Roboty przejmują laboratoria. W Tokio same prowadzą eksperymenty na komórkach macierzystych

👁 126 przeczytań

Wyobraź sobie laboratorium, w którym dziesięć dwuramiennych robotów samodzielnie prowadzi eksperymenty na komórkach macierzystych, podejmuje decyzje i poprawia własne metody badawcze. To nie wizja science fiction, a rzeczywistość w Instytucie Nauki w Tokio. Czy maszyny zastąpią naukowców, czy raczej staną się ich nieocenionymi asystentami?

Dziesięć robotów w jednym laboratorium

W kwietniu 2026 roku w tokijskim Robotics Innovation Center uruchomiono w pełni zautomatyzowane laboratorium. Pracuje w nim dziesięć robotów wyposażonych w dwa ramiona, które potrafią manipulować cieczami, hodować komórki na płytkach Petriego i obsługiwać skomplikowaną aparaturę naukową. Jak tłumaczy Genki Kanda, badacz automatyzacji z Instytutu Nauki w Tokio, docelowo placówka ma stać się „fabryką na skalę przemysłową” z tysiącami robotów, dostępną dla naukowców z całego świata już około 2040-2050 roku.

To ambitne plany, ale już dziś laboratorium robi ogromne wrażenie. Yan Zeng, materiałoznawca z Vanderbilt University w Nashville, przyznaje, że taki projekt budzi ciekawość i nadzieję, że w przyszłości będzie mógł służyć globalnej społeczności naukowej na wzór Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN.

Sztuczna inteligencja przejmuje stery

Roboty w tokijskim laboratorium to nie tylko mechaniczne ramiona. Każdy z nich wyposażono w oprogramowanie sztucznej inteligencji, które pozwala na samodzielne podejmowanie decyzji eksperymentalnych. Andrew Cooper, chemik z University of Liverpool, podkreśla, że maszyny nie tylko automatyzują pracę, ale także analizują i udoskonalają metody badawcze.

Przykład? Program AI opracowany przez zespół Kandy zidentyfikował i przetestował 144 warunki eksperymentalne w ciągu 111 dni, aby znaleźć optymalne środowisko do hodowli ludzkich komórek macierzystych. W innym eksperymencie AI obrazowała komórki w hodowli, przewidywała ich wzrost i wyznaczała najlepszy moment do zbioru. Co więcej, roboty opiekowały się kulturami komórkowymi nieprzerwanie przez osiem dni, podczas gdy badacze byli na urlopie.

Automatyzacja oszczędza czas, ale nie zastąpi człowieka

Główną zaletą robotów jest odciążenie naukowców od żmudnych, powtarzalnych czynności. Dzięki temu mogą oni skupić się na projektowaniu eksperymentów, interpretacji wyników i generowaniu nowych pomysłów. Jednak, jak zaznacza Kanda, ludzie wciąż są niezbędni. To oni przygotowują odczynniki i materiały, rozwiązują problemy techniczne i sprzątają po eksperymentach. Gdy robot popełni błąd, to człowiek musi wkroczyć do akcji.

Zespół Kandy pracuje nad dalszą automatyzacją, integrując oprogramowanie, które pozwoli robotom działać jak „sztuczny naukowiec” - podejmować decyzje w przypadku błędów i dostosowywać protokoły do dostępnych zasobów. Z kolei, zdaniem Coopera, w pełni autonomiczne laboratoria to wciąż odległa przyszłość. Integracja AI z fizycznymi robotami jest trudna i wymaga zaawansowanych umiejętności programistycznych. Na razie roboty potrafią identyfikować błędy, ale ich samodzielne korygowanie - na przykład podniesienie upuszczonej fiolki - pozostaje w fazie koncepcyjnej.

Mimo to tokijskie laboratorium pokazuje kierunek, w którym zmierza nauka. Automatyzacja i sztuczna inteligencja nie odbierają pracy badaczom, ale dają im narzędzia do szybszego i efektywniejszego odkrywania tajemnic biologii, chemii i medycyny. To nie koniec ery człowieka w laboratorium - to jej nowy, fascynujący rozdział.

// czytaj dalejCzy AI kradnie nam myślenie? Ekspert ostrzega przed „kognitywną kapitulacją”NaukaCzołowe laboratoria AI wciąż nie mają planów na zbuntowany modelNewsyZuckerberg obiecuje AI dla wszystkich. Eksperci z globalnego południa mówią: to śmieszneNewsy