfikatora albo udział fragmentów oznaczonych jako AI, a nie miara pracy włożonej przez człowieka.
- Jeśli to Ty jesteś oskarżany, zajrzyj do poradnika fałszywe oskarżenie o AI - co zrobić.
Źródła
- Mój test 14.10.2026: Pangram 4.0 (konto Free), ZeroGPT (strona, bez logowania), AUTHORRA (publiczne API); fragmenty z Viabooks, kontrola z Wikisource i Claude Opus 5.5
- Viabooks: fragment „C’était ça ou mourir”
- Radio-Canada, Les Décrypteurs: ce qu’il faut savoir sur Pangram
- The Telegraph: France’s literary sensation accused of using AI (23.09.2026)
- Clubic: que prouve vraiment un score (4.10.2026)
- Wikisource: Émile Zola, Germinal, cz. I, rozdz. 1
Cały tydzień w AI, w jednym mailu
Wybrane premiery, narzędzia i analizy. Raz w tygodniu, prosto do skrzynki.
Zapisz się za darmo →Najczęstsze pytania
Ile detektorów AI powinienem użyć, aby sprawdzić czy książka jest napisana przez sztuczną inteligencję?
Powinieneś użyć co najmniej dwóch detektorów. Jeden detektor to za mało, ponieważ mogą dawać całkowicie sprzeczne wyniki - w moim teście ten sam akapit otrzymał 100%, 84,6% i 0% AI w trzech różnych narzędziach.
Ile słów powinien mieć fragment tekstu do sprawdzenia detektorem AI?
Fragment powinien mieć 250-500 słów. Krótsze teksty dają mniej stabilne wyniki, a badaczka Marzena Karpinska wskazuje, że dłuższy tekst zmniejsza ryzyko pomyłki.
Czym są próbki kontrolne i dlaczego są ważne?
Próbkami kontrolnymi są tekst na pewno napisany przez człowieka i tekst wygenerowany przez AI, które wrzucasz do tego samego detektora co sprawdzaną książkę. Bez nich wynik jest bezwartościowy, bo jeśli detektor myli się na kontroli, jego ocena sprawdzanej książki nic nie znaczy.
Jakie inne dowody poza detektorem powinno się sprawdzić, aby ustalić czy autor użył AI?
Warto porównać teksty autora ze starszymi publikacjami, sprawdzić historię pracy nad manuskryptem przez wersje rękopisu i notatki, oraz zweryfikować daty plików i korespondencji. Libération w sprawie Oréliena porównała jego teksty z lat 2010 z felietonami z 2024 roku i ta zmiana w czasie była bardziej znacząca niż pojedynczy wynik detektora.
Podobne tematy na Promptowym
