MFW ostrzega: krach akcji spółek AI może zachwiać globalnym systemem finansowym

Ten news ukazał się 1 godzina po komunikacie źródła.

👁 123 przeczytań

Międzynarodowy Fundusz Walutowy ostrzegł w opublikowanym właśnie raporcie Global Financial Stability Report, że krach wycen spółek AI mógłby wywołać globalne turbulencje na rynkach finansowych i zaliczył go do trzech najpoważniejszych zagrożeń w najbliższym czasie. Fundusz publikuje ten raport dwa razy w roku, a tegoroczna edycja październikowa jest wyjątkowo niepokojąca w tonie.

Siedem spółek rządzi indeksem

Żeby zrozumieć skalę problemu, wystarczy spojrzeć na liczby. Tak zwana „wspaniała siódemka” - Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia i Tesla - odpowiada dziś za ponad 35% indeksu S&P 500. Jeszcze dekadę temu te same spółki stanowiły zaledwie 12% tego samego indeksu. Ich łączna kapitalizacja rynkowa wzrosła o ponad 50% w ciągu ostatnich dwóch lat. MFW jasno nazywa to, co widać gołym okiem: taka koncentracja oznacza, że korekta w jednym sektorze może błyskawicznie rozlać się na cały rynek akcji, a stamtąd - na gospodarkę realną.

Fundusz używa sformułowania, które trudno zbagatelizować: „konsekwencje korekty wycen AI mogą być globalne”. Jednocześnie zaznacza, że poza USA największa ekspozycja dotyczy rynków azjatyckich. Strefa euro i Wielka Brytania są nieco bardziej izolowane - ale tylko do momentu, gdy weźmiemy pod uwagę europejskich inwestorów z portfelami zaangażowanymi w USA. A takich jest całe mnóstwo.

Dług, dźwignia i cyrkularne finansowanie

Samo przewartościowanie akcji to tylko część problemu. MFW zwraca szczególną uwagę na rosnące zadłużenie, które podtrzymuje obecny boom i jednocześnie może drastycznie wzmocnić skutki ewentualnej korekty. Fundusz wskazuje trzy nakładające się na siebie źródła dźwigni finansowej: zadłużenie samych spółek technologicznych zaciągane na inwestycje w infrastrukturę, zaangażowanie funduszy hedgingowych w sektor AI oraz - co szczególnie niepokojące - pożyczki zaciągane przez indywidualnych inwestorów, by spekulować na akcjach spółek AI. Każde z tych zjawisk osobno byłoby powodem do umiarkowanego niepokoju. Razem tworzą mieszankę, która - według MFW - może wywołać „wymuszoną wyprzedaż i gwałtowne skoki zmienności na rynkach akcji” w razie kryzysu.

Raport wskazuje też na zjawisko, które MFW nazywa „cyrkularnymi aranżacjami finansowymi” - powiązania kapitałowe między silniejszymi a słabszymi firmami z tego samego sektora AI. W ciągu zaledwie trzech ostatnich lat hiperscalerzy - Amazon Web Services, Google, Meta i Oracle - przeprowadzili transakcje ze słabszymi partnerami z sektora AI o łącznej wartości 300 mld USD, uzupełnione o 650 mld USD w długu. To gigantyczna sieć wzajemnych zobowiązań, która w normalnych warunkach podtrzymuje wzrost, ale w razie kłopotów może działać jak mechanizm przenoszenia zarazy z jednej spółki na drugą.

Hiperscalerzy inwestują za dużo?

Szczególnie interesujący fragment raportu dotyczy pytania, czy obecna skala inwestycji w infrastrukturę AI jest w ogóle uzasadniona ekonomicznie. MFW pisze wprost o „rosnących dowodach” na to, że skuteczne wdrożenie AI „może nie wymagać inwestycji na masową skalę realizowaną przez firmy hiperscalerów” i że „potencjalne korzyści ekonomiczne mogą być mniejsze, niż oczekiwano”. To zdanie, przeczytane w kontekście korporacyjnych zapowiedzi kolejnych dziesiątek miliardów dolarów przeznaczonych na centra danych, brzmi jak zimny prysznic.

Hiperscalerzy to firmy budujące fundamentalną infrastrukturę dla AI - przede wszystkim ogromne centra danych pochłaniające gigantyczne ilości energii i kapitału. Jeśli okazałoby się, że modele AI można wdrażać efektywnie przy znacznie mniejszych nakładach - czego zapowiedzią były m.in. doniesienia o modelach trenowanych za ułamek dotychczasowych kosztów - część tych inwestycji po prostu nie zwróci się zgodnie z planem. A to właśnie taki scenariusz MFW traktuje jako realny wyzwalacz korekty: „Słabsze lub mniej trwałe inwestycje i rentowność w AI mogą wywołać korektę cen aktywów powiązanych z AI, potęgowaną rosnącą dźwignią, skoncentrowanymi ekspozycjami i cyrkularnymi aranżacjami finansowymi”.

Trzy zagrożenia naraz

MFW nie ogranicza się do samego AI. Krach wycen spółek z sektora to jedno z trzech „istotnych zagrożeń bliskiego horyzontu”, które fundusz wymienił w raporcie. Pozostałe dwa to rosnące koszty obsługi zadłużenia rządowego oraz ryzyko poważnego cyberataku wymierzonego w infrastrukturę finansową. MFW określił tę trójkę mianem „wiarygodnych krótkoterminowych katalizatorów gwałtownego zaostrzenia warunków finansowych i zawirowań rynkowych”.

To zestawienie jest samo w sobie wymowne. Wysoki poziom zadłużenia rządów wielu krajów sprawia, że rządy mają mniejsze pole manewru, by reagować na wstrząsy. Ewentualny cyberatak na kluczowe węzły systemu finansowego - banki centralne, giełdy, systemy rozliczeniowe - mógłby uruchomić lawinę. A na to wszystko nakłada się ryzyko AI-bańki, której pęknięcie wzmocniłoby każdy inny wstrząs.

Dla polskiego inwestora indywidualnego czy zarządzającego portfelem w instytucji finansowej ten raport niesie jeden klarowny komunikat: polska giełda i oszczędności ulokowane w funduszach z ekspozycją na spółki technologiczne są pośrednio wplecione w tę samą sieć zależności. Nawet jeśli GPW jest rynkiem stosunkowo odizolowanym, globalne zaostrzenie warunków finansowych - droższy kredyt, ucieczka od ryzyka, słabsza koniunktura - uderza we wszystkich.

MFW nie mówi, że krach jest pewny. Mówi, że jest możliwy - i że system finansowy jest na niego mniej odporny, niż mogłoby się wydawać.