Zobaczysz wszystko - recenzja: czegoś takiego jeszcze nie widziałem (9/10)

👁 128 przeczytań

Cykl: Jak to nakręcono, odcinek 1

Pierwsza scena: Billy Evans siedzi przed kamerą i mówi, że z jego partnerki zrobiono potwora, bo nikt nie wie, kim ona naprawdę jest. Za jego plecami Elizabeth Holmes karmi piersią niemowlę. Za 34 dni stawi się w więzieniu. „Zobaczysz wszystko” obejrzałem w kinie 24 października i daję 9/10. Czegoś takiego w życiu chyba nie widziałem.

Skazana oszustka sama zaprasza kamerę do domu

Kontekst. Holmes założyła Theranos w 2003 roku, obiecywała dziesiątki badań z kropli krwi z palca i w 2022 roku została skazana za oszukanie inwestorów na 11 lat i 3 miesiące. 30 maja 2023 roku ma się stawić w obozie więziennym FPC Bryan w Teksasie.

Pomysł na film wyszedł od niej i od Evansa, nie od twórców. Chcieli, żeby ktoś sfilmował ich ostatnie tygodnie razem, a ludzie mogli „zobaczyć ją i sami ocenić”. Wybrali Nathana Fieldera, komika od „Złotego dotyku Nathana” i „Próby generalnej”, który zrobił cały program o biznesowych przekrętach. Holmes wcześniej go nie znała - ktoś puścił jej fragmenty na YouTube.

Fielder ściągnął Lance’a Oppenheima, dokumentalistę od „Coś na kształt raju”. Z A24 wynegocjowali warunek: żadnego terminu ani obowiązku oddania filmu, prawo do skasowania wszystkiego w każdej chwili.

Tytuł to SMS. Gdy para zgadza się, żeby Fielder mieszkał z nimi całą dobę, Holmes pisze mu mniej więcej: „fyi, zobaczysz absolutnie wszystko”.

W domu jest maluch, niemowlę i mężczyzna, który zabiera miskę z jajkami

Dom w Del Mar jest duży, wyłożony drewnem, przy samej plaży. Mieszkają w nim Holmes, Evans, ich niespełna dwuletni syn William i córka urodzona w lutym 2023, na którą Holmes mówi „Ivy”. W pokoju dla gościa, do którego trafia Fielder, nie ma materaca - Evans tłumaczy, że sam woli spać na gołym stelażu.

Holmes w tym domu w niczym nie przypomina kobiety z okładek. Włosy rozpuszczone, nieułożone, dziecko na biodrze, zero marynarek i czerwonej szminki. Nie słychać też tego słynnego, sztucznie niskiego głosu. Za to oczy zostają te same: szeroko otwarte, niebieskie, prawie nie mrugają.

Czytanie dzieciom przed snem, cała rodzina na jednej kanapie, brodzenie w falach o zmierzchu, spacery brzegiem oceanu. Evans tłumaczy na początku, że najlepszy sposób, żeby ludzie zobaczyli, kim ona jest, to dać im maksymalny dostęp do ich życia. Traktuje to dosłownie: wraca z siłowni, bierze prysznic nago przy kamerze, potem w samym ręczniku przechodzi obok Fieldera.

Scena, która zostaje w głowie najdłużej: śniadanie. Holmes powoli ubija jajka i rozmawia z Fielderem. Evans podchodzi, bierze od niej miskę i ubija sam. Fielder pyta, co się stało. Holmes spokojnie wyjaśnia, że Billy uważa, że robi to źle, a on zrobi szybciej.

Fielder miał stać za kamerą, ale Holmes cały czas mówiła do niego

Plan był taki, że Fielder zostanie poza kadrem. Rozjechał się w pierwszych dniach. Holmes i Evans zwracali się do niego zza kamery, rozmowy się wydłużały i operatorzy w końcu zaczęli robić panoramę na niego. Od tej chwili w filmie są dwie strony stołu.

Fielder od razu pyta wprost: czy wybrali go dlatego, że nie jest ani naukowcem, ani dziennikarzem technologicznym, więc łatwo go nabrać? Oboje zaprzeczają. Brzmi to średnio przekonująco i Fielder nawet nie udaje, że jest przekonany.

Najlepsze momenty to te, w których on nic nie mówi. Siedzi w słuchawkach w sąsiednim pokoju, słucha rozmowy pary i reaguje samą twarzą: oczy się rozszerzają, szczęka opada. W takich ujęciach Fielder jest najzabawniejszy, choć nie pada ani jedno słowo.

Holmes mówi, że w życiu nie skłamała. Nawet żeby wykręcić się z kolacji

Fielder pyta uparcie, czy kiedykolwiek skłamała. Holmes mówi, że nie. Nawet niewinnie, nawet żeby wymigać się od nudnej kolacji. Fielder pyta o jej definicję kłamstwa. Dopiero po bardzo długim nacisku Holmes dopuszcza, że mogły się zdarzyć jakieś drobne kłamstewka.

Na kanapie siadają tak blisko, że twarze dzieli kilkanaście centymetrów. Fielder pyta, czy ona jest teraz szczera. Holmes z uśmiechem odpowiada, że zawsze jest szczera. W innym ujęciu energicznie kiwa głową i pyta, po co miałaby go oszukiwać. To ujęcie jest w zwiastunie.

Pytana o przestępstwo, mówi, że wie, że go nie popełniła, a świat uwierzył w nieprawdziwą wersję jej osoby. Fielder spokojnie odpowiada, że sporo dowodów wskazuje na oszukanie inwestorów, regulatorów i pacjentów.

Urządzenie Theranos ląduje na kuchennym stole

W pewnym momencie Holmes rozkłada na stole w kuchni urządzenie Theranos. Tłumaczy, że ono „może” wykonać każdy test, brakuje tylko opracowanej chemii. Fielder łapie się tego słowa. Czy „może” znaczy, że robi, czy że teoretycznie mogłoby kiedyś robić? Ta kłótnia o jeden czasownik to jeden z najbardziej napiętych fragmentów filmu.

Zirytowany Evans wtrąca się, że wie, co Fielder czuje. Fielder ucina krótko: nie, nie wiesz. Po premierze Tyler Shultz, sygnalista z Theranos, zwrócił uwagę, że na stole leżał niedokończony prototyp przyszłego urządzenia, a nie Edison, przez którego Holmes została skazana. W samym filmie tego wyjaśnienia nie ma.

Evans w tym czasie rozmawia z potencjalnymi inwestorami. Mówi o „Theranos 2.0” i o tym, że „zbierają zespół z powrotem”. Gdy Fielder pyta Holmes o tę nową firmę, ona się rozkleja i zaczyna mówić o miłości do rodziny. Potem Fielder mówi współpracownikowi, że albo ona jest w pełni szczera, albo jest najbardziej manipulacyjną osobą, jaką zna świat.

„Who’s on First?” pokazuje, jak wyglądają rozmowy z Holmes

Mniej więcej w pierwszej jednej trzeciej filmu Fielder ma dość. Pyta parę, czy znają Abbotta i Costello. Nie znają. Wyszukuje na laptopie klasyczny skecz „Who’s on First?” - ten, w którym pierwszobazowy nazywa się Who i dwóch facetów przez kilka minut kręci się w kółko - i puszcza go na telewizorze.

Holmes ogląda z tym samym łagodnym uśmiechem, kołysząc na rękach niemowlę. Mówi, że jej się podobało. Pytana, co w tym śmiesznego, odpowiada, że oni się nie rozumieli. Fielder pyta, jak nazywa się pierwszobazowy. Holmes nie umie odpowiedzieć. Evans dowcip łapie od razu i tłumaczy, że ona bierze wszystko bardzo dosłownie, że po prostu „myśli inaczej”. Na końcu Holmes zaczynają łzawić oczy.

Fielder pokazał ten skecz, bo tak wyglądały ich rozmowy: jedno słowo, dwa znaczenia. Holmes tego związku nie widzi. Albo nie chce pokazać, że widzi.

Serial o sobie samej ogląda w łóżku, aż prosi, żeby go wyłączyć

Holmes mówi, że nigdy nie oglądała „The Dropout”, serialu Hulu o niej samej. Fielder go puszcza. Para siedzi w łóżku z laptopem, Fielder obok, kamera na ich twarzach. Holmes coraz bardziej się spina, w końcu płacze, prosi, żeby przestał, i sama zamyka laptop. To chwila, w której Holmes najbliżej konfrontuje się z tym, jak świat opowiada jej historię.

Drobne sceny działają kontrastem. Holmes płacze, a Fielder sztywno pyta, czy podać chusteczkę. Fielder dopytuje Evansa, czy partnerka kiedykolwiek go okłamała, a za ścianą Holmes przez telefon, ze łzami, pyta, jak często w więzieniu będzie mogła się kąpać.

Ponad 200 aparatów skanuje ją w 3D, zanim zniknie za kratami

Przed wyjazdem do więzienia, mniej więcej w jednej trzeciej filmu, Holmes staje w studiu otoczona rusztowaniem z ponad dwustoma aparatami. Skan całego ciała i twarzy ma pozwolić odtwarzać ją później w wideo, jako hologram albo przez AI, na przykład w prezentacjach nowej firmy. Holmes płacze i mówi, że ma dziwną historię z byciem przed kamerą. Boi się, co ktoś zrobi z jej wizerunkiem.

Bez spoilerów - ten skan jeszcze wraca.

4:3, zoomy 25-250 mm i trzy kamery - jak to wygląda na ekranie

Za to daję 9: kadry, zbliżenia, zoom i mimika. Tak to działa.

Na początku ekipa kręciła jedną kamerą z obiektywami anamorficznymi, w szerokim formacie. Po mniej więcej dniu to porzucili. Docelowo pracowały trzy kamery: dwie z zoomami 25-250 mm, z których jedna zawsze była na Holmes albo Evansie, a druga na Fielderze, i trzecia, bardzo szeroka, 12 mm, na cały dom. Tę obsługiwał sam Oppenheim. Ekipa liczyła siedem osób, w domu naraz najwyżej cztery, dni zdjęciowe po 16 godzin.

Efekt widać w długich rozmowach przy stole. Ujęcie zaczyna się szerzej, a w trakcie zdania obiektyw powoli dojeżdża do twarzy, aż zostają oczy i usta. Bez cięcia. Dzięki drugiej kamerze w tej samej sekundzie masz reakcję Fieldera - przy jednej kamerze trzeba by panoramować i te kilka sekund by przepadło.

Obraz ma proporcje 4:3, jak stary telewizor. W szerokim kadrze drewniany dom był pełen detali, które odciągały oko od ludzi. W kwadracie zostaje twarz. Widać pory, zmarszczki, pot i pryszcze. Nikt tego nie wygładza. Do tego w kadrze co jakiś czas wchodzi tyczka mikrofonu albo operator - film nie udaje, że kamery nie ma.

Fielder opowiadał, że Holmes patrzyła na niego tak intensywnie, że na początku odwracał wzrok. Potem postanowił patrzeć tak długo jak ona, żeby zobaczyć, co się stanie. Na ekranie to widać: dwie twarze w zbliżeniach, nikt nie odwraca wzroku, a cięcie przychodzi później, niż się spodziewasz.

Muzyka Ariego Balouziana - 25 utworów - gra jak w thrillerze Hitchcocka, nie jak w reportażu z sądu. Nawiązuje do Bernarda Herrmanna i „Zawrotu głowy”, więc zwykły dom brzmi jak miejsce zbrodni. Więcej o sprzęcie i ekipie w tekście jak nakręcono „Zobaczysz wszystko”.

Czy ten film wybiela Holmes? Widzę argumenty za i przeciw

Za tym, że jej pomaga. Świat filmu kurczy się do wynajętego domu przy plaży. Nie ma pacjentów, którzy dostali złe wyniki badań. Nie ma inwestorów, którzy stracili ponad 700 mln dolarów. Nie ma posiadłości Green Gables, w której Holmes mieszkała w czasie procesu. Są za to bajki przed snem, karmienie piersią, spacery po plaży i kobieta, której partner zabiera z rąk miskę z jajkami. Trudno nie zacząć jej współczuć, a współczucie to dokładnie to, czego potrzebuje ktoś, kto zabiega o skrócenie kary.

Za tym, że ją obnaża. Holmes mówi do kamery, że nigdy w życiu nie skłamała, a trudno w to uwierzyć komukolwiek, kto zna wyrok. Nie umie powiedzieć, jak się nazywa pierwszobazowy w skeczu, który zrozumiałby dziesięciolatek. Przy urządzeniu na stole ucieka w słowo „może”. Fielder ani razu nie mówi, że jest niewinna, a jego pytanie o oszukanie inwestorów i pacjentów pada wprost. Film nie potrzebuje biegłych ani archiwów, bo jej zaprzeczenia widać w zbliżeniu twarzy.

Moje zdanie. Ten film nie rozstrzyga, czy Holmes kłamie, i nie próbuje. Pokazuje, jak ona mówi, gdy ktoś siedzi naprzeciwko przez 34 dni. Wyrok i oddalona w lutym 2025 roku apelacja nadal obowiązują.

„The Inventor”, „The Dropout” i „Zła krew” opowiadały o niej. Tu mówi ona

Tamte tytuły mówią, co się stało w Theranos. Ten pokazuje kobietę, która twierdzi, że nic złego się nie stało. „The Inventor” kończy się na upadku firmy, a „The Dropout” wyszedł w marcu 2022 roku, zanim Holmes usłyszała karę. Tutaj startujesz 34 dni przed więzieniem. Gdzie obejrzeć te tytuły w Polsce, zbieram w tekście filmy i seriale o Theranos.

Dla kogo to jest, a kto się wynudzi

Pójdź, jeśli:

• znasz „Próbę generalną” albo „Złoty dotyk Nathana”;
• śledziłeś sprawę Theranos albo widziałeś „Zepsutą krew” - zobaczysz prawdziwą osobę po drugiej stronie tej historii;
• robisz filmy, wideo albo rolki i chcesz zobaczyć, ile da się wyciągnąć z samych twarzy i zoomu;

Odpuść, jeśli:

• chcesz klasycznego dokumentu z narratorem, osią czasu i ekspertami - tu nie ma ani jednej gadającej głowy;
• męczą Cię rozmowy, które długo kręcą się wokół jednego słowa, jak „może” przy urządzeniu na stole;
• potrzebujesz na końcu jasnego werdyktu, czy Holmes kłamie.

Trzy lekcje dla każdego, kto robi film z AI

Moje wnioski, nie metoda twórców - oni kręcili prawdziwymi kamerami.

1. Generuj słuchającego, nie tylko mówiącego. Jedna z trzech kamer cały czas pilnowała Fieldera, i najlepsze momenty to jego reakcje w słuchawkach. Generatory domyślnie robią ujęcie osoby, która mówi. Do każdej ważnej kwestii zrób osobny klip drugiej postaci, która tylko słucha, i tnij na niego w połowie zdania.
2. Dojazd zoomem zamiast cięcia na zbliżenie. Długie rozmowy przy stole zaczynają się szerzej i kończą na oczach, bez cięcia, bo zoom 25-250 mm pozwala zmienić plan w trakcie zdania. W prompcie opisz ruch obiektywu, nie kadr: 4:3, slow optical zoom-in from wide shot of a kitchen to extreme close-up of a woman's eyes, 250mm telephoto compression, documentary, locked tripod, no cut.
3. Zostaw w kadrze ekipę. Tyczka mikrofonu i operator wchodzący w kadr to w tym filmie dowód, że nic nie jest ustawione. Wygenerowane „dokumenty” wyglądają sztucznie, bo są za czyste. Dopisz boom microphone visible at top of frame, camera operator partially in shot i zostaw ślady pracy.

Moja ocena: 9/10

Werdykt: czegoś takiego w życiu chyba nie widziałem. Dokument, który zamiast tłumaczyć aferę Theranos, sadza Cię naprzeciwko twarzy Elizabeth Holmes na 34 dni. Bardzo warto, najlepiej w kinie.

Plusy

• Kadry 4:3 i zbliżenia - pory, pot i łzy Holmes są widoczne z kilkunastu centymetrów.
• Zoom 25-250 mm, który w trakcie rozmowy dojeżdża z planu ogólnego do samych oczu bez jednego cięcia.
• Mimika: uśmiech Holmes przy „zawsze jestem szczera” i reakcje Fieldera w słuchawkach mówią więcej niż dialogi.
• Sceny, których nie da się wymyślić: miska z jajkami, „Who’s on First?”, skan 3D w klatce z ponad 200 aparatów.

Minusy

• Trochę za długi: 2 h 54 min. Najbardziej dłuży się pierwsza połowa w Del Mar, gdzie kolejne rundy rozmów o prawdzie i kłamstwie wracają w podobnej formie, zanim film naprawdę ruszy.

Dlaczego 9: za sposób kręcenia. Punkt mniej za długość.

Wszystkie dane o filmie, ekipie, premierze i wynikach zbieram w hubie Zobaczysz wszystko.

Najczęstsze pytania

Czy warto iść na „Zobaczysz wszystko”?

Moim zdaniem bardzo warto - daję 9/10. To prawie trzy godziny rozmów i zbliżeń twarzy w jednym domu, bez narratora i ekspertów. Jeśli chcesz klasycznego dokumentu z faktami o Theranos, możesz się rozczarować.

Ile trwa „Zobaczysz wszystko”?

174 minuty, czyli 2 godziny 54 minuty. Holmes trafia do więzienia mniej więcej w połowie.