610 kilometrów taśmy kontra AI. Dlaczego „Odyseję” Nolana trzeba zobaczyć w IMAX

👁 2,269 przeczytań

W piątek 17 lipca do kin wchodzi „Odyseja” Christophera Nolana - najdroższy film w jego karierze (250 mln dolarów) i pierwszy pełnometrażowy blockbuster w historii nakręcony w całości kamerami IMAX na taśmie. A dokładnie dziś, cztery dni przed premierą, Euronews publikuje rozmowę, w której Nolan mówi o generatywnej AI rzeczy, które na blogu o sztucznej inteligencji wypada potraktować poważnie. Bo „Odyseja” to nie tylko Homer za ćwierć miliarda. To jeden z najgłośniejszych filmowych gestów wobec AI ostatnich lat - wykuty nie w tweetach, tylko w 610 kilometrach celuloidu.

Szukasz konkretów o seansie? W osobnym tekście sprawdzam, w których kinach w Polsce Odyseja gra w IMAX i czy dopłata się opłaca.

Jeśli szukasz praktycznej odpowiedzi, czy dopłacać do IMAX-u i gdzie w Polsce obejrzeć „Odyseję” w tym formacie, napisałem o tym osobno: Odyseja: IMAX, 4DX czy zwykła sala. Ten tekst jest o czymś innym: o tym, jak ten film powstał i co Nolan ma do powiedzenia o AI.

Dlaczego blog o AI pisze o filmie

Bo „Odyseja” stoi po drugiej stronie sporu, który od miesięcy toczy się w całej branży AI. Kiedy OpenAI pokazuje kolejne wersje generatywnego wideo, a studia procesują się z twórcami modeli o prawa autorskie, Nolan robi coś odwrotnego: wraca do najbardziej fizycznego, analogowego i nieskalowalnego sposobu robienia obrazu, jaki istnieje. I stawia tezę, że właśnie tego chce widownia - zwłaszcza ta najmłodsza.

„Tyle energii włożono we wprowadzanie AI, ale spójrzcie na reakcję tego pokolenia: oni ją całkowicie odrzucają” („So much energy has been expended on bringing in AI, but if you look at that generation’s reaction, they’re utterly rejecting it”) - Christopher Nolan o pokoleniu Z, wywiad dla The Telegraph cytowany przez Euronews, 13.07.2026.

O swoich dzieciach mówi, że ich „osąd AI slopu jest natychmiastowy i surowy”, bo wyrosły w internecie i rozpoznają syntetyczną papkę na pierwszy rzut oka. I dodaje zdanie, które brzmi jak motto całej produkcji: „Po latach pchania się w mocno wirtualne środowiska widzimy odnowione zainteresowanie bardziej namacalnymi, bardziej realnymi formami opowiadania”.

Kamera, której nie było

Żeby nakręcić cały film w IMAX, Nolan potrzebował sprzętu, który nie istniał. Dotychczasowe kamery IMAX były tak głośne, że nadawały się głównie do scen akcji - dialogi dogrywano lub kręcono na innych formatach. Na potrzeby „Odysei” IMAX zbudował więc nową kamerę o nazwie Keighley: cichszą, wydajniejszą i po raz pierwszy w historii formatu wyposażoną w cyfrowy ekran LCD pokazujący operatorowi temperaturę, napięcie i pozostały czas taśmy.

Skala tego przedsięwzięcia jest absurdalna w najlepszym sensie. Taśma 70 mm z 15 perforacjami na klatkę przesuwa się przez kamerę z prędkością 5,6 stopy na sekundę - to 360 perforacji w każdej sekundzie zdjęcia. Do scen dialogowych kamery chowano w wyciszających obudowach typu „blimp”, ważących ponad 140 kilogramów. Tom Holland przyznał, że pomogły „ogromnie”. Anne Hathaway, z typową szczerością: kamera „nadal jest głośna”.

„To najwyższej jakości format obrazowania, jaki kiedykolwiek wymyślono. Nic z nim nie konkuruje” („That’s the highest quality imaging format that’s ever been devised. There’s nothing that competes with it”) - Christopher Nolan w programie „60 Minutes” CBS.

