Książki i biografie na zamówienie

GABEN, moja biografia Gabe'a Newella, ma w ostatnim składzie 263 strony A4 i około 45 tysięcy słów. Szklane Oczy to osiem opowiadań, 38 tysięcy słów, 197 stron w PDF. Żadnej z tych książek nikt mi nie zamówił. Pisałem je dla siebie, więc mogłem robić rzeczy, na które przy zleceniu nie ma miejsca: zmieniać konspekt w połowie pracy, wyrzucić gotowe opowiadanie i napisać je od nowa, a na koniec rozdawać ebooki za darmo.

Droga od materiału do pliku dla drukarni jest jednak taka sama. Research, konspekt, pisanie z AI, kilka rund redakcji, skład. Przy książce na zamówienie dochodzi cudza pamięć jako główne źródło i cudza akceptacja na każdym etapie. Do tego klient płaci, więc każda zmiana kierunku kosztuje kogoś pieniądze. W tej lekcji dzielę rynek na trzy rodzaje zleceń, bo każde ma innego kupującego i każde wywraca się w innym miejscu.

Krok 1. Biografia rodzinna

Biografię rodzinną prawie zawsze kupuje ktoś inny niż bohater. Córka na osiemdziesiąte urodziny ojca, wnuki przed złotymi godami dziadków, syn, który chce spisać historię matki, zanim będzie za późno. Bohater daje czas i pamięć, płaci młodsze pokolenie.

Z tego podziału wynikają dwie praktyczne rzeczy. Na wywiady umawiasz się z osobą, która niczego nie zamawiała i nie zawsze ma ochotę opowiadać. A tekst chcą zatwierdzić dwie strony: bohater, bo to jego życie, i zamawiający, bo to jego pieniądze. Te dwie akceptacje potrafią się rozjechać, o czym więcej w lekcji 21.

Parametry z katalogu kursu, orientacyjne:

• objętość 80-150 stron, nakład kilkudziesięciu egzemplarzy dla rodziny;
• cena 5-12 tys. zł;
• 6-10 tygodni od pierwszego wywiadu do druku;
• materiał na całą książkę zbierasz w 4-8 sesjach nagrań.

Rodzina oczekuje jednej rzeczy ponad wszystko: dziadek ma brzmieć jak dziadek. Po Szklanych Oczach zapisałem sobie, że model pisze prozę sprawną i niczyją. Obcy czytelnik tego nie wyłapie. Wnuczka wyłapie od razu, bo dziadek mówił „jak przyszli Ruscy”, a nie „po wkroczeniu Armii Czerwonej”. Słownictwo, długość zdań i powiedzonka bohatera zbierasz z nagrań do karty głosu (lekcja 14), a każdy rozdział sprawdzasz pod tym kątem.

Krok 2. Książka jubileuszowa firmy

Tu kupuje właściciel albo zarząd przed okrągłą rocznicą: 25 lat, 30 lat, pół wieku. Czytają pracownicy, klienci, kontrahenci, czasem samorząd i lokalna prasa. Książka trafia do rąk gości na gali albo do paczek świątecznych dla klientów. W katalogu kursu ta pozycja ma widełki 10-20 tys. zł, ze zdjęciami archiwalnymi w środku.

Trwa dłużej niż biografia rodzinna z jednego powodu: tekst zatwierdza kilka osób. Założyciel, wspólnik, ktoś z marketingu, czasem prawnik. Każdy czyta inaczej i każdy ma swoją wersję tego, jak firma przetrwała kryzys w 2009 roku. Materiał też jest inny. Zamiast jednej pamięci masz kilkanaście krótszych rozmów z pracownikami, do tego kroniki, stare foldery, zdjęcia z otwarcia pierwszego oddziału. Jak połączyć historię firmy z wypowiedziami ludzi, pokazuję w lekcji 20.

Data jubileuszu nie przesunie się o tydzień dlatego, że księgowość nie zdążyła przeczytać rozdziału o latach dziewięćdziesiątych. Harmonogram układam więc od tyłu: termin gali, minus druk, minus skład, minus ostatnia runda akceptacji.