Okulary i wisiorki AI słuchają rozmów. W Kalifornii użytkownik może zapłacić 5000 dolarów za każde naruszenie

👁 122 przeczytań

Okulary, zegarki i przypinane urządzenia AI potrafią zamieniać rozmowy w notatki, ale ich użytkownik może odpowiadać za naruszenie prywatności. CNBC opisało 18 października 2026 roku spór o to, czy analizowanie mowy bez zachowania nagrania również może oznaczać niedozwolone przechwycenie komunikacji. W Polsce kluczowe jest między innymi to, czy nagrywający uczestniczy w rozmowie.

Obietnica jest kusząca: asystent zapamięta ustalenia, kiedy człowiek zajmie się rozmówcą. Problem zaczyna się wtedy, gdy ten rozmówca nie wie, że jego słowa właśnie stają się materiałem dla programu. Prywatny notatnik noszony na nadgarstku może zawierać także cudze informacje.

Brak pliku audio nie kończy sprawy

W oryginalnej relacji CNBC pojawiają się okulary Meta, zegarki Apple i urządzenia startupów, w tym wisiorki. Nie wszystkie mają identyczne funkcje ani działają stale. Wspólny problem dotyczy przechwytywania otoczenia przez sprzęt, który wygląda jak zwykły dodatek.

Amazon podaje cenę Bee Frontier wynoszącą 74,99 USD; zapowiedziany Bee Eclipse ma kosztować od 99,99 USD. Firma deklaruje przetwarzanie dźwięku na bieżąco i usuwanie go po analizie. Pozostają jednak transkrypcje oraz podsumowania. Według Amazonu są chronione, a użytkownik kontroluje ich udostępnianie. To opis zabezpieczeń producenta, nie rozstrzygnięcie legalności każdej rozmowy.

Prawnicy cytowani przez CNBC zwracają uwagę na szerokie definicje przechwycenia komunikacji w Massachusetts i New Hampshire. Ich zdaniem odebranie wypowiedzi i wydobycie jej znaczenia może podlegać przepisom nawet bez trwałego nagrania. To interpretacje dotyczące nowej technologii, a nie informacja o wyroku zakazującym wszystkich takich urządzeń.

Nie ma jednej amerykańskiej reguły. Reporters Committee for Freedom of the Press wskazuje około 11 stanów, w których zasadniczo wymagana jest zgoda wszystkich uczestników, między innymi Kalifornię, Florydę i Illinois. Inne mają reguły mieszane. Znaczenie mają rodzaj rozmowy, oczekiwanie prywatności i ustawowe wyjątki; popularne uproszczenie o kilkunastu stanach nie zastępuje sprawdzenia konkretnego prawa.

W Kalifornii § 637.2 kodeksu karnego przewiduje roszczenie cywilne przeciwko osobie naruszającej odpowiednie przepisy: wyższą z kwot 5000 USD za naruszenie albo trzykrotność rzeczywistej szkody. Ustawa nie uzależnia wniesienia takiego powództwa od wykazania rzeczywistej straty. To nie automatyczny mandat za noszenie okularów, lecz możliwa odpowiedzialność także ich użytkownika.

W Polsce własna rozmowa to inna sytuacja niż podsłuch

Art. 267 § 3 Kodeksu karnego dotyczy używania urządzenia lub oprogramowania w celu uzyskania informacji, do której dana osoba nie jest uprawniona. Nie trzeba mieć profesjonalnej aparatury: znaczenie ma sposób użycia sprzętu i cel działania.

Potajemne nagrywanie rozmowy, w której samemu się uczestniczy i której treść jest do nagrywającego kierowana, co do zasady nie realizuje tej przesłanki. Nie oznacza to jednak dowolności późniejszego wykorzystania materiału. Ochrona prywatności, tajemnice prawnie chronione i zasady przetwarzania danych pozostają odrębnymi kwestiami.