Przez 91 dni zdjęciowych - od Maroka przez Grecję, Sycylię, Islandię i Szkocję po Maltę - ekipa naświetliła ponad 2 miliony stóp taśmy IMAX, czyli około 610 kilometrów. Negatyw wywoływało laboratorium FotoKem w Burbank, a według CBS obraz z taśmy IMAX niesie do trzech razy więcej informacji niż zapis z kamer cyfrowych. W obsadzie: Matt Damon jako Odyseusz, Tom Holland jako Telemach, Anne Hathaway jako Penelopa, Zendaya jako Atena, Robert Pattinson jako Antinous i Charlize Theron jako nimfa Kalipso. Całość trwa prawie trzy godziny.

Bilety jak na Taylor Swift

Rok temu, 17 lipca 2025, ruszyła przedsprzedaż biletów na seanse IMAX 70 mm - dokładnie 365 dni przed premierą, co samo w sobie było bez precedensu. Efekt? Według Wirtualnej Polski 95 procent miejsc zniknęło w pierwszą godzinę, a bilety odsprzedawano po 200 dolarów. Kolejki online porównywano do trasy „The Eras Tour” Taylor Swift, a IMDb uznało „Odyseję” za najbardziej wyczekiwany film 2026 roku.

Apetyt podkręcił zwiastun: pierwszy trailer zdobył 121,4 miliona wyświetleń w 24 godziny - ponad dwa razy więcej niż „Oppenheimer” (50 mln) i najlepszy wynik Universala w całym 2025 roku. Co ciekawe, największy kawałek tortu zgarnął TikTok (27 procent odsłon) - platforma pokolenia, które według Nolana „odrzuca AI slop”, ustawiła się w kolejce po najbardziej analogowy film dekady.

IMAX IMAX-owi nierówny - co wybrać w Polsce

Tu zaczyna się część praktyczna, bo „IMAX” to w praktyce trzy różne doświadczenia:

Wnioski dla polskiego widza są brutalnie proste. Po pierwsze: seansu z taśmy 70 mm w Polsce nie zobaczysz - żadne kino w kraju nie ma takiego projektora, najbliższy stoi w Pradze. Po drugie: jeśli chcesz być najbliżej wizji Nolana, najlepsze opcje w kraju to IMAX with Laser w Łodzi (Manufaktura) albo Krakowie (Zakopianka) - tylko te dwie sale pokażą więcej obrazu niż standardowy ekran. Warszawski IMAX na Sadybie to solidny IMAX cyfrowy: wciąż ogromny ekran i potężny dźwięk, ale bez pełnej klatki 1.43:1. Po trzecie: „Odyseja” gra w Polsce także w 4DX i zwykłych salach laserowych, ale rekomendacja jest jednoznaczna - ten film powstał dla dużego formatu, a bilety na weekend otwarcia znikają szybko.

Nolan kontra AI: od „momentu Oppenheimera” do „AI slopu”

Stosunek Nolana do sztucznej inteligencji nie wziął się znikąd. Już w lipcu 2023, na panelu po pokazie „Oppenheimera”, mówił: „Kiedy rozmawiam z czołowymi badaczami AI, oni dosłownie nazywają to - właśnie teraz - swoim momentem Oppenheimera”. I dorzucał scenariusz, który do dziś brzmi jak ostrzeżenie: systemy AI trafią do infrastruktury obronnej, w tym do broni jądrowej - „przerażająca możliwość”. Jego recepta była wtedy i jest dziś taka sama: „Musimy rozliczać ludzi z tego, co robią z narzędziami, które mają”.

Wypowiedzi padły w środku podwójnego strajku Hollywood - scenarzystów WGA i aktorów SAG-AFTRA - w którym zakaz pisania i przerabiania scenariuszy przez AI był jednym z głównych żądań. Trzy lata później kontekst jest jeszcze gorętszy: w czerwcu 2025 Disney, NBCUniversal i DreamWorks pozwały Midjourney, nazywając generator w pozwie „bezdenną otchłanią plagiatu”, a wygenerowana przez AI „aktorka” Tilly Norwood doczekała się oficjalnego komunikatu SAG-AFTRA, że związek „nie uważa jej za aktorkę”, i fali sprzeciwu gwiazd od Emily Blunt po Natashę Lyonne.

Na tym tle „Odyseja” nie jest nostalgicznym kaprysem, tylko zakładem o przyszłość: że w świecie, w którym każdy obraz może być syntetyczny, największą wartością staje się obraz, który syntetyczny być nie może. To paradoks wart zapamiętania: im tańsza i bardziej wszechobecna staje się generatywna AI, tym wyżej rynek wycenia to, czego podrobić się nie da.

Werdykt: jak to obejrzeć

Jeżeli masz w zasięgu Łódź albo Kraków - celuj w IMAX with Laser, to najbliższe pełnej wizji Nolana doświadczenie dostępne w Polsce. W Warszawie, Poznaniu, Katowicach i Wrocławiu IMAX cyfrowy nadal bije zwykłą salę na głowę. A jeśli planujesz wakacyjny wypad do Pragi, Londynu czy Brukseli - seans z taśmy 70 mm to jedna z ostatnich okazji, żeby zobaczyć, jak wygląda szczyt analogowej technologii obrazu, zanim opowieść o niej przejmą muzea. Homer czekał na ten film prawie trzy tysiące lat. Ty musisz wytrzymać już tylko do piątku.

Wszystkie liczby, daty i cytaty w tym tekście zweryfikowałem 13.07.2026 w podlinkowanych źródłach.

Pytania czytelników

czy warto zobaczyć Odyseję Nolana w IMAX zamiast zwykłego kina?

Tak, różnica jest znacząca. Film nakręcono w całości kamerami IMAX na taśmie 70 mm, więc projekcja IMAX pokazuje więcej obrazu i wyższą jakość niż standardowe kino. W Polsce najlepsze opcje to IMAX with Laser w Łodzi (Cinema City Manufaktura) lub Krakowie (Zakopianka) - tylko te sale wyświetlą pełną klatkę 1.43:1, czyli obraz niemal wypełniający całe pole widzenia. Zwykły IMAX cyfrowy (np. Warszawa Sadybia) to wciąż duży ekran i mocny dźwięk, ale bez pełnego formatu klatki.

jaki jest najlepszy format seansu Odysei Nolana w Polsce?

Najlepszy dostępny w Polsce format to IMAX with Laser - kina Cinema City Manufaktura w Łodzi i Zakopianka w Krakowie. Seansów z oryginalnej taśmy 70 mm w Polsce nie zobaczysz, bo żadne polskie kino nie ma odpowiedniego projektora - najbliższy jest w Pradze. Standardowy IMAX cyfrowy (2K, proporcje 1.90:1) dostępny jest w kilku miastach i też jest lepszy niż zwykłe kino, ale to nie to samo co Laser.

czym różni się IMAX 70mm od IMAX cyfrowego przy Odysei?

IMAX 70 mm to projekcja z fizycznej taśmy filmowej o rozdzielczości szacowanej na ok. 12 000 linii i proporcjach 1.43:1 - obraz według CBS niesie do trzech razy więcej informacji niż zapis cyfrowy. IMAX cyfrowy używa projektorów 2K i wyświetla obraz w proporcjach 1.90:1, czyli z czarnymi paskami tam, gdzie taśma pokazuje pełną klatkę. Różnica jest widoczna gołym okiem, szczególnie w filmie nakręconym specjalnie pod ten format.

gdzie obejrzeć Odyseję Nolana w IMAX w Polsce?

W Polsce nie ma kina z projektorem IMAX 70 mm na taśmie - najbliższy stoi w Pradze. Najlepszą dostępną opcją są sale IMAX with Laser: Cinema City Manufaktura w Łodzi i Zakopianka w Krakowie - tylko one wyświetlą obraz w pełnym formacie 1.43:1, najbliższym wizji Nolana. W Warszawie (Sadyba), Poznaniu, Katowicach i Wrocławiu działa IMAX cyfrowy z projektorami 2K - duży ekran i dobry dźwięk, ale bez pełnej klatki.

czym różni się IMAX 70mm od zwykłego IMAX?

IMAX 70 mm to projekcja z fizycznej taśmy filmowej o klatce 69,6 x 48,5 mm, dającej szacunkowo ok. 12 000 linii rozdzielczości i proporcje 1.43:1 - obraz niemal kwadratowy, wypełniający całe pole widzenia. Zwykły IMAX cyfrowy używa projektorów 2K (postrzegana ostrość ok. 2,9K) i węższych proporcji 1.90:1. Pośrodku jest IMAX with Laser - dwa projektory 4K potrafiące wyświetlić pełne 1.43:1, dostępne w Polsce w Łodzi i Krakowie.

dlaczego Odyseja Nolana jest kręcona na taśmie IMAX a nie cyfrowo?

Nolan celowo wybrał najbardziej analogowy format jako kontrę wobec ekspansji generatywnej AI w filmie. Według niego młode pokolenie natychmiast rozpoznaje i odrzuca syntetyczne, cyfrowe treści, a widzowie szukają namacalnych, realnych form opowiadania. Taśma IMAX niesie do trzech razy więcej informacji niż zapis cyfrowy. Na potrzeby filmu zbudowano nawet nową, cichszą kamerę IMAX o nazwie Keighley, bo żadna istniejąca nie nadawała się do kręcenia dialogów.

kiedy premiera Odysei Nolana w kinach?

Odyseja Christophera Nolana wchodzi do kin 17 lipca 2026 roku. Film trwa prawie trzy godziny. W obsadzie są Matt Damon jako Odyseusz, Tom Holland jako Telemach, Anne Hathaway jako Penelopa, Zendaya jako Atena, Robert Pattinson jako Antinous i Charlize Theron jako nimfa Kalipso.

co to jest IMAX 70mm i czym różni się od zwykłego IMAX?

IMAX 70 mm to projekcja z fizycznej taśmy filmowej o klatce 69,6 x 48,5 mm, dająca szacunkowo ok. 12 000 linii rozdzielczości - według CBS trzy razy więcej informacji niż kamery cyfrowe. Proporcje obrazu wynoszą 1.43:1, co wypełnia niemal całe pole widzenia. Zwykły IMAX cyfrowy używa projektorów 2K i wyświetla obraz w proporcjach 1.90:1. Odyseję na taśmie zobaczyć można tylko w ok. 45 kinach na świecie, m.in. w Pradze i Londynie.

dlaczego Odyseja Nolana jest wyjątkowa technicznie?

Odyseja jest pierwszym pełnometrażowym blockbusterem nakręconym w całości kamerami IMAX na taśmie fizycznej. Na potrzeby produkcji firma IMAX stworzyła nową, cichszą kamerę o nazwie Keighley, bo dotychczasowy sprzęt był zbyt głośny do scen dialogowych. Przez 91 dni zdjęciowych ekipa naświetliła ponad 2 miliony stóp taśmy, czyli około 610 kilometrów. Zdjęcia powstawały w Maroku, Grecji, na Sycylii, Islandii, w Szkocji i na Malcie.

czym różni się kamera IMAX od zwykłej kamery filmowej?

Kamera IMAX używa taśmy 70 mm z 15 perforacjami na klatkę, a obraz przesuwa się poziomo przez aparat z prędkością 5,6 stopy na sekundę. To daje klatkę o wymiarach 69,6 x 48,5 mm - wielokrotnie większą niż w standardowym kinie. Efektem są proporcje 1.43:1 (prawie kwadrat), które wypełniają niemal całe pole widzenia widza. Według CBS obraz z taśmy IMAX niesie do trzech razy więcej informacji niż zapis z kamer cyfrowych. Tradycyjne kamery IMAX były jednak bardzo głośne, co ograniczało ich użycie do scen akcji.

gdzie w Polsce można obejrzeć film w prawdziwym IMAX?

W Polsce działają dwa typy sal IMAX. IMAX with Laser - najbliższy oryginalnemu formatowi - znajdziesz w Cinema City Manufaktura w Łodzi i Cinema City Zakopianka w Krakowie. To jedyne polskie sale wyświetlające pełne proporcje 1.43:1. IMAX cyfrowy (dwa projektory 2K) dostępny jest m.in. w Warszawie (Sadyba), Poznaniu, Katowicach i Wrocławiu. Seansu z fizycznej taśmy 70 mm w Polsce nie zobaczysz - najbliższy projektor stoi w Pradze.

czy kamera IMAX nagrywa cyfrowo czy na taśmę?

Klasyczne kamery IMAX nagrywają na fizyczną taśmę 70 mm - to format analogowy, a nie cyfrowy. Na potrzeby filmu 'Odyseja’ Nolana firma IMAX zbudowała nową kamerę o nazwie Keighley, która jako pierwsza w historii formatu wyposażona jest w cyfrowy ekran LCD pokazujący operatorowi temperaturę, napięcie i pozostały czas taśmy. Sam obraz nadal rejestrowany jest na taśmie - po zakończeniu zdjęć naświetlony negatyw trzeba wywołać w laboratorium. W tym przypadku robiło to laboratorium FotoKem w Burbank w Kalifornii.

kiedy premiera Odysei Nolana?

Odyseja Christophera Nolana wchodzi do kin 17 lipca 2026 roku. Przedsprzedaż biletów na seanse IMAX 70 mm ruszyła rok wcześniej - 17 lipca 2025 - i według doniesień 95 procent miejsc znikło w ciągu pierwszej godziny. Film trwa prawie trzy godziny.

obsada Odysei Nolana - kto gra Odyseusza?

W roli Odyseusza wystąpił Matt Damon. Tom Holland gra Telemacha, Anne Hathaway wciela się w Penelopę, Zendaya w Atenę, Robert Pattinson w Antinousa, a Charlize Theron w nimfę Kalipso. Film jest adaptacją Homera i kosztował 250 milionów dolarów, co czyni go najdroższą produkcją w karierze Nolana.

jaką kamerą kręcono Odyseję Nolana?

„Odyseja” Nolana to pierwszy pełnometrażowy film nakręcony w całości kamerami IMAX na taśmie 70 mm z 15 perforacjami na klatkę. Na potrzeby produkcji IMAX zbudował nową kamerę o nazwie Keighley - cichszą od poprzednich modeli i wyposażoną w cyfrowy ekran LCD. Do scen dialogowych kamery chowano w wyciszających obudowach ważących ponad 140 kilogramów. Przez 91 dni zdjęciowych ekipa naświetliła ponad 2 miliony stóp taśmy, czyli około 610 kilometrów celuloidu.

czy Odyseję Nolana można zobaczyć w IMAX w Polsce?

W Polsce nie zobaczysz seansów z taśmy 70 mm - żadne krajowe kino nie ma takiego projektora, najbliższy stoi w Pradze. Najlepsze dostępne opcje to IMAX with Laser w Cinema City Manufaktura w Łodzi oraz Zakopianka w Krakowie - tylko te sale wyświetlają pełną klatkę 1.43:1 zbliżoną do wizji Nolana. IMAX cyfrowy dostępny jest m.in. w Warszawie, Poznaniu, Katowicach i Wrocławiu, ale bez pełnego formatu obrazu.

Czy Odyseję Nolana warto zobaczyć w IMAX?

Tak, ale wybór sali ma znaczenie. Film nakręcono w całości kamerami IMAX na taśmie 70 mm, co oznacza obraz w proporcjach 1.43:1 - prawie kwadratowy, wypełniający całe pole widzenia. W Polsce taśmy 70 mm nie zobaczysz w żadnym kinie, ale najbliżej oryginału będzie IMAX with Laser w Łodzi (Manufaktura) lub Krakowie (Zakopianka). Standardowy IMAX cyfrowy, np. w Warszawie na Sadybie, to wciąż duży ekran i dobry dźwięk, ale bez pełnej klatki 1.43:1.

Czym różni się IMAX 70 mm od IMAX cyfrowego i czy to robi różnicę?

Różnica jest znacząca. Taśma IMAX 70 mm niesie według szacunków około 12 000 linii rozdzielczości i - według CBS - nawet trzy razy więcej informacji niż zapis cyfrowy. IMAX cyfrowy pracuje na projektorach 2K, a IMAX with Laser na projektorach 4K. W Polsce dostępne są wyłącznie wersje cyfrowe. Jedyna sala 70 mm blisko Polski to Praga. Dla widzów w kraju najlepszym dostępnym wyborem pozostaje IMAX with Laser w Łodzi lub Krakowie.

Gdzie kupić bilety na Odyseję w IMAX i ile kosztują?

Bilety dostępne są w standardowej przedsprzedaży kin sieci Cinema City, które posiadają sale IMAX w Polsce. Artykuł nie podaje aktualnych cen biletów w złotówkach - najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie kina. Warto rezerwować wcześniej: przy premierze Oppenheimera i przy pierwszej przedsprzedaży na Odyseję miejsca w IMAX znikały bardzo szybko, a bilety na odsprzedaż osiągały wielokrotność ceny nominalnej.

IMAX Sadyba Odyseja - jaki to format i czy warto?

IMAX w Cinema City Sadyba to IMAX cyfrowy - system dwóch projektorów 2K (postrzegana ostrość ok. 2,9K) i proporcje obrazu 1.90:1, nie pełna klatka 1.43:1. To wciąż ogromny ekran z potężnym dźwiękiem, ale nie zobaczysz tu maksymalnej ilości obrazu nakręconego kamerami IMAX. Jeśli zależy ci na jak najbliższym odwzorowaniu wizji Nolana, lepiej rozważyć IMAX with Laser w Łodzi (Manufaktura) lub Krakowie (Zakopianka) - tylko te dwie sale w Polsce obsługują proporcje 1.43:1.

gdzie w Polsce zobaczyć Odyseję Nolana w najlepszym IMAX?

Najlepsze dostępne opcje w Polsce to IMAX with Laser w Cinema City Manufaktura w Łodzi i Cinema City Zakopianka w Krakowie - oba potrafią wyświetlić obraz w proporcjach 1.43:1 zbliżonych do formatu taśmy. Projekcji z oryginalnej taśmy 70 mm w Polsce nie zobaczysz - żadne polskie kino nie ma odpowiedniego projektora. Najbliższy seans z taśmy można obejrzeć w Pradze, dalej m.in. w Londynie, Manchesterze i Brukseli.

kiedy premiera Odysei Nolana w Polsce?

Według artykułu premiera Odysei Christophera Nolana przypada na piątek 17 lipca. Film trwa prawie trzy godziny i obsadzony jest m.in. Mattem Damonem (Odyseusz), Tomem Hollandem (Telemach), Anne Hathaway (Penelopa) i Zendayą (Atena). Bilety na seanse IMAX 70 mm trafiły do przedsprzedaży już rok przed premierą i według doniesień 95 procent miejsc znikało w pierwszą godzinę.

A jeśli szukasz po prostu odpowiedzi, do którego kina iść

Ten tekst jest o tym, dlaczego ten film powstał w taki sposób. Jeśli stoisz przed wyborem biletu i chcesz wiedzieć, czy dopłacać do IMAX i która sala jest tego warta, odpowiedź jest w osobnym poradniku: Odyseja w IMAX czy zwykła sala.

// czytaj dalejGemini dla studentów za darmo na rok. Co dostajesz, do kiedy i o czym trzeba pamiętać za dwanaście miesięcyArtykułySześciu polskich uczonych narysowanych przez AI. I jedna decyzja, którą trzeba podjąć przed pierwszym poleceniemArtykułyGPT-6 Astra kontra Claude Fable 5.1: wielkie porównanie na liczbach, testach i cudzych doświadczeniach (2026)Evergreeny