Inaczej wygląda pozostawienie aktywnego urządzenia w gabinecie po wyjściu albo celowe zbieranie cudzej rozmowy zza drzwi. Jeżeli chodzi o informacje nieprzeznaczone dla użytkownika, może wchodzić w grę art. 267. Przewiduje on grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat. Sam przypadkowy dźwięk w tle nie pozwala jeszcze automatycznie stwierdzić przestępstwa; trzeba ocenić okoliczności i wymagany przez przepis cel.

RODO i wizerunek dotyczą różnych etapów

Rozpoznawalny głos, twarz lub treść pozwalająca ustalić tożsamość mogą być danymi osobowymi. RODO obejmuje również przetwarzanie, które nie kończy się zapisaniem pliku audio. Wyjątek dla czynności czysto osobistych lub domowych istnieje, ale UODO podkreśla jego wąski zakres. Prywatny zakup urządzenia nie oznacza, że każde jego użycie jest prywatne.

Przy zastosowaniu zawodowym trzeba ustalić podstawę i cel przetwarzania, zakres danych, czas przechowywania oraz sposób poinformowania osób. Zgoda nie jest jedyną możliwą podstawą, lecz samo zaakceptowanie regulaminu aplikacji przez właściciela nie załatwia sytuacji innych ludzi. Dane o zdrowiu podlegają dodatkowej ochronie.

Art. 81 prawa autorskiego reguluje z kolei rozpowszechnianie wizerunku. Zasadą jest zezwolenie osoby przedstawionej, z wyjątkami wskazanymi w ustawie, na przykład dla osoby będącej jedynie szczegółem zgromadzenia. Przepis nie ustanawia ogólnego zakazu każdego naciśnięcia przycisku kamery. Zarazem legalność wykonania ujęcia i legalność opublikowania go to osobne oceny.

Co to znaczy dla Polaka w pracy, szkole i u lekarza

Z tych przepisów nie wynika ogólny zakaz samego noszenia okularów z AI. Ocenia się ich funkcje, sposób użycia oraz zasady obowiązujące w danym miejscu. Praktyczne rozróżnienie wygląda następująco:

• W pracy: przed uruchomieniem notatek trzeba sprawdzić zasady ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorstwa. Udział w spotkaniu nie oznacza upoważnienia do przesłania jego treści do prywatnej usługi AI.
• W szkole: należy uwzględnić statut, zasady używania urządzeń i ochronę uczniów. Zgoda nauczyciela na własne notatki nie jest zgodą wszystkich osób na rejestrowanie i rozpowszechnianie ich wizerunku.
• U lekarza: własna konsultacja różni się od rozmów innych pacjentów. Warto jawnie uzgodnić sposób sporządzenia notatek, ograniczyć nagranie do swojej wizyty i sprawdzić, dokąd trafią informacje medyczne.

Wygodna pamięć elektroniczna nie usuwa granic cudzej prywatności. Najważniejsza decyzja zapada przed włączeniem nasłuchu: czy użytkownik ma prawo zbierać te informacje i przekazać je wybranej usłudze.

Źródła

• CNBC: Always on, always listening: New AI devices are pushing legal limits and could put users in jeopardy, 18.10.2026
• Amazon: Amazon introduces 2 new AI products from Bee: Bee Frontier and Bee Eclipse, b.d., dostęp 19.10.2026
• RCFP: Introduction to the Reporter’s Recording Guide, b.d., dostęp 19.10.2026
• California Legislature: AB 1671, rozdział 855, § 637.2, 30.09.2016
• ISAP: Kodeks karny, tekst jednolity, Dz.U. 2025 poz. 383, 06.03.2025
• ELI, Kancelaria Sejmu: Kodeks karny, art. 267, 06.03.2025
• EUR-Lex: RODO, art. 2, 4, 5, 6, 9 i 13, 27.04.2016
• UODO: wyjaśnienia dotyczące administratora i wyjątku osobistego lub domowego, b.d., dostęp 19.10.2026
• ISAP: Prawo autorskie i prawa pokrewne, art. 81, tekst jednolity, 06.12.2